80 Karakter!

Yazılımla Oluşturulmuş Seksen Karakter Kartı

Ekranınızın alabileceği karakter sayısını iki katına çıkartın: Satır başına seksen karakter. Böylece bildiğiniz Commodore 64'ünüzü profesyonel bir iş bilgisayarı seviyesine çıkartın.

Burada MDE ile verilmiş uzun programı yazmaya üşenmeyin. Sonuçta zahmetinizin karşılığını alacaksınız. Ekranınız 80 karakter genişliğe ulaşacak. Bu yeni ekranınız eski 40 karakter ekranınızdan bütün rahat özelliklerini taşıyacak. Screen-editör'ünüz 80 karakter modunda da çalışacak. Tabii ki bu programın ekrandaki gösterim kalitesi gerçek bir Hardware (donanım) 80 karakter kartı kadar yüksek olmayacak (Olsaydı zaten Hardware'ciler aç kalırdı). Fakat gene de okuma güçlüğü oluşturmadığı için kabul edilebilir seviyededir.

Programımız Commodore 64'ümüzün BASIC programlar için ayrılmış olan hafızaya hiçbir zarar vermiyor. Böylece BASIC'te yazılan programlara hiçbir sınırlama gelmiyor. Merak edenler için programımızın kullandığı hafıza bölgelerinin bir listesini verelim:

SA000-SA7FF: Karakterlerin yeni şekilleri.

SC000-SCFFF: Renk RAM'i.

S0800-SDFFF: Video RAM'i.

S02A8-S02A9: Programın kullandığı komünikasyon adresleri.

MDE'nin yardımıyla programı yazıp 'save' edin. Artık programınızı LOAD"80KARAKTER",8 ile yükleyip RUN emriyle çalıştırabilirsiniz. Program kendi kendini hafızada gerekli yerlere kaydırıp aktif hale geçecektir.

Başta da belirttiğimiz gibi bu program vasıtasıyla aletinizi eski 40 karakter editör'üyle kullandığınız rahatlıkla kullanabilirsiniz. Fakat gene de dikkat edilmesi gereken birkaç nokta var. Mesela artık eskisi gibi SHIFT ve Commodore tuşlarına beraber basıp küçük ve büyük karakter setleri arasında da gidip gelemiyorsunuz. Bu işlemler için CHR$(14) ve CHR$(142) kullanılacaktır. CHR$(14) KÜÇÜK/BÜYÜK harf moduna geçecektir. CHR$(142) ise BÜYÜK harf/GRAFİK işaretleri moduna geçecektir. CHR$(14)'ün görevini ayrıca CTRL ve N tuşlarına aynı anda basarak da yapabilirsiniz. Maalesef CHR$(142) için tuş takımından bu tip bir ulaşma olanağı yoktur.

Artık plan rengini değiştirmek istediğinizde de alışık olmadığınız bir yöntem kullanacaksınız. Artık VIC'in 53281 no.lu hafızasına değil de 683 no.lu hafızayı kullanacaksınız. Bunu POKE683, renk kodu biçiminde gerçekleştirebilirsiniz. Bu emri verdiğinizde önce hiçbir değişiklik olmayacak. Fakat birazdan belirteceğimiz kontrol karakterlerinden birini kullandığınızda verdiğiniz emir aktif olacaktır. Kullanacağınız kontrol karakterine göre arka-plan rengi kısmen veya tümüyle değişecektir. CTRL-G kontrol karakterlerini kullanırsanız arka-plan olduğu gibi kalır.

Eğer CTRL-P (Paint'ten geliyor) kontrol karakterini kullanırsanız, yalnızca CURSOR'la üzerinden geçtiğiniz yerlerin fon rengi etkilenecektir. Böylece programımızın bir yenilik getirdiği görülmekte: Ekranın birçok yerinde değişik karakter renklerinden ayrı olarak aynı zamanda değişik fon

renklerine de sahip olabiliyor.

Bundan başka gene de 40 karakter ekranını kullanmanız gerekebileceği de düşünülerek her iki ekran arasında gidip gelme imkânı bırakılmıştır. 40 karakter formatına geçmek için CTRL-B kontrol karakterlerini kullanın. 80 karakter formatına geçmek için ise CTRL-A kontrol karakterini vermeniz gereklidir. Bu iki emir ile her iki ekran formatı arasında gidip gelebilmeniz sağlanmıştır. Bu gidiş geliş sırasında ekranların içerikleri korunmaktadır. Fakat durumlarda "SYS 685" emrini vererek 80 karakter modunu geçici bir süre durdurabilirsiniz. Böylece normal 40 kolon editör'üne geri dönersiniz. İşiniz bittiğinde ise "SYS680" emriyle 80 karakter moduna dönebilirsiniz. Bu arada 80 karakter ekranındaki bilgilerin silinmediği ve en son durumunu koruduğu görülür.

80 karakter modunu tümüyle kapatıp programın çalışmasını ve aletimiz içindeki aktivitesini tümüyle kesmek istediğinizde "SYS49155" verin. Bunu RUN-STOP/RESTORE'a her zaman tercih edin, çünkü aleti 'crash' ettirme tehlikeniz var. Programı yeniden çalıştırmak için "SYS49152" verebilirsiniz.

Çevresel alet numaralarından 6'yı programımız kullanmaktadır (Çevresel alet numarasının açıklanması C-64 kullanım kılavuzundan bulabilirsiniz). Bu bilhassa "SYS685" ile 40 kolon moduna geçtiğiniz zamanlarda o sırada görünmeyen 80 kolon ekranına bir şeyler bastırmak veya bazı işlemler yaptırmaya yarar. İki ekranı aynı zamanda kullanan programlar yazmak istediğinizde oldukça işinize yarayacaktır bu özellik. Aşağıdaki örnekte normal editör'den emirler göndererek 80 kolon moduna geçiliyor, ekran siliniyor ve program 40 kolon moduna geri geçiliyor:

OPEN 6,6 : PRINT 6, CHR (1); CHR$(147);CHR$(2) : CLOSE6

Son olarak iki yeni kontrol karakterimizden bahsedeceğim. Bunlar genelde hem tuş takımı hem de CHR$ emri ile kullanılabiliyor. Bunlar CHR$(8) ve CHR$(9) (yani CTRL-I ve CTRL-J) kontrol karakterleri. Yaptıkları iş ise CURSOR'un görünüp görünmemesini belirlemek. Bilhassa GET emri kullanarak yapılan bilgi girişlerinde yararlı olabilir. Normalde görünmeyen CURSOR'u görünür hale getirip bilginin daha kolay girilmesini sağlar. Fakat bu modun daimi kullanılmamasını öneririz. Çünkü bilhassa bir şeyleri LIST ederken bilgisayarın hızını önemli ölçüde düşürüyor.

Aşağıda önemli kontrol karakterlerinin kodları ve işlevlerini içeren bir tablo bulacaksınız.

CTRL | CHR$ | Etkisi a | 1 | 80 kolon moduna geçiş b | 2 | 40 kolon moduna geçiş f | 6 | Mod değiştirme g | 7 | Tüm ekranın fon rengini değiştirmek h | 8 | GET sırasında CURSOR görünmez i | 9 | CURSOR daima görünür n | 14 | Küçük harf modu p | 16 | CURSOR'un altındaki fon rengini değiştirmek | 142 | Büyük harf modu