Bu sayfadaki yazılar
Sayfanın metni
Sayfa 23
Ana Menü:
Ana Menü'ye geçmek için sadece '‹-' tuşuna basmanız yeterli olacaktır. Buradaki seçeneklerin açıklamalarına gelince; - Sound Editor: Kullanacağınız enstrümanlara ait ayarlar. - Filter Editor: Enstrümanlarda kullanacağınız filtrelere ait ayarlar. - Music Setup: Volume ve Hız ayarları. - Disk Menu: Directory listeleme, parça yükleme, saklama ve sürücünüze komut verme işlemleri için kullanacağınız yer. - Player: Player seçmek için kullanılır. 4.0 A ve 4.0 B olarak iki tane mevcut;
Sound Editor'ün Kullanımı:
Programı ilk çalıştırdığınızda içerisinde hiçbir ses olmadığını göreceksiniz. Kendinize güveniyorsanız, enstrümanlarınızı kendiniz hazırlamaya başlayabilir ya da DMC ile yapılmış başka parçalardaki sesleri kullanmaya başlayabilirsiniz. Yapmış olduğunuz sesi test etmek için SPACE tuşuna basmanız yeterli olacaktır. İlk başlarda bol bol alıştırma yapmanız gerekecek. Hemen kısa bir örnekle devam edelim.
Bu örnekteki değerler, enstrümanın volume değeri, hızı, vibrato efektleri gibi ayarları yapmanızı sağlar. Burada ## ile gösterilen yerdeki değerler sesinizin başlayacağı adresi gösterir. SHIFT + RETURN yapalım ve ses editöründeki bu adres kısmına geçelim. Şimdi ise şu değerleri girin:
Değerleri girdikten sonra SPACE tuşuna basalım ve neler yapmışız bir duyalım. İşte yapmış olduğumuz ilk ses. Burada dikkat edilmesi gereken en önemli şey, en sona eklediğimiz 91 değeri. Bu değeri girdikten sonra sağında gri renkte 00 yazdığını göreceksiniz. Bu gördüğünüz yer, sesin çaldıktan sonra yani '41 00' değeri işlendikten sonra nereye dönüleceğini gösterir. Bütün bu değerler başlangıçta biraz karışık gelebilir ama ilerledikçe o kadar da zor olmadığını fark edeceksiniz.
Şimdi de az önce oluşturduğumuz enstrümana bir de 'FILTER' yani filtre ekleyerek bir bas enstrüman oluşturalım. '‹' tuşuna basarak ana menüye gelip 'FILTER EDITOR'e geçin ve aşağıdaki değerleri girin:
Tekrar 'SOUND EDITOR' ekranına geçelim. Şu an 00 nolu enstrümanın üzerinde olmanız lazım. Bunu ekranın sağ üst kısmındaki SND yazan yerden anlayabilirsiniz. Enstrümanlar arasında geçiş için '+' ve '-' tuşlarını kullanabilirsiniz. Şimdi '^' tuşuna basıp sesimizi hafızaya alalım. Daha sonra '+' tuşuna basarak 01 nolu sese geçin ve '@' tuşuna basın. Böylece daha önce yapmış olduğumuz 00 nolu sesi 01 numaraya kopyalamış olduk. SPACE tuşuna basarak sesinizi test edebilirsiniz. Şimdi bu kopyaladığımız sesin FX kısmına gelip 20 değerini girin ve filtreyi aktif hale getirin. 'FILTER FX' adlı yerin aktif olduğunu göreceksiniz. Bir bakın bakalım yeni bas sesimiz nasıl olmuş.
Hızımızı hiç kesmeden yeni bir örnek yapalım. Şimdi '+' tuşuna basalım ve bir sonraki sesimize geçelim. Bu sefer de minör bir akor yapmayı deneyelim. Aşağıdaki değerleri girin ve yine SHIFT + RETURN yaparak ses editörüne geçin.
Fark ettiyseniz ##'in değeri bu sefer 02. Buraya 00 ya da 01 yazamazdık çünkü bu iki değeri bir önceki sesimizde kullandık. Şimdi kaldığımız yerden yani 02'den devam ediyoruz. Buraya da aşağıdaki değerleri girin:
Minör Akor
En sonda bulunan 94 değerine dikkat ederseniz bu sefer yanında 02 yazdığını göreceksiniz. Yazdığımız 4 sesi çaldıktan sonra tekrar 02 nolu adrese dönmesini bu şekilde sağlıyoruz. Peki buradaki 00-03-07-0C neyi ifade ediyor? Eğer müzikle ilginiz varsa bunun bir minör akorun açılımı olduğunu hemen anlayabilirsiniz. Major akor yapmak isteseydik 00-04-07-0C değerlerini kullanmamız yeterli olacaktı. Bu şekilde istediğiniz bütün akorları kendi parçanız içerisinde kullanabilirsiniz. Şimdi Majör akor için de bir örnek verip diğer seslerimize geçelim. '^' tuşuyla sesimizi hafızaya alalım, '+' tuşuyla bir sonraki sese geçelim ve '@' ile 03 nolu sese bu değerleri kopyalayalım. ## kısmına 07 yazın ve aşağıdaki değerleri girin.
Majör Akor
SID Teknik Özellikleri:
# 3 Tonlu Osilatörler
Frekans aralığı: 0-4 kHz # Her Osilatör İçin 4 Dalga Biçimi
Üçgen, dişli, değişken darbe, gürültü # 3 Genlik Modülatörü
Genlik aralığı: 48dB # 3 Ses Üreteci
Üstel karşılık Yükselme hızı: 2ms-8s Düşme hızı: 6ms-24s Durma seviyesi: 0-en yüksek volüm Kaybolma hızı: 6ms-24s # Osilatör Senkronizasyonu # Halka Modülasyonu # Programlanabilir Filtre
Kesme frekansı aralığı: 30Hz-12kHz 12dB/oktav Rolloff Alçak geçişli, Band geçişli, Yüksek geçişli, Notch çıkışları
Değişken rezonans # Ana Volüm Kontrolü # 2 A/D Pot Arabirimi # Rastgele Sayı/Modülasyon Üreteci # Dış Audio Girişi
Klavyeyle gezinmek için ← ve → tuşları.
Sayfa 22
Nedir bu DMC? DMC, 'Graffity' adlı grubun üyesi 'Brian' tarafından hazırlanan, Commodore 64 için yazılmış en güçlü müzik editörlerinden biridir. İçerisinde kendi müziğinizi yaparken kullanabileceğiniz birçok seçenek ve yardımcı editörler bulunmaktadır. DMC 4.0'ı şu adreslerden indirebilirsiniz: http://www.lemon64.com/apps/list.php?Genre=sound veya ftp://ftp.funet.fi/pub/cbm/c64/audio/editors/. Kısaca birkaç özelliğinden bahsedip arkasından editörümüzü tanımaya başlayalım. - Yapacağınız müzik dosyasının içerisinde 8 farklı parçayı saklamanız mümkün. Bu özellik genelde oyunlara müzik ve ses efektleri hazırlayanlar tarafından kullanılmaktadır. Mesela, ilk parça oyunun giriş müziği, ikincisi skor tablosu, üçüncüsü bölüm atlama kısmı, dört ve daha sonra ise oyundaki ses efektleri için kullanılabilir. DMC 4.0'da sadece 8 taneye kadar izin var. Fakat daha fazlasını kullanmanızı sağlayan editörler de mevcut. - Synthesizer özelliği ile kullanıcı klavyesini bir org gibi kullanabilir. Bu sayede, başka bir enstrüman kullanmadan aklınızdaki bir melodiyi sadece Commodore'unuz ile çıkarma şansınız var. Alt yapınızı hazırladınız ama sololarınızda sorun mu var? İşte tam burada 'Synthesizer' yardımınıza yetişir ve 'Record' özelliği ile çaldığınız şeyleri kaydetmenize izin verir. Tek dikkat edilmesi gereken şey ise çaldığınız şeylerin 00 numaralı Sector'e kaydedildiği. Peki Sector nedir diye soranlar var sanırım. Bu kadar kısa bilgiden sonra artık kullanılan terimleri açıklamaya ve editörümüzü tanımaya başlayabiliriz. Kısa kısa... - SECTOR: İşte burası notalarımızı yazdığımız yer. Yapacağınız müziğe ait her şeyi (baslar, arpejler, ritmler, vs.) bu sectorlere yazmanız gerekiyor. Her bir sectorün kendisine ait 256 satırlık bir alanı var. Notalarınız ve özel komutlarınız bu satırlarda yer alacak. Kullanabileceğiniz sector numaraları ise 00-3F arası ile sınırlı. Yani 64 adet. Sakın bu sayılar size az gelmesin. İşin içine girmeye başlayınca bunun çeyreğini bile kullanmadan çok güzel şeyler yapacağınızı fark edeceksiniz. - TRACK: Kısaca 'Kanal' diyebiliriz. DMC'de kullanabileceğiniz 3 adet track mevcut. Her bir track üzerinde ise hazırladığınız sectorleri ve özel komutları yerleştirebileceğiniz 00-FF arası 256 satır bulunmakta. Track ve sector açıklamalarında bahsedilen 'Özel Komutlar'ın listesini yazının ilerleyen kısımlarında bulabilirsiniz. - TIMER: Çalan süreyi gösterir. - RTIME: Parçanın ne kadar Raster Time harcadığını XX:YY şeklinde gösterir. (XX o anki, YY
SID (Sound Interface Device)
1981 yılının Ocak ayında, Commodore firması, 'Project C64' adıyla yeni bir çalışma başlatmıştı. Bu çalışma sonucunda ortaya çıkarmak istedikleri şey ise tamamiyle yeni ve muhteşem bir oyun bilgisayarıydı. Fakat bu fikir, projenin gelişmesi sürecinde değişti ve Commodore firması, bu bilgisayarın gerçek bir ev bilgisayarı olmasına karar verdi. Düşüncelerine göre iyi bir ev-oyun bilgisayarı kaliteli sesler üretmeliydi. SID çipi üzerindeki çalışmalar 1981 yılının baharında Robert “Bob” Yannes ve ekibi tarafından başlatıldı. Bu arada, Robert Yannes'in VIC-20'nin dizaynına da büyük katkısı olduğunu unutmadan ekleyelim. Daha önce Synthesizer'larla ilgili konularla uğraşmış olan Yannes'in aklındaki fikir, bu synthesizer'lara benzer bir ses çipi üretmekti. Kendisi, 2 teknisyen ve bir de CAD operatöründen oluşan takımıyla yaptığı 4-5 aylık bir çalışma sonucunda muhteşem SID (6581) çipini tamamladılar. Maliyeti daha da ucuzlatabilmek için bu çip üzerindeki bazı özelliklerin çıkartılmasından sonra ise çip son haline geldi. SID çipinin gerçek kapasitesini bugün bile kimse (buna yapanlar da dahil!) tam olarak bilememektedir. Bunun en büyük sebebi ise çipte bulunan bazı hatalardan kaynaklanmaktadır. Yapan ekip bu hataları fark etmiş fakat düzeltmek için yeterli zamanlarının olmamasından ötürü çip bu şekilde üretilmeye ve kullanılmaya başlanmıştır.
ise maksimum raster time ) - TRK ve SEC: O an çalınan Track ve Sector bilgilerini gösterir. - Ekranın alt tarafında gördüğünüz klavye ise eğer parçayı dinliyorsanız çalan notaları, Synthesizer ya da Record modunda ise sizin çaldığınız notaları gösterir. - Klavyenin yanında ise oktav bilgilerini görebilirsiniz.
Editörümüzün genel görünümü
Yeni bir sayı ve yeni bir konuyla yine karşınızdayız. Bu sayıdan itibaren, Commodore 64 ile müzik yapmak isteyenler için faydalı olacağına inandığımız birtakım dökümanlar ve programların tanıtımlarına başlıyoruz. İlk olarak Commodore'umuzun içinde bulunan o muhteşem SID çipini biraz tanıyalım. Daha sonra da en çok kullanılan müzik editörlerinden biri olan DMC'nin 4.0 versiyonunu inceleyeceğiz. İşte başlıyoruz...