Sayfa 40

şampiyon oldu. Verimi yükseltilen ve üstelik süper hızlı 68020-donanımı ile çalışan Mephisto Cologne, tereddütsüz ilk dört arasına girecek kadar iyi görünüyor.

Mikrobilgisayarlar

Hamle Yapıyor

Buna karşılık, “normal” satranç içinde görevlerini yerine getiren Köln'deki küçük 8-bitlik programların unvan düşkünlükleri yoktu. Bunlardan en küçüklerinin- tam bir cep kitabı büyüklüğünde ve 350 gram ağırlığında- fiyatı da Cray'daki ana işlem biriminin (CPU) fiyatından oldukça daha az idi. Bunlar, satranç hobisi olan kitleler için güzel bir yılbaşı hediyesi ve sabırlı bir satranç arkadaşı oldular. Hollandalı Ed Schröder tarafından 6502 için geliştirilen bu tür bir 8-bitlik programa Rebel adı verildi. Rebel aslında 1985 yılında bir Mephisto satranç-bilgisayarının içine yerleştirilecekti, ama yapımcılar onun oyun gücünden henüz emin olamamışlardı. Schröder bunun üzerine işine geri döndü ve programa altı ay daha emek verdi. Schröder, bu programın 11 MHz zamanlı bir 6502 üstünde çalışan en yeni bir çeşidiyle ortaya çıktı. Programın donanımı çok sağlam değildi ve bir el vantilatörü ile soğutulmak zorunda idi. Ama Rebel satranç partilerini birbiri arkasına kazanıyordu. Bu bilgisayar-satrancı tarihinde neredeyse en büyük heyecanı yarattı. Köln'de son raund çaldığında, o zamana dek üstünlüğü korumuş olan Hitech, Cray Blitz karşısında ilk yenilgiyi tatmak zorunda kalıyordu. Yan tahtada ise Rebel, yıllardan beri şampiyonluğa aday olarak kabul edilen Be-Be adlı özel makineye karşı oynuyordu. Ana satranç tahtasına şöyle bir göz atmak Rebel'in kazanmak üzere olduğunu açıkça ele veriyordu. Tüm salondakiler hesap etmeye başladılar: Rebel partiyi kazanacak olursa, ilk sıralamaya girenler arasından gerçekten şampiyon olacaktı. Sonuçta ise, Be-Be tarafından kazanılan bu parti, Rebel'in yapımcısı Ed Schröder için yürek paralayıcı oldu. Demek ki, birkaç yüz marka satın alınıp eve götürülebilecek bir dünya şampiyonunun doğmasına kıl payı kalmıştı. Bu durumda bile, Rebel takımı kendilerine yöneltilen sorulardan güçlükle kurtuldu. Program ne zaman pazara çıkacak? Fiyatı ne olacak? vb. Ancak şu kadarı biliniyordu ki, Hegener Glaser firması bu programı adı altında ve kendi yapımları Mephisto'ya (satranç bilgisayarı) ek modül olarak daha bu yıldan pazara getirecekti. Tabii, bu programın Köln'deki kadar hızlı işlemesi söz konusu değildi, ama bu durum satranç-bilgisayarı meraklılarından pek azını rahatsız edecekti: 3 ya da 5 MHz ile de Rebel, dünyanın en güçlü mikrobilgisayar programlarından biri olabilirdi. Sonuçta dünya şampiyonu unvanını Hitech, Be-Be ve Phoenix ile puanları eşit olan, Cray Blitz, turnuva kurallarına göre elde etti. Bu bilgisayar, Minnesota'daki Cray araştırma laboratuvarlarında hazırlanmıştı ve dört ana işlem birimine (CPU) sahipti, saniyede 420 milyon işlem yapabiliyor ve gene saniyede 100 bin konumu değerlendirebiliyordu. Şimdiye dek satranç oyununa bu ölçekte bir hesaplama gücü aktarılmamıştı.

Frederic Friedel

Rebel'in Dünya Şampiyonluğunu Yitirdiği Oyun

&

#2 8 55'inci hamleden sonraki konum.

5. Tur: Rebel, Be-Be'ye karşı Af6 2. c4 c5 3.d5 e6 exd5 d6 6.e4 96 7 Ff4 Fo4 9.Fa2 10.Vd2 Fg7 11.00 0-0 Fxf3 13. Fxf3 Abd7 14.Kadt KfeB 15.b3 Ae5 16.Fe2 Vb4â 17.Vc2 Ke7 18. Fg3 Kae8 19.Kfet g5 20.Kf1 Şh8 21.Ke4 h5? Şimdiye dek Siyah, açılışı klasik modele göre oldukça iyi yürütürken, Beyaz rasgele ve plansız aynadı İşte şimdi ağır bir hata yaptı (21 oynasaydı daha İyi olurdu) ve neredeyse oyunu yitiriyor. 2214 gxfâ Ag6ö 24.Kf5 Axe4 Vxe4 26.Vxed Kxed 7x Fxh5 28.Kxf7 Fd44 Axd5 30.Kxb7 Kdâ 31.H3 Ke3 32.Fh4 Af6 33.KI7 Kfö 34.Fd5 Axd5 35,Fxd8 Abâ * 4.03 ŞgB 37.Kef1 Ac2 39.04 d5 40.hâ Ae3 41 4 Şa6 42. KC7 43.KgB Şf5 44.KI7 45.94 Şa3 46.h5 Ket 4 48.Ş93 Fe5449.Şhâ Kh1*50.Ş95 Kg! 51.Ş96 Kxg4442.F95 KbA 53.Fxe3 Şxe3 54.KeB 55.Şh7 56.Ka7?? Bu hamle milyonlarcasına oyunu kaybettirmiş, 56.KTA7 57.Kxe5 Kxe5 58.Kxe5 Kxe5 59.Şgö d4â 60.hâ oynayıp oyunu kazanccak yerde (ilk olarak Beyaz, Şah'ı oynatıyor) Rebel hiç gereği yokken Piyade avına çıkiyor. Böylece de, dünya şampiyonu olma ve büyük bir oyun çıkarma- şansını yitirmiş oldu. 56...d4 57.Kxaâ d3 38.Kgö d2 ŞIZ 60.KAgB Ket Şe3 62Kxd2 Şxd2 63.Kc8 Fdâ 64.KbB Keö 65.KD7 Şc2 66.b4 ©467.b5 c3 68.Kd7 Şa3 69.b6 c2