Sayfa 20

“döküman” olarak adlandırılıyor. Bununla inç başına 80 noktalı basımlar olanaklı, bu nedenle de tek bir satır kütük olarak 70 Kbyte büyüklüğünde olabiliyor. Bu resimler bir bilgiyazım menüsü aracılığıyla istenen bilgiyazar üzerinden (birçok seçenek var) çıkarılabiliyor. Bu uygulamaların en parlak yanı ise, Geopaint'le oluşturulmuş resimlerin, Geowrite metin işlem programına aktarılabilmesi. Bunu sağlayanlar ise Foto- ve Textmanager sistem programları. Bunlar adeta aplikasyonlar arasındaki veri aktarımında ara depolar gibi davranıyorlar ve her Edit-PullDown menüsü (Cut, Copy, Paste) üzerinden bunlara erişmek mümkün. İkinci aplikasyon olarak yetenekli metin işlem programı Geowrite var. Bu programın özelliği, diğer tüm metin işlem programlarından farklı olarak normal metin işlem ekranıyla değil, “doğrudan bit haritasına yazarak” çalışması. Böylece birçok farklı yazı karakteri, bilgiyazardan çıkış beklenmeksizin, doğrudan ekranda görüntülenebiliyor. Örneğin altı çizili bir cümleyi ekranda o haliyle görebilmek mümkün. Fakat GEOS Commodore'un eski Magic Desk'i gibi sıradan ve tek başına bir yenilik değil. GEOS'un programlayıcıları, yeni ürünlerini açık sistem olarak tasarlamakla geniş görüşlülüklerini göstermişler. Geliştiricileri kendi aplikasyonlarını programlayabilmek için gereken tüm sistem dayanaklarını Berkeley Softworks'ten elde edebilecekler. Aslında Kaliforniyalı firma da yalnızca Geopaint ve Geowrite ile yetinmek durumunda değil. Bir sürü yeni program geliştirme aşamasında. GEOS'a ilişkin olarak ortaya çıkan önemli sorun sık sık disket okuma zorunluluğu. Bu bazen gereksizmiş gibi de gözüküyor (Directory'nin iki kez okunması vb.). Çalışma hızının yavaşlamasının yanı sıra, 1541 çok fazla ısınıyor ve sonuçta sistem bozukluklarına varabilecek disket arızaları yaratabiliyor. Bu nedenle sık sık GEOS'un çalıştırılmasını engelleyen Directory-izi arızaları doğabiliyor. Dolayısıyla elde birçok kopyanın bulunması gerekiyor. Bunu engelleyen bir durum ise, 35'inci izin dışında bulunan kilit. Bu nedenle programı başlatmak için orijinal disketi kullanmak zorunlu. Sistem datalarının kopyası aslında mümkün, ama orijinal disket ısınma nedeniyle bozulabilir ve yenisini satın almak zorunda kalabilirsiniz. GEOS'un daha çekici hale gelmesi, ancak ROM'da hazır bulunacak bir versiyonunun yaratılmasıyla mümkün. Böylece makine açıldığı anda, program ekrana gelebilecek.

disk

Bu pencereyle

MOUSE CONTROL

TE EE MON / DAY / YE

/er/86 tüm önemli sistem parametreleri

CONTROL

MAK eri

CLOCK 03:01:21

TME EE

EXIT ayarlanabiliyor.

MOUSE EDITOR

EDİT

Komutlar

GEOS, kullanıcıya beş değişik sistem-pull-down-menüsü sunuyor. Bunlar sırasıyla “geos”, “file”, “disk” ve “special” olarak adlandırılmış.

COLOR CONTROL.

F.OROUND

LOAD

SAVE

CHANGE DEFAULT amacıyla, bir tür katalagta toplayabilmeyi sağlıyor. “File” menüsü altında ise dosya erişimine ilişkin birtakım önemli komutlar sıralanıyor: Dosya açma, dosya kapama, dosya bastırma vb. Bunlar arasında en ilginci, belirli programların

Geopaint, menüyle yönetilen bir.

grafik

İUndo

Status

“Geos” adının altında sistem genişletmeleri veya sistem konumlandırmaları için kullanılabilecek birkaç komut var. Sistem disketi tüm önemli bilgiyazar tiplerinin ürünlerinizin bilgiyazımını yapmasını sağlayacak şekilde düzenlenmiş. İstenen bilgiyazar tipi, bu menüdeki “choose printer” seçenegiyle seçiliyor. Bilgiyazar seçeneği dışında, sistem menüsünde hesap makinesi veya ayarlanabilen alarm saati gibi bazı Çok yararlı ekler de var. Örneğin alarm saati, her an bir programa eklenebiliyor. Sık sık not almayı ya da büyük çaplı isim fihristlerini gerektiren durumlar da düşünülmüş. GEOS bu amaçla kullanılmak üzere bir not defteri, bir metin kütüğü ve fotoğraf albümü sunuyor. Kullanıcı her istediğinde bunlara erişme olanağına sahip. Metin kütüğü ve fotoğraf albümü, metin sistemlerinden veya grafik programlarından alınan metinleri veya resimprogramı. Sol kenarda çizim fonksiyonla-

| leri, ileride yeniden kullanabilmek m bulunuyor. Özel fonksiyonlara ise Pull- Down- Menü'yle erişiliyor.

önemli verilerini göstermeyi sağlayan “get info” seçeneği. Bu seçeneği kullanarak herhangi bir programa ilişkin notlar alınabilir “View” seçeneği ise farklı yönlerden düzenlenmiş directory'leri elde etmenizi sağlıyor. Bu seçenekte tek tek dosya girişlerini simgelerle gösterebilirsiniz. Dosyaların uzunluklarını veren ya da kaydedilmişse dosyanın saklandığı tarihi veren directory'ler yaratabi- Tirsiniz. Ayrıca tek tek dosyaların program tiplerini de görebilirsiniz vb. “Disk” seçeneği, disketlerinizin organizasyonunda kullanılıyor. Bu seçeneğin yardımıyla, tüm, disketlerinizi kopyalayabilir. adını değiştirebilir. formatlayabilir, silebilirsiniz. “Special” seçeneğinde, basic ve reset fonksiyonları bulunuyor. “Basic” fonksiyonuyla C-64'ün normal işletim sistemi harekete geçiriliyor. fakat kullanıcı her an Restore tuşuna basarak GEOS'a dönebiliyor. “Reset” fonksiyonu ise GEOS'u yeniden başlatıyor.