Basic Dili Editörü

İkinci sayımızda yayınladığımız BASIC DİLİ EDİTÖRÜ programını gelen istekler üzerine yeniden yayınlıyoruz. Programı yazabilmeniz için kullanmanız gereken MAKİNE DİLİ EDİTÖRÜ'NÜ ve yeniden yayınladığımız BASIC DİLİ EDİTÖRÜ'NÜ diskette ya da kasette Teşvikiye'de bulunan Danışma Merkezi'mizden temin edebilirsiniz.

Artık BASIC programları dergiden yazarken hiç zorluk çekmeyeceksiniz ve yazdığınız satırların, dergideki satırların aynısı olduğundan emin olacaksınız. Ve en önemlisi; yazmanız bittiğinde RUN komutundan sonra programınız kesinlikle çalışacak, hiçbir SYNTAX ERROR veya OUT OF DATA gibi hata vermeden.

Bu nasıl mı olacak? Sizin yazacağınız tek şey eğer hâlâ yazmadıysanız, MDE'yi yazmak sonra da onun yardımı ile bu sayımızda yayınladığımız BDE'yi bilgisayara vermek. BDE'yi diskete veya kasete kaydettikten sonra, sıra dergiden gördüğünüz programları yazmaya gelecek. Rahat ve güvenli bir şekilde.

Bundan sonra BASIC program listelerini, teknik bir sorun çıkmadığı sürece, BDE formatında yayınlayacağız.

1) Bir kere bu program listelerinde, PRINT ve INPUT gibi emirlerin arkasından gelen konuşma işaretlerinin arasında görülen ve renk değiştirme, ekranı silme veya cursor'u hareket ettirme gibi işlemleri simgeleyen negatif grafik işaretleri ortadan kalkıyor. Onların yerine, hangi tuşa basmanız gerektiği yazılıyor. Örneğin konuşma işaretinden sonra F1 tuşuna bastığınızda görünen grafik işareti yerine, (F1) yazısını göreceksiniz. Böylece, kağıt üzerinde koyu olmaları nedeniyle kolayca okunamayan kontrol hareketlerinin yazımı hızlı ve kolay olacak. Yanda, tüm, kontrol karakterlerinin BDE karşılığı verilmiştir: (örneğin [SPACE] yazısını gördüğünüzde, sadece boşluk tuşuna basacaksınız. Sakın [SPACE] yazmayın!

Ayrıca renk kodları (CTRL-1), (CTRL-2)...(CTRL-8) ile Commodore tuşu ile oluşturulanlar da (C=1), (C=2) (C=3) ile gösterilmektedir. Bunun yanısıra. (CTRL-A), (CTRL-B)...(CTRL-Z) ile gösterilen karakterleri de, CTRL tuşu ile belirtilen harfle beraber basarak elde edebilirsiniz. Klavyenin sol tarafındaki fonksiyon tuşları ise (F1)...(F8) şeklinde görülecektir. Eğer (11RIGHT) gibi bir yazıya rastlarsanız, bu, cursor'u sağa götüren tuşa 11 kez basacağınız anlamına gelecektir.

2) BASIC satırları içindeki komutlar arasında gereken yerlerde boşluklar bulunacak ve böylelikle okunaklılık artacaktır.

3) Harf tuşlarına SHIFT veya C=tuşu ile beraber bastığınızda ortaya çıkan grafik karakterleri yerine, hangi tuşa basmanız gerektiği yazılacaktır. Örneğin altı çizili bir A harfi, SHIFT ile A tuşuna basmanız gerektiğini belirtecektir. Üstü çizili A harfi ise, Commodore tuşu ile A harfine basmanızı gerektirecektir. Böylece, özellikle yanyana geldiklerinde ayırt edilemez olan grafik işaretlerini yorulmadan doğru olarak yazabileceksiniz.

4) Ve sonuncu özellik... Bu size satırı doğru girip girmediğinizi bildirecek bir kontrol toplamı. Dergideki programı yazmadan önce BDE'yi yükleyip RUN komutunu vereceksiniz, 1 saniye kadar sonra BDE size

READY ile karşılık verecektir. Artık programlarınızı yazabilirsiniz. O satırın sonunda [RETURN] tuşuna bastığınızda bilgisayar ekranın sol üst köşesine 0-255 arasında bir sayı çıkaracaktır. Ayrıca bilgisayar, önce iki nokta üstüste (:) sonra da bir boşluk basarak, sizin en fazla 3 basamaklı bir sayı vermenizi bekleyecektir. Burada, dergide her satırdan sonra (...) şeklinde göreceğiniz. Sayıyı yazın. Eğer o satırı doğru yazdıysanız dergideki kontrol toplamı ile ekranda beliren sayı aynı olacaktır ve o sayıyı yazıp [RETURN]'e bastığınızda, ince bir ses duyacaksınız. Artık o satırı doğru yazdığınızdan emin olarak, bir sonraki satırı yazabilirsiniz.

Ancak bir hata yapmışsanız, örneğin bir sayı unutmuşsanız veya satır numarası yanlışsa veya iki harfin yerine karıştırmışsanız dergideki toplam ile bilgisayarın hesaplayacağı sayı farklı olacaktır ve dergideki sayıyı verdiğinizde, gürültülü bir ses işıteceksiniz. Geri dönüp, o satırı düzeltmeniz gerekir. Ancak bu şart değil. Bir sonraki satıra da devam edebilirsiniz, ancak ne yazık ki, programınız hatalı olarak kalır.

Burada dört noktayı belirtmemiz lazım. Kontrol toplamının oluşmasında komutlar arasındaki boşlukların bir önemi yoktur. Dolayısıyla okunaklılığı artırmak için kullanılan boşlukları yazmayabilirsiniz.

Bir diğer önemli nokta da SIMON'S BASIC ile ilgili. Bu program ile BDE'yi birlikte kullanmak mümkün değil. Bu nedenle, SIMON'S BASIC ile yazılmış programlarda kontrol toplamı bulunmayacak. Ancak okunaklılığı artıran diğer özellikler (kontrol, renk ve grafik karakterleri gibi) kullanılacaktır.

Öte yandan, eğer kontrol toplamlarını kullanmak istemiyorsanız (yani kendinize çok güveniyorsanız), ya BDE'yi hiç yüklemeyin, ya da eğer yüklemiş ve çalıştırmışsanız POKE 1.55 komutunu verin. Tekrar çalıştırmak içinse POKE 1.53 komutu gerekli. Ancak çok dikkatli olun!! Eğer 53 ve 55 dışında bir sayı kullanırsanız, C-64'ünüz kolayca kitlenebilir ve o ana kadar yazdıklarınız da boşa gider.

Ve son olarak... Eğer BDE çalışır durumda iken LOAD işlemi yaparsanız, sizden bir satır yazmışsınız gibi bilgisayarın bu isteğini duymamazlığa gelip sorusuna [RETURN] ile cevap verebilirsiniz. Hiçbir yanı etkisi olmayacaktır.

Şimdi sıra BDE'yi (ya da önce MDE'yi) yazmanıza geldi. Kolay gelsin...