Bu sayfadaki yazılar
Sayfanın metni
Sayfa 51
le işler açabiliyor ki şaşırırsınız. Bir enstrüman kendi karakteristik sesini oluştururken, bu üç faktörün her birinin değişik değerlerini kullanır. Bu değerleri computere vererek aynı enstrümanı taklit edebiliriz. Bu tür değişimleri SID içerisinde ATTACK, DE-CAY, SUSTAIN, RELEASE kaydedicileri (register) gerçekleştiriyor. Bu ay yeterince kafa ütüledim sa-
DATA 10.38.,126.0, DATA 10.4. 25 DATA 10.45,198.Ü0, DATA: DATA 20.51 DATA «Si DATA DATA A DATA DATA DATA DATA 10.51. DATA 20.57
DATA 10,0.0, DATA 10.51 DATA 5 DATA 10.6 DATA 10.
DATA 20.
68.149,34,75,9.159 DATA 10,76.252,0.0. 5.105,21.154,8.,147
nırım, ama bundan sonraki ütü işlerini 64'ünüz yapacak. Şimdi bir arkadaşınızı kandırın ve şu geçen ay söz verdiğim üç sesli müzik çalan programı yazın; belki şu anda basit görünecek ama daha çok başlardayız 64'e program yazanlar hep bu evrenlerden geçtiler. Bu programı aramızda JIM amca diye andığımız, Commodore için yaptıkları unutulmayacak Jim
0.0,0 610 DATA 0,0;0 620 DATA 154.,8,147 630 DATA 640 DATA »37.9.159 650 DATA 77.10,205 660 DATA | 670 DATA «75.0,0 680 DATA 14.8.147 690 DATA 700 DATA 0,0 710 DATA | 720 DAT: 730 0.0: 740 14,10,205 | 750 0.0 760 770 0 7BÜ 790
Butterfield yazmış ve işte DI- 1986) O
100 POKE53280,1:POKE53281.1: PRİNT “£DIXIE”
NOT: Soruları olanlar Mahmut C. Genceli Akustik Elektronik Büklüm Sok. 6-A ANKARA adersine yazabilirler. Onlarla tartışma imkânını bu sütunlarda bulabiliriz.
0.0
Klavyeyle gezinmek için ← ve → tuşları.
Sayfa 50
Cinderella II Ee
Geçen ayki yazımı okudunuz mu?.. Ben okudum. Ve oturup ne diyor bu adam yahu dedim kendi kendime. Ama iş işten geçmiş, yazı dergiye yollanmıştı. İstanbul'a uğradığımda da artık geri dönüşü olmayan bir yolda idi.
imdi diyorum ki sizler beni anlaşılmMazlıkla suçlamadan önce, şu işi baştan bir ele alalım. Bazıları! “Hımmm, bu yazı da Baytan Bi mez'in pehlivan tefrikalarının havasını almaya başladı” diyeceksiniz. Ama bu dergiyi okuyan herkesin bu işi iyi bilmediğini, aramıza her gün yenilerin katıldığını da düşünmemiz gerek (hele yeni 64'ler çıkınca...) Özetleyerek anlatmaya başlarsak. SID (derella), belki de cinderella, ses üreten bir entegre (yonga, chip, kirmik); hangisi hoşunuza giderse (çok ani oldu galiba). Peki ses ne?.. Ses bir cismin titreşmesi (salınması) sonucu oluşan ve kulağımızın algıladığı bir olgu. Sesin insanlar için duyulabilir olabilmesi için saniyede en az 20, en çok 20000 kez salınması gerekir (bu rakamlar çok genel ortalamadır, kişiden kişiye farklılıklar gösterir). Aslında evrendeki birçok olgu salınımlarla oluşur. Bu salınımlardan kulağımızın algılayabildiği kesimine ses diyoruz. Bir cetveli masanın kenaucu dışarı gelecek şekilde koyup ucunu bastırıp çekerek bir salınım elde edebiliriz. Bu bir ses üretecektir. Teknikte salınımlara osilasyon (oscillation), bu salınımların bir saniye içindeki tekrar sayısına da frekans (birimi Hert kısaca Hz. “hazret değil'), salınım yapan cihazlara da osilator diyoruz.
(yükseklik, volume). Hemen hiçbirimiz bir pirenin ayak seslerini duyamayız. Ama alt kattaki komşularımız gece yarısı saat ikibuçukta Commodore'u açmış, televizyonu köklemiş heyecanlı heyecanlı Green Beret oynuyorlarsa, mutlaka duyarız. O sırada bir program yazıyor ve en civcivli yerinde mantık oluşturmaya çalışıyorsanız hele (!)... İşte pirenin ayak seslerinin duyulmazlığı, buna karşın diğerinin duyulabilirliği bu hacim faktöründen öte geliyor. Teknikte buna amplitude diyoruz. Eğer sadece bu iki etken evrende, sesi tam olarak tanımlamaya yetseydi, bütün hikâye burada biter. Ben de bu saatte uyuyor olurdum. Ama ne yazık ki ilgilendiğim diğer bir dal olan fizik bilimi buna izin vermiyor ve üçüncü bir faktör daha getiriyor. Sesin yayılım şekli: Bunu anlatmak çok kolay. Sesin yayılmasını yürümeye benzetirsek, gözünüzün önüne zil zurna sarhoş bir adamla zıplaya zıplaya koşan bir çocuk getirin, ikisi de sonuçta bir yere varıyor; ama gidiş şekilleri ve vardıkları yerde karşılanış şekilleri çok farklı. SID içerisinde dört çeşit yayılım şekli üretebiliyor, bunlar üçgen, kare, testere dişi, darbe, gürültü tipi dalgalar (bak. Commodore sayı 2). Bu üç faktör birleşerek başınıza öy-
L1-54272:L2-54279:L3-54286
120
130 Vi-L144:V2-L244: 140 POKE 54296.15 150
POKE V141.9:POKE V242.0
160 POKE V2 36:POKE V242,36 170 POKE V342,170 180 T-TI
200 POKE Vigl6:POKE V2.32:POKE V3.16
210
220 READ.
READ 'ÖERRE 5-0 GOTO 290
Sesin duyulabilir olması için gereken ikinci bir faktör ise hacimdir
230 240
1F POKE Hi.Xl1:POKE Li1.Yi:POKE V1,17 IF X2 TERN POKE H2.X2:POKE L2.Y2:POKE V2.33