Sayfa 22

BİLGİ NASIL TEMİN EDİLİR?

YZUS, uzman bir insanın geçtiği süreçlerden geçer. Her safhada yeni bir bilgi bazı (kural dizisi) ve önceki safhalardan çıkarılan olgular girdi olarak kullanılır (2 no.lu tablo).

YZUS'de iki tür bilgi temsil biçimi kullanılır: Üretim kuralları ve çatıları (frames). Üretim kuralları yeni olgular çıkaran bir dizi IF-THEN kurallarıdır. Aşağıda üretim kuralları ile çatılar arasındaki ilişkileri gösteren birkaç hat-tercihi (trunk-selection) kuralı bulunmaktadır. Son olarak bir dizi girdi verilir ve ileri zincirleme çıkarım süreci denenir. Amaç şu gereksinimleri sağlamak için hangi hat türünün seçileceğine karar vermektir.

1. Bant Genişliği Kuralı: IF bant genişliği 4.8 kbit/s'den azsa THEN bant genişliği küçüktür. 2. Bant Genişliği Kuralı: IF bant genişliği 14.8 ile 28.8 kbit/s arasında THEN bant genişliği ortadadır. 3. Bant Genişliği Kuralı: IF bant genişliği 28.8 ile 56 kbit/s arasında THEN bant genişliği büyüktür. 4. Bant Genişliği Kuralı: IF bant genişliği 56 ile 250 kbit/s arasında THEN bant genişliği çok büyüktür. 5. Bant Genişliği Kuralı: IF bant genişliği 250 kbit/s'den fazla THEN bant genişliği ultra büyüktür.

1. Bağlantı Kuralı: IF bir hat seçilmemişse ve bağlantı olanaklıysa ve terminal oranı 300 bit/s'den azsa ve bant genişliği küçükse THEN Bell 103 temelinde

TABLO 1

1. İlk geçiş: Olgular bilgi tabanına yerleştirilirler ve bir kural çıkarılana kadar çeşitli safhalardan geçerler. Kural kısa-vadeli bellek bankasına eklenir.

Bilgi bazı (üretim kuralları)

Kurallar

İleri-zincirleme çıkarım tertibatı

Çıkarılan olgular Yeni olgu çıkarımı

Kısa-vadeli bellek (Durum bazı)

TABLO 2

2. Sahte düşünce: Yapay zekâ uzman sistemi, “düşünce sürecinin” safhalarından aynen bir uzman insan gibi geçer.

Kullanıcının ilk talepleri

Safha 1 Talepleri Kullanıcı için gerekli

Kullanıcının talepleri Bilgi tabanı gözden geçir. Kabul edilen talepler Safha 2 Trafik

Yaratığı hesapla Bilgi tabanı Kullanıcının talepleri Trafik ihtiyaçları

Safha 3 Topoloji Topoloji tasarımla Topoloji bilgi tabanı Kullanıcının talepleri Trafik ihtiyaçları Topoloji kolaylıkları

Safha 4

Hatları seç Hattın bilgi tabanı Kullanıcının istekleri Trafik ihtiyaçları Topoloji Hat kolaylıkları Düğüm gereçlerini seç Düğüm gereçleri bilgi tabanı

Safha 5

Kullanıcının istekleri Trafik ihtiyaçları Topoloji Hat Kolaylıkları

Düğüm gereçleri

Safha 6

Ri Çıktı Çıktı bilgi tabanı Özetlenmiş çıktı verisi bağlantı modemlerini sağla ve bir hat seç. 2. Bağlantı Kuralı: IF bir hat seçilmemişse ve bağlantı olanaklıysa ve terminal oranı 1.2 kbit/s'den fazlaysa THEN Bell 212A bağlantı modem bağlantılarını sağla ve bir hat seç.

Ses Derecesi Kuralı:

IF bir hat seçilmemişse ve bant genişliği büyük, çok büyük veya ultra büyük değil, THEN bir ses-derecesi devresi kur ve bir hat seç. Topoloji tasarımı safhasıyla belirlenen hat tercihi kuralları her hat için ayrıca kullanılır. Topoloji tasarımı safhası kullanıcının gereksinimlerini, trafik ihtiyaçlarını ve topolojiyi (anahtarlar ve bunların bant genişlikleri) hat tercihi kurallarına verir. Örneğin hatlardan birinin aşağıdaki olgularla birleştiğini varsayalım: - Bant genişliği 14.4 kbit/s - Bağlantı olanaklı - Terminal oranı 2 kbit/s'den az - DSB servisi uygundur. Aşağıdaki olay dizisi olabilir: 1. Kurallardan ilk geçişte 2. bant genişliği kuralı harekete geçer. “Bant genişliği orta” olgu tabanına eklenir. 2. Kurallardan ikinci geçişte ses derecesi kuralı işler. “Ses derecesi devresini kur” olgu ve “hat seçildi” tabanına eklenir. 3. Kurallardan üçüncü geçişte hiçbir kural işlemiyor, çıkarım tamamlanmıştır ve hat ses-derecesi devreleri ile sağlanır. “Hat Seçildi” olgusu, harekete geçen diğer hiçbir hat tercihi kuralına bırakılmamıştır. Bu süreci durduran koşul kuralı olarak kullanılır. YZUS daha sonra olgu bazını temizler ve bir sonraki hattı ve onun olgularını anahtar tercihine sunar. Bu süreç ağda bulunan bütün hatlar seçilene kadar devam eder. Yukarıda verdiğimiz kurallar sadece US'nin ilkelerini gösterir, bunların tamamı değildir. Gerçek bir algoritma, 100 hat tercihi kuralını gerektirir. Yeni kuralların eklenmesi veya değiştirilmesi US'nin performansını artırır. Diğer kuralları etkilemeden istisnai bir durumu dikkate alan kurallar eklenebilir. Bu düzenleme bilgi bazının büyümesini ve zamanla gelişmesini sağlar; çatılar ise nesneler arasındaki temel ilişkileri belirtmek için kullanılır. US şebekesinde topolojisi hat hizmetleri ve düğüm birimleri seçimi çatılarla gösterilir. Düğüm birimlerini örnek alırsak, en yüksek düzeydeki, düğüm şebekenin kendisidir. Şebekenin altsınıfları, düğüm birimleri, hat türleri ve şebeke topolojisini içerirler. Düğüm birimlerinin altsınıfları modemler, çokdüzeyleyiciler, tutanak çeviricileri, yoğunlaştırıcılar, anahtar vb.dir.