Sayfa 20

Ada'nın ikinci ek özelliği ise, paralel süreçleri aynı anda yürütebilme yeteneği (Multitasking). Bu yetenek, belirli işlemlerin aynı anda yerine getirilebilmesini sağlıyor (tabii ki, bilgisayarın birden fazla işlemciyle donatılmış olması gerekiyor; aksi takdirde elde edilecek olan bir “sanki-eşzamanlılık”tır). Bu da doğal olarak işletim hızında olağanüstü bir artış sağlar, fakat hardware harcamalarında da önemli bir külfet getirir. Programlama dillerinde, kabaca ayrılacak olursa, temelden farklı iki çizgi vardır. Bunların biri komut-dilleri, diğeri ise fonksiyonel dillerdir. Komut-dillerine, Basic'te dahil olmak üzere, Pascal, Modula, Ada ve C gibi dillerin yanısıra tüm “klasik” programlama dilleri girer. Bu dillerin tümü, yapılarından dolayı az ya da çok, bugün varolan bilgisayarların hardware örgütlenmesine dayalıdır (komut almak-komutu yerine getirmek-program göstergesini bir sonraki komutun üstüne getirmek). Buna karşılık, fonksiyonel diller tek tek özel komutların yerine getirilmesini talep etmez, yapılar, tanımlar ve yeni yapılar oluşturur.

KS

Bu dillerin temsilcileri olarak, örneğin Lisp (listeleri işlemeye yarıyor), Snobol (sembollerle canlandırma yapmakta kullanılıyor) ve üniversiteler dışında hiç tanınmayan bir sürü küçük, özel dil sayılabilir. Bu dil grubunun en çok tanınan temsilcisi, Lisp. Bu dil, acemiler açısından ilk bakışta, açılan ve kapanan bir sürü parantezden ve bazen de bunların arasında bulunan bazı simgelerden oluşuyor. Bunun nedeni, Lisp'in fonksiyonel yapısı. Lisp'te, komutlar yerine, en ilkel elemanlardan son derece karmaşık yapılar oluşturabilen fonksiyonlar var. Başlangıç noktası daima, en küçük Lisp yapısı olan atomdur. Bu klavye üzerinden bir bilgisayara girilebilen her şey, bir atom olabilir. (ATOM ELMA) ile, ELMA adlı bir “NESNE” tanımlanır; bu nesnenin herhangi başka bir veriyle ne içsel bir yapısı, ne de ilişkisi vardır. Diğer verilerle sahip olacağı bu ilişkiler, ancak daha sonra fonksiyonlarla tanımlanır. Lisp'in (List Processing Language) en temel ögesi, listeler oluşturabilme yeteneğidir. Liste, ögelerin düzenlenmiş bir dökümüdür. Bu ögeler en basitinden atomlar olabilir, ama başka listeler ya da fonksiyonlar da sözkonusu olabilir. (SETQ MEYVE (ELMA ARMUT AYVA))