Sayfa 21

ile, (daha önce atom olarak tanımlanmış olan) elma, armut ve ayva atomlarından oluşan MEYVE listesi tanımlanıyor.

Fonksiyonel Diller

Bu listeleri işlemeyi sürdürebilmek için önceden tanımlanmış bir dizi fonksiyon vardır. Tek tek ögeler ya da listenin tümü yeni listelere dönüştürülebilir; bunun gerçekleşeceği koşullar belirlenebilir vb. Bu sırada son derece karmaşık yapılar ya da düzenli mantık ağları oluşabilir. Böylece belirli ölçüde insan düşüncesinin öncelikle çağrışımcı yolla işleyen mekanizmasına, komutların adım adım işlenmesinden çok daha fazla benzeyen bir işleyiş yaratılır. Bu nedenle Lisp, pratik alanda hemen tüm AI (Artificial Intelligence- Yapay Zeka) projelerine hayranlık uyandırıcı bir başarıyla kullanılmaktadır. Bu dil öncelikle sembolik veri işlemde (sayısal olmayan matematik), simgelerin tanınması ve mantıksal fonksiyonlar alanlarında olumlu sonuçlar vermektedir. C-64, Lisp'i kullanmak için henüz uygun değil, fakat yine liste işlemeye dayanan Logo adlı bir dil C-64'te başarıyla kullanılabilmekte. Liste işlemin sağladığı bu üstünlük, Logo'da henüz Lisp'teki mükemmelliğe erişmiş değil. Fakat bu sadelik, yeni başlayanlar açısından büyük bir öğrenim kolaylığı sağlıyor. Logo, artık tüm dünyada simgesi haline gelmiş olan “kaplumbağa grafiği” ile tanınıyor. Kaplumbağa (turtle), kural olarak, ekranda FORWARD, BACK, RIGHT, LEFT gibi komutlarla her yöne hareket ettirilebilen bir üçgenle simgeleniyor. Kaplumbağa, bu hareket sırasında, ekranda görünen bir çizgi bırakıyor ve oldukça karmaşık grafiklerin basit bir biçimde çizilmesini sağlayabiliyor. Basic'te olduğu gibi, Logo'da da (tabii Lisp'te de) programlamayı kolaylaştıran bir çeviricinin varlığı sözkonusu. Tüm program komutları, doğrudan (direkt modda) verilebiliyor; bu sayede de tüm rutinler bilgisayarla doğrudan bir diyalog içinde denenebiliyor. Böylece, derleyicilerde sözkonusu olduğu gibi, her değişiklikten sonra yeniden bir çeviri gerekli olmuyor. Grafiğin çok kolay oluşturulabilmesi, C-64'te Logo'nun kullanımını destekleyen nedenlerin başında gelmekte. Logo ile ilgilenenler için, ileriki sayılarımızda bu dili daha yakından tanıtan yazılar yayınlayacağız. Doğaldır ki, bilgisayar dillerini anve tanıtabilmek için bu yazı oldukça dar. Burada adı geçen dillerin dışında, her birinin kullanımı üzerine kitaplar doldurulabilecek daha bir sürü programlama dili var. Yazımızın amacı ise, bilgisayar dillerinin gelişim çizgisi üzerine genel bir bilgi vermekle kısıtlı. Özellikle tüm dünyada çok yaygın bir kullanıma sahip olan Commodore 64 için, gelecekte yeni diller de geliştirilecektir. Ayrıca bu konunun bir de, CP/M özelliği ile tüm programlama dillerinin dünyasına açılmayı sağlayan Commodore 128'in açısından görülmesi enteresan olacaktır. Gelecek sayılarımızda bu konuya da eğileceğiz. D