Floppy'den Hard Disk'e Doğru
Retro bilgisayarGeçmiş olsun, uzun planlamalardan, çalışma ve biriktirmelerden sonra biricik sevgili Hard Disk'inize kavuşacaksınız. Tabii ki kafanızda Hard ile ilgili binlerce soru işareti bulunmakta. İşte bu makale emektar floppy'den “Kız” gibi hard disk'e geçişinizi sağlamayı amaçlıyor.
Bir şeye dokunmadan önce her ikisini de biraz tanıyalım isterseniz (eğer “Bunları herkes bilir” gibisinden bir düşünceye sahip iseniz lütfen kendi yazınızmış gibi hissedin ve birkaç paragraf atlayın). Bilgisayarımızı arkadaşlarımıza gösterirken çoğumuzun başından geçen bir olay da arkadaşımızın floppy diskimizi kaldırıp "hey, hard disk bu olsa gerek” demesidir. Tabii bu konuda onları suçlamamalıyız, çünkü 3.5” floppy'ler de plastik ve sert bir kutuya konmuşlardır. HARD kelimesini duyunca da insan ister istemez kafasında böyle bir şey canlandırıyor. Tabii arkadaşınız bir Commodore 64 kullanıcısı ise bu çok daha hızlı gelişir çünkü kullandıkları 5.25 floppy'ler oldukça yumuşaktır. Tabii ki floppy'ler ve hard disk'ler arasında birçok benzerlik vardır. Her ikisi de manyetik değişimleri kullanarak verilerinizi kaydederler ve her ikisi de metal parçacıklardan oluşan film kaplı bir diski çevirirler: Hard ve floppy deyimleri ise bu filmin kapladığı maddenin içeriği ile ilgilidir. Hard disk'ler metal bir plaka kullanırken, floppy'ler daha esnek bir madde kullanırlar. Her ikisi de manyetik okuma/yazma kafası adı verilen ve altından geçtikçe manyetik izleri takip edebilen bir parça kullanırlar. Floppy disk'lerde kullanılan sistem, kasetlerde kullanılana oldukça benzemektedir. Kafa altından geçen yüzeye değmek zorundadır ve bir süre sonra kafa üzerinde toplanan metal parçacıkların temizlenmesini gerektirir. Hard disk'lerde ise daha gelişmiş bir kafa sistemi kullanılır. Kafa yüzeye değmez, adeta üzerinden uçar. Bu sayede kafayla manyetik yüzey arasında herhangi bir temas olmadığından, kafa üzerinde metal parçacıklar toplanmaz. Fakat bu sistemin de bir riski var, kafa diskten bir santimin dört milyonda biri kadar üzerinde bulunduğundan ve disk dakikada üç bin devir ile döndüğünden (floppy'lerde üç yüz devir kullanılır), ikisinin arasına girecek ve temaslarını sağlayacak en ufak bir şey kafanın parçalanmasına sebep olur. Bu sebeplerden dolayıdır ki hard disk'ler NASA'vari izole odalarda üretilir ve tamir edilirler. Yerleştirildikleri kutular ise sistemi dış ortamlardan korurlar, bu kutuları açmaya çalışmayı düşünmemeniz gerektiğini belirtmeliyim, çünkü Türkiye'de bu tür cihazların tamir edilebileceği bir yer yok ve büyük ihtimalle hard disk'inizi çöpe atmak zorunda kalırsınız. Büyük farklılıklardan bir diğeri de çalışabileceğiniz yüzey sayısıdır. Aslında hem floppy'ler hem de hard disk'ler plakanın her iki yüzünü de kullanırlar. Ancak floppy'lerde sadece bir plaka kullanılabilirken hard disk birden fazla plaka kullanımı ile küçük paketlerde yüksek kapasitelere erişebilir. Temel fiziksel farklılıkları da anladıktan sonra hemen işe koyulabilirsiniz. Nasıl olsa her ikisini de aynı şekilde kullanacağız. Aslında elimizdeki tüm program disklerini alıp hepsini hard disk'e kopyalayın ve bu iş bitsin, değil mi? Aslında
Addol4
Floppy'den Hard Disk'e Doğru
hem evet, hem de hayır. Eğer aldığınız hard disk sürücüsü ve hard disk hazır olarak birleştirilmiş ve formatlanmış ise mutlaka içinde bazı programlar ve çok az sayıda utility vardır. Bu tür üniteleri hemen kullanabilirsiniz. Eğer ayrı ayrı alıyorsanız ve kendiniz birleştirmeyi düşünüyorsanız, o zaman hard disk'i bir de format işleminden geçirmek zorundasınız. Floppy'lerde olduğu gibi, hard disk'ler de formatlanır. Floppy'lerde tek tip format vardır, fakat hard disk'ler için birkaç tipdir. Eğer siz ilk kez format işlemi yapıyorsanız, her ne kadar hard disk'ler hassas bir çalışmanın ürünü olsa da mutlaka kullanılmayan bölümler meydana gelmektedir, low-level (düşük seviyeli) format kullanarak hard disk sürücüsünün hard diskinizi detaylı olarak taramasını ve arızalı tüm bölümlerin listesini çıkararak “kullanılmayacak sektörler listesi”ne eklemesini ve ilerde kullanmamasını istersiniz. Bunun için gerekli programlar, ürünü alırken yanında verilir. Commodore firmasının ürünleri için gereken programın adı “PREP”dir.
Low-level format işleminden sonra hard disk'inizi kaç bölüme (partition) ayıracağınıza karar vermeniz gerekiyor. Bunun AmigaDOS'un 20 MB'lık bir hard disk yerine beş ayrı 4 MB'lik hard disk kullandığınızı zannetmesidir. Bunu yapmanız için birkaç veya yapmamanız için bir sebep vardır. İlk olumlu sebep hızdır. Directory alabilmek için AmigaDOS'un tüm 20 MB'ı taraması yerine sadece gerektiği kadarına bakması çok daha hızlı olacaktır. Ayrıca herhangi bir bölümün başına bir şey gelirse ve formatlamanız gerekirse sadece o bölümü format'larsınız ve diğer programlar kayba uğramaz. Kayba uğrayanlar ise son backup'dan sonra eklenen programlar olacaktır. Tek olumsuz sebep ise her partition'ın kullanılmadan önce MOUNT edilmesi gerekmektedir ve bu da her biri için hafızadan 13 ile 28 K arasında kayıp demektir. Diyelim ki hard disk'inizi birkaç parçaya ayırmaya karar verdiniz, şimdi yapmanız gereken kaç parçaya ayırmak istediğinize ve hangisi için ne kadar yere ihtiyaç duyabileceğinize karar vermek. Eğer hard disk'iniz önceden formatlanmış olarak geldi ise, yeniden formatlamadan önce bir kopyasını almayı ihmal etmeyin. Eğer içinde işinize yarar bir şeyler yoksa, o zaman buna da gerek yok. Fakat unutmayın ki bir format işleminden sonra hard disk'inizin tüm içeriği silinecektir. Tüm bu işlemleri başarı ile geçtiniz ve hard disk'inizi AmigaDOS'un tanıyıp kullanabilmesi için High-level format'ı da yaptınız. Şimdi elinize geçen tüm disketleri takıp ikonları oradan oraya taşıyın. Yanlış, yapmanız gereken dos işlemlerini daha kolay yapabilmenizi sağlayabilecek DİSKMASTER II (veya 1.4) gibi bir program edinin ve sadece gerekli programları kopyalayın. Gerekli programlar için çeşitli ana başlıklar seçin ve directory'leri açarak bunun için diğer programları çekin. Örneğin OYUN directory'si açarak içine çeşitli oyunları kopyalayın. Belli başlıklar altında toplanabilecek tüm programlarınızı aynı şekilde gruplayın. İhtiyacınız olan her şeyi yerleştirdiniz fakat diskette çalışan bir programınız hâlâ diskette çalışmaya devam ederken, hard disk'e çektiğiniz aynı program çalışmıyor. Öncelikle programın sağlam olup olmadığını anlamak için ve eğer başka bir problemi var mı diye bakmak için çalıştırın ve gerekli directory'ye geçip programı buradan çalıştırın. Eğer bir hata mesajı veriyorsa bunun anlamını kullanım kitabınızdan öğrenin. Eğer arıza buradaki programda ise hemen yerine yenisini çekin ve tekrar deneyin. Yine de çalışmaz ise, programın bazı yerlerde ihtiyacı olan birkaç programı olabilir. Ya da ihtiyacı olan programların nerede bulunduklarını anlayabilmesi için bir ASSIGN işlemine ihtiyaç duyabilir. Bunun için programınızın el kitabına başvurun ve gerekli ASSIGN işlemlerini öğrenin. Eğer belirtilmemişse, en geçerli yöntem disketteki startup-sequence'i incelemektir. Burada da bir şey bulamazsanız disketin taşıdığı ismi kullanarak gerekli directory'ye ASSIGN edin. Bunu da
Assign (disk ismi) (partition ismi):(directory'nin adı)
komutunu startup-sequence'in sonlarına doğru ekleyerek yapabilirsiniz.
Örnek: Assign WP: SYS:WordPerfect
Her şey bitti, artık rahat rahat kullanabiliriz. Hayır! Hemen bir genel kontrole başlayın ve bütün directory'leri tarayıp birden fazla yerde bulunan ve gereksiz program olup olmadığına bir bakın. Özellikle “Preferences” programı birkaç yerde bulunabilir. Biri hariç diğerlerini yok edin. Artık programlarınız yerli yerinde ve çalışıyor, değil mi? Çok güzel, ama bir tek şeyi unuttunuz. Workbench sizin çalışma masanızdır ve onu düzenli tutmalısınız. Aksi taktirde neyi hangi çekmeceye koyduğunuzu bulamazsınız. Çekmecelerinize gelişi güzel kopyaladığınız program paketlerinin ikonları da pencerelerde gelişi güzel duruyor olacaklardır. İlk işiniz bunları toplamak olmalı. İşe ilk pencerelerden başlayın. Ana pencerelerinizi açın, daha sonra istediğiniz yere ve ebata getirdikten sonra sağ mouse tuşu ile 'Special' menüsüne girip 'snapshot'ı seçin. Bu işlem gerekli bilgileri kaydederek her seferinde bu pencerenin ve onu açan ikonun yerini korumasını sağlayacaktır. Şimdi bu ana pencerenin içindeki çekmecelerinizi istediğiniz sıra ile (yukarıdan aşağıya olmak üzere) dizin. Biraz eğri olacaktır fakat kesinlikle bununla uğraşmayın. Bu pencereyi açan disk ikonuna sadece bir kez klikleyerek aktif hale getirin ve yine 'Special' menüsünden 'Clean Up'ı seçin. Her şey yerli yerine ve tam hizalı olarak oturdu artık. Fakat bunları da kaydetmezseniz bir dahaki açışınızda yine karma karışık duracaklardır. Hepsini tek tek seçip kaydetmek hayli zor, iyisi mi siz SHIFT'lerden birine basılı tutun ve pencerenin içindeki her ikona SADECE BİR KEZ basın, hepsini aktif hale getirince yine 'Snapshot'layın. Bu işlemleri alt directory'lerin hepsine uygulayın ve her şeyi yerli yerine oturtun. Geçmiş olsun, artık gerçekten de iş bitti. Kocaman bir disk üzerinde son hızla koşabilirsiniz artık. Ayarlamalarınız mutlaka yetersiz gelecek ve ileride yeniden yapmanız gerekebilecektir. Bu herkesin başına gelir. Eğer partition değişimi yapmanız gerekiyorsa bir back-up programı (tavsiyem, Back 5.0) kullanarak hard disk'in kopyasını almalı ve partition'ınızı yeniden düzenledikten sonra yeniden formatlayarak aldığınız back-up'ı aynı program ile yeniden hard disk'e yerleştirmelisiniz. Merak etmeyin, önceden yaptığınız ayarlamalarda herhangi bir bozulma olmayacaktır. Size son tavsiyem de virüslerden korunabilmek için iyi bir virüs kontrol programı (tavsiyem, Virus-Checker V 6.00) edinerek çalışması için gereken komutları startup-sequence'inize eklemeniz olacaktır. Böylece her açılışta hard disk'iniz ve hafızanız kısa bir kontrolden geçecek ve daha sonra sürücülerinize yerleştirdiğiniz her disk kontrol edilecektir. Bunlar çok az bir zaman kaybına sebep olur, fakat daha sonra bir virüs yüzünden bu yazıyı tekrar okumanızı engeller. Ayrıca olası arızalar ve hesapta olmayan aksaklıklar nedeniyle program (ve tüm bu emeklerin) kaybını engellemek, en azından minimuma indirebilmek için her yeni bir şeyler eklediğinizde hard disk'inizin back-up'ını alın. Umarım bu ip uçları işinize yarar. Hard disk'li günlerinizde başarılar dilerim. Eğer bir probleminiz olursa, Dört Köşe'ye yazmayı unutmamalısınız. Hoşçakalın.
Bi © T < 0 5 la ") Ü