Bu sayfadaki yazılar
Sayfanın metni
Sayfa 60
Samet KUMAŞ
CAMSAN A.Ş.
Şehremini Işıklar'da eski, ulu bir ahşap yapıyla barakamsı bazı binaların arasına sıkışmış CAMSAN A.Ş. tabelasını ilk gördüğümüzde doğrusu şaşırdık. Camsan'ın Şişe Cam Pazarlama'nın Türkiye'deki yaklaşık yüzyirmi yetkili satıcısı içerisinde ilk ve tek bilgisayar kullananı olduğunu biliyorduk. Dolayısıyla daha modern bir çevre, daha teknolojik bir dekor bekliyorduk. İçeri girince üç odadan oluşan büro, uzaktan uzağa eski bir avukat yazıhanesi çağrıştırıyordu. En iç odada, masalardan birinin üzerinde, pek de öyle göze çarpmayan bir yerde bir COMMODORE 8290 duruyordu; yazarın ise nerede durduğunu keşfetmek için iyice etrafa bakmamız gerekti. Bir an için C-8290'ın daha çok gösteriş için alınmış, alındıktan kısa bir süre sonra da unutulmuş makinelerden biri olabileceğini düşündük. Ta ki, şirketin genel müdürü Atilla Ulugeçit konuşmaya başlayıncaya kadar.
Klavyeyle gezinmek için ← ve → tuşları.
Sayfa 61
GÜVENLİLİĞİ SAYIYA
DÖKMEK
Kendimizi tanıtır tanıtmaz Atilla Ulugeçit büyük bir şevkle bilgisayarın başına geçti ve bize makineyle neler yaptıklarını göstermeye başladı. Kullandığı, her muamele hakkında yaklaşık 60 kelime bilgi kaydetmesini mümkün kılan bir veri tabanı (database) programı. Daha sonra aleti alırken kendisinin özel olarak bu programı ısmarladığını, bunun için günlerce TELETEKNİK A.Ş. Yönetim Kurulu üyelerinden Yusuf Biton'un kapısını aşındırdığını, istediği programı elde edebilmek için, kendi deyimiyle “Yusuf'u camcılık konusunda eğittiğini” öğrenerek, bilgisayardan ne istediğini gerçekten bilen bir işadamı ile karşı karşıya olduğumuzu anlayacağız. “Ne yararı mı dokundu bana COMMODORE'un? Bakın her yönetici şirketinde neler olup bittiğini anında bilmek ister. Ne kadar yakından takip ederse olanı biteni, o kadar çok kontrol edebilir çünkü. Şimdi bizim biri Zonguldak, diğeri Adapazarı'nda iki tane şubemiz var. Sadece düz camda 200 tane toptancı bizden mal alıyor; bunun bir de ısıcamı, kavanozu var. Şimdi ben burada bir tek çıktıda her müşterinin ne kadar mal aldığını, bize ne kadar borcu olduğunu, aylık hatta günlük cirosunu çıkarabilirim; şubelerin müşteriyle ilişkilerini doğrudan doğruya denetleyebilirim.” Gerçekten göz kamaştırıcı bir kontrol imkânı. AMA bir an için bu kontrolün sadece bir duygudan mı ibaret olduğunu yoksa gerçekten somut, maddi bir kazanıma tercüme edilebilip edilemediğini merak ediyoruz: “Peki bu bilgisayar size somut bir çıkar, bir tasarruf sağladı mı?” “Sağlamaz olur mu?! Bakın şöyle bir örnek vereyim: Şimdi bizim fiyatlarımız bazen piyasa fiyatlarının 20-30 lira üstünde oluyor. Peki, oluyor bu? Adamlar aptal değil ya! Niye bize 20-30 lira daha fazla versinler. Güvenilir bir firma olduğumuz için. Bunu nasıl yapıyoruz? Şimdi bazen piyasada bir mal, ne bileyim 4 mm.lik cam kıtlığı başlar. Bu maldan bizim depolarımızda bulunur. Bu arada biri gelip de o maldan almak istese, ben önce bilgisayardan bakarım, bizden hangi sıklıkla mal alıyor diye; ancak sürekli ve güvenilir bir müşteriye veririm kıt maldan. Tabii daha somut örnekler de verebilirim: Mesela şu halde normal ola-
CAMSAN'da kullanılan sistemin kurucusu ve programın yazarı Yusuf BİTON karar-uygulama aşamalarını anlattı: Bir Cam Pazarlama bayii olan Camsan'a uygun bir program piyasada mevcut olmadığından, gereken bilgisayarın cinsi ve kapasitesi ile, yazılan programın özelliklerinin uyumlu olması gerekiyordu. Bu nedenle Almanya'da çok popüler olan, ülkemizde ise nedense pek tanınmayan Commodore 8296D bilgisayarını ve Superoffice programını uygun buldum. 8296D, 128 Kilobyte bellek kapasitesine ve 2 Megabyte disket sürücü kapasitesine sahip bir bilgisayar. Superoffice ise, aynı anda üç kütüğü hafızasında tutabilen ve programlama özelliği bulunan bir veri kayıt tabanı. Superoffice programının programlanabilir özelliğini kullanarak, Teleteknik'te halen kullandığımız stok kontrol/cari hesaplar programını daha evvel yapmıştım. Camsan için de, o sektörün özelliklerini öğrenerek aşağıda kısaca kullanılışını açıkladığım programı yaptım. Önce Superoffice programının disketi Drive 0'a konup, SHIFT ve RUN/STOP tuşlarına aynı anda basılıyor. Böylece database programı bilgisayara yükleniyor. Ondan sonra 0 ve 1 no.lu drive'lara program ve data disketleri takılıyor. İki kere RETURN tuşuna basılarak kullanılacak programa geçiliyor. Burada karşınıza bir ANA MENÜ geliyor.
*
ANA MENÜ
GÜNE BAŞLARKEN 2 / HESAP HAREKETLERİ 3 / STOK HAREKETLERİ 4 / İRSALİYE VE FATURA 5 / DİSKETİN DURUMU 6 / BAŞKA PROGRAMA GEÇİŞ 7 / AKŞAM KOPYASINI ALMA Buradan istediğinizin numarasını yazarak, seçiminizi yapıyorsunuz. Örneğin Stok Hareketleri'ni seçmişseniz, Stok Hareketleri'ne ait bir alt menü geliyor ekrana.
STOK HAREKETLERİ MENÜSÜ
1 / STOK KARTONU AÇMAK (mm'ler için)
2 / STOK KARTONU AÇMAK (buzlu, renkli, telli, ısıcam, kavanoz) 3 / STOK KARTONUNU ÇAĞIRMAK 4 / STOK KARTONUNDA DEĞİŞİKLİK YAPMAK 5 / MAL ALIŞ FİYATLARINI DEĞİŞTİRME 6 / MAL ALIŞI 8 / ANA MENÜ'YE DÖNÜŞ. Hesap Hareketleri'ni seçmişseniz, onun alt menüsü gelir ekrana.
HESAP HAREKETLERİ MENÜSÜ
1 / HESAP KARTONU AÇMAK 2 / HESAP KARTONU AÇMAK
3/HESAP DEĞİŞİKLİK YAPIMI 41 MÜŞTERİ KARTONUNA ÇEK/SENET
ÖDEMESİ İŞLEMEK
5 / MÜŞTERİ KARTONUNA ÇEKİSENET İA-DESİ İŞLEMEK 6 1 HESAP HAREKET FİŞİNİ İŞLEMEK 7 1 GENEL HESAP RAPORLARI 8 / ÖZEL HESAP RAPORLARI 9 MENÜ'YE DÖNÜŞ Görüldüğü gibi, | amı kullananın, daha önce bilg olması gerekmiyor. Yapılacak tek şey, ekranda çıkan yazıl 1 takip « bilgisayara ne yapmak istediğinizi söylemek. kontrol ve müşteri takibi entegre i ok program olarak çalışmı tadır. .Örneğin bir fatura kesildi bu faturadaki mallar stol “tura tutarı müşter “mek tedir. Müşter ebede “Müşteri sapları” bölü. biralt he: ka: yit, zar > de olmaktadır. pla:
mizanlarını alabilmeli, stok envanteri çıkarılmaktadır. Yukarıda belirttiğim gibi 2 MB'lik disket kapasitesi olduğundan, her bir disket 4000 hareketi kaydedebilmektedir. Ayrıca, disketlerdeki bakiyeler, yeni ve boş disketlere aktarılabilmektedir.
sonlarında
“Tak benim şuranın muhasebe işleri için sekiz kişiye ihtiyacım olurdu. Şimdi içerde iki kişi var. Üstelik biri de üniversite öğrencisi; arada bir okula gitmesi gerekiyor.” Gözlerimiz parlıyor; meselenin candamarına geldik. Çünkü Batı'da bilgisayarların çeşitli işletmelere girişi hep bilgisayarlara rağmen oluyor; bilgisayarların, krizden ötürü zaten yüksek olan işsizliği arttırdığı iddia ediliyor. Tam COMMODORE'un kaç kişinin işten çıkarılmasına yol açtığını sorma-
'nın usturuplu bir yolunu arıyoruz ki Atilla Bey devam ediyor: “Yanlış anlamayın, biz kimseyi işten çıkarmadık. Artık yeni bir alışkanlık gelişiyor: Part-time iş alışkanlığı. Gerçi bir aile şirketiyiz; muhasebeci tutmaya gerek kalmıyor. Vergi beyannamesi zamanlarında kayınpeder yardım ediyor. Ama ilkece işimizi artık part-time muhasebecilerle de görebiliriz.”
Biz üsteliyoruz: “Peki, bütün muhasebe işlerini COMMODORE'a devretmek mümkün değil mi?” “Vallahi, kanuni olarak mühürlü falan defter-i kebiri tutmak zorundasınız. O yüzden bilgisayara devretmek mümkün değil. Bilgisayar bu kanuni işlerde daha çok bir sağlama yapıyor. Hem muhasebeci de daha rahat ediyor; biliyorsunuz kanuni yükümlülüğü var, aynı sonuç bilgisayardan da çıkınca kendine güveni artıyor.”