Sayfa 13

Stream, Professional Page masa üstü yayıncılıkta, Superbase Professional veritabanında, ProCalc spreadsheette -en az- PC'deki örnekleri kadar iyidir. Geri kalan 3 sorun ise acil çözüm gerektiriyor, Amiga kullanıcısını kaybetmemek için birşeyler yapmak gerekiyordu. Commodore firması bir süre sessiz kaldıktan sonra sene sonunda birkaç yeni model sunacaklarını açıkladı. Bu açıklamadan sonraki aylarda bilgisayar kullanıcıları arasında pekçok spekülasyon yapılmaya başlandı. Yeni bilgisayarların hızı, renk sayısı, ses özellikleri, fiyatı konusunda birçok fikir ileri sürüldü ve geçtiğimiz ay sonlarında Commodore firması bombayı patlattı: "Kullanıcılarının her zaman yanında olan ve onlara en iyiyi en ucuza satmak amacında olan firmamız, 1992 yılı sonu ile 1993 yılı başında bir dizi yeni modeli piyasaya sürecektir. Bunlar, yeni custom çipleri, yeni CPU'ları ve yeni işletim sistemleri ile A4000, A1200 ve A600'dür." Commodore firması bu kadarla da yetinmedi. Gerek mikroişlemci fiyatlarındaki düşüşler ve gerekse 386 tabanlı PC'lerin düşük fiyatlarla satılması nedeniyle diğer modellerde de %65'e varan indirim yaptı. Sonuçta -sıkı durun- geçtiğimiz ay içinde A600'ler 4.000.000.-, A3000B serisi ise 17.000.000.- liradan satılmaya başlandılar. A4000: Gerçekten bir teknoloji harikası olan A4000, yeni dizayn edilen custom çipleri AGA (Advanced Graphics Architecture-İleri Grafik Mimarisi), 25 Mhz.'lik bir Motorola MC68040, IDE kontrollü 120 Mb.'lık harddisk'i ile hepimizin rüyalarını süsleyecek kadar güzel. 68040, Motorola'nın yeni nesil mikroişlemcilerinden. 25 MHz.'lik modeli, 20 MIPS özelliğinde, yani saniyede yaklaşık 20 Milyon işlem yapabiliyor (A500'ler ise yaklaşık 1 MIPS.). 68040'lar aslında matematik co-processor'lu ve 8 Kb. cache bellek eklenmiş bir 68030 gibi düşünülebilir, tabii eklenen 8 Kb.'lık bu cache bellek ve mimarisinde kullanılan daha kısa veri yolları, math-co'lu bir A3000'den ortalama 2-3 kez daha hızlı çalışmasını sağlıyor. Aslında 68040'lar geçen sene piyasada bol miktarda bulunmaktaydılar, ancak Commodore firması 28 -ve daha sonra çıkacak 33 MHz.'lik- modelleri bekleyip, bu işlemcinin fiyatının düşmesini istiyorlardı. Zaten Motorola da bu yüzden fiyatlarda bir miktar indirim yaptı.

Amiga'da devrim sayılabilecek olan A4000'in teknik özelliklerine bir göz atalım: Merkezi İşlem Birimi: -Motorola 68040 serisi 32 bit. -25 MHz. saat hızı. -Modüler işlemci yapısı. Böylece, ileride çıkacak Motorola işlemcilerinin sadece mikroişlemciyi değiştirerek kullanılması mümkün. Bellek: -2 Mb. 32 bit chip RAM. -16 Mb.'a kadar içeriden Fast RAM. İstendiği takdirde daha fazla bellek, Amiga'nın AutoConfiguration özelliği sayesinde tanınabiliyor. -Bellek arttırımları standart SIMM üniteleri ile yapılabiliyor. Yazılım: -512 KB. 32 bit ROM. -AmigaDos 3.0 İşletim sistemi. -Programlanabilir çözünürlükleri destekliyor. -Outline font desteği. -Değişik ülke ve dillerde kullanabilme olanağı. CrossDos, MS-DOS dosya aktarım hizmeti. Commodore firması, iş programlarında standart hale gelen PC dosyalarının transferi üzerinde titizlikle duruyor. Zaten bugün kullandığımız birçok program, PC formatında veri kabul edebiliyor. Arabirimler: -Klavye. -2 adet kalem/tablet portu. -Seri port (RS-232) -Paralel port (Centronics) -Video (RGB Analog veya RGBI dijital) -Sağ ve sol stereo ses. -İçten ve dıştan disket sürücü portları. -İçeriden AT IDE portu. İsteğe bağlı SCSI Adaptörü. Commodore firması, eski A3000'lerde yaptığı hatalardan kaçınıyor. Örneğin 100-200 Mb.'lık Harddisklerde son derece gereksiz olan SCSI-2 adaptörü yerine AT IDE kullanarak masraftan kaçınmış. Sistem Slotları: -200 pinlik mikroişlemci slotu. Yüksek hızlı ve yeni nesil mikroişlemcileri destekleyecek şekilde tasarlanmış. -Amiga sistem slotları: 4 adet 16/32 bit Zorro II genişletme yuvaları (100 pinli). -PC bus yuvaları: 3 adet PCAT yuvası, Böylece PC'lerde kullanılan her türlü kartı (Soundblaster-Tabii gerek duyarsanız-, SVGA gibi) bir bridgeboard taktığınız takdirde kullanabiliyorsunuz. Video Slotu: -Genişletilmiş 24 bit video slotu. -Takılacak video kartlarının 100 pinli Zorro yarıklarıyla entegre çalışabilmesi özelliği. Mouse: -Optomekanik, 2 düğmeli dizayn. Disket sürücü: 3.5 inç'lik high density disket sürücüsü (880 Kb./1.76 Mb.). Cross-Dos sayesinde bu yeni 1.44 Mb.'lık PC disketlerini de okuyabiliyor. Modelleri yapım yerinde formatlanıp, içine sistem yazılımı ve utility'leri kopyalanıyor. -2 önde ve 2 arkada 3.5 inç'lik disket sürücü yuvaları. -Ön panelde 5.25 inç'lik bir adet disket sürücü yuvası. Grafik Modları: -AGA custom çip seti, 320x256 ila 1280x512 (800x600'de dahil olmak üzere) arası çözünürlükleri destekliyor (Overscan ile daha faz

-NTSC ve PAL görüntü çözünürlükleri. -16.800.000'lik renk paleti. -2 ila 256.000 arasında kullanıcının tanımlayabileceği renk sayısı. Video çıkışı: -RGB Analog VGA veya multiscan monitörlerle çalışıyor, ancak multiscan olmayan monitörlerde her çözünürlüğü sağlamak mümkün değil. -Yatay tarama 15 kHz-31 kHz. -Dikey tarama 50 Hz-72 Hz. Ses: -Kompleks dalgaboylarını üretebilen 4 adet stereo ses çipi. -8 bit D/A çevirici. -6 bitlik ses kontrolü. A1200: A1200, Commodore firmasının AGA chip setinin kullanıldığı ilk düşük maliyetli bilgisayar. Yine, birleşik klavyeli ve 32 bitlik mikroişlemci kullanan ilk sistem. Dizayn olarak A600'e benziyor, ancak daha büyükçe, çünkü A500 Plus'ta olduğu gibi nümerik klavye de konmuş. Kasası, yine A600'de olduğu gibi 2.5 inç'lik harddiskleri içeriden takmaya uygun. A1200, 16.8 milyon renkten seçilecek 256'yı gösterebiliyor. A1200, Motorola firmasının 32 bitlik 68EC020 mikroişlemcisini kullanan gerçek bir 32-bit bilgisayar. Bu mikroişlemcinin saat hızı 14 MHz ve A600'ün 2 katı. Ancak içerisinde 256 baytlık bir komut cache belleği var ve bu özellikleri sayesinde A500'den yaklaşık 5 kere daha hızlı çalışabiliyor. Commodore firmasının verdiği ilk bilgilere göre: Özellikleri: -14.32 MHz 68EC020 NTSC -14.18 MHz 68EC020 PAL -24 bit adres boşluğu -32 bit data yolu. Hafıza ve genişletme: -512kx32 bitlik 150 pinli merkezi işlem birimi genişletme kartı şeklinde organize 2 Mb. chip RAM standart olarak ana boardda takılı. -120 ns. erişimli 32 bitlik 512 Kb. Kickstart Mask ROM (V39.106) -A1200 ROM'u PCMCIA kodunu da içeriyor. Bu, A4000'de mevcut değil ve iki ROM'un arasındaki tek fark bu. Kayıt ortamı: -İnternal 3.5 inçlik ince disket sürücü (880 Kb kapasiteli). -20 Mb. veya 40 Mb.'lık 2.5 inç harddisk kapasitesi. İşletim Sistemi: -3.seri, Workbench 39.29, Kickstart 39.106 Video Çıkışı: -Standart Amiga 23 pinli analog RGB, dijital RGBI, renkli kompozit video çıkışı (PAL veya NTSC). -Standart TV. için RF modülatör çıkışı. Genişletme: -PCMCIA PC kartı. PCMCIA 2.0 standardındadır. Hafıza ve giriş-çıkış kartlarını destekleyebilmektedir. -Mikroişlemci (CPU) slotu: Commodore firması, bu 150 pinli genişletme yuvası ile ilgili bilgilerin kısa bir süre içinde açıklanacağını bildiriyor. Commodore firması, ayrıca yeni AGA çiplerini de kısa bir süre önce açıkladı. Hem A1200'de, hem de A4000'de kullanılacak olan bu çipler, Alice, Lisa ve yine eskiden olduğu gibi Paula adında. Bu çipler, eski orijinal çiplerle ve ECS çipleriyle (super-hires modu hariç) tamamen uyumlu. Şimdi bu çiplere kısaca göz atalım: Alice: Alice ECS 2 Mb.'lık Agnus'tan köken almış bir çip ve tabii yine Amiga Çip bus kontrolü onda. Agnus'ta olduğu gibi 16 bit bus kontrolünün yanında, artık Chip bus'ta 32 bit ve/veya çift CAS sayfa modunu da destekleyebiliyor. Lisa: Lisa, eskiden kullanılan Denise'in yerine geçecek ve CMOS teknolojisiyle üretilen bir çip. Lisa video çıkışını 24 bite kadar çıkarıyor. 80 ns.'lik bir DRAM kullanılmış. Bir çip bus turunda 64 bitlik veriyi işleyebiliyor ve sonuçta video için çip band genişliğini 4 katına çıkarıyor. Paula: Paula, eskiden yaptığı işleri aynen yapıyor, yani stereo olarak düzenlenmiş 4 kanal 8 bitlik çıkışı, disket giriş-çıkışı, RS-232 giriş-çıkışı, potansiyometre girişleri ve interrupt kontrolünden sorumlu. Yeni AA çip setinde gerek hafıza, gerekse sprite'lar için gerekli band genişliği 2 katına çıkarılmış. Her çözünürlükte kullanılabilecek bitplane sayısı 8'e çıkarılmış. Yeni bir register biti sayesinde, ekran sınırları nedeniyle kullanılamayan bölgelerde de sprite gösterimi sağlanmış. Dual playfield modlarında iki adet 4 bitplane, her çözünürlükte gösterilebiliyor. Altısı renklerin, ikisi de kontrol bitlerinin olmak üzere 8 bitplane'lik yeni bir HAM modu eklenmiş. Dahası, bu HAM modu her çözünürlükte kullanılabiliyor. Sprite çözünürlükleri, bitplane çözünürlüğüne bağlı olmaksızın LoRes, HiRes ve SuperHiRes (SHRes) modlarında kullanılabiliyor. Commodore Amiga, bunların yanında bundan sonra mikroişlemci piyasası ile eşzamanda yeni modeller çıkaracağını ve teknolojik yenilikleri hızla takip edeceğini de açıkladı. Amiga bilgisayarları, maalesef Türkiye'de hak ettiği yeri bulmuş değil. Bunun iki önemli nedeni var. Birincisi teknolojiyi pek yakından takip etmeyen ülkemizdeki "tek bilgisayar PC'dir" düşüncesi. Ama bundan da önemlisi, şimdiye kadar Teleteknik ve yetkili satıcılarının Amiga'yı nasıl satacaklarına karar vermemiş olmaları. Teleteknik sadece Commodore ürünlerini Türkiye'ye getirirse, kullanıcıyı zor durumda bırakır. Çünkü bu büyük firmalar sadece ana modelleri dizayn eder. Üçüncü şirketler ise onu daha cazip hale getirirler. Macintosh'un hiçbir zaman hızlı bir harddiski olmamıştır. IBM 386-40'lar piyasadayken 25 MHz.'lik modelleri satmaktadır. Bugün Amiga için GVP'den daha iyi bir harddisk seçeneği yoktur. Commodore firmasının açıklamalarında iki konu vardır ki, bu firmanın amacının ne kadar ciddi olduğunu göstermektedir. Birincisi, Commodore firması A600 gibi bir ev bilgisayarına bile standart olarak harddisk koymuş ve Amiga'ların ev bilgisayarı olarak bile standart PC özelliklerine sahip olmasını amaçlamıştır. Bugün Türkiye'de harddiskli bir A600 bulunmamaktadır. Yine bu yazıyı hazırladığımız sıralarda Avrupa ve Amerika'da Amiga dünyası çalkalanırken görüşüp fikir ve fiyat almak istediğimiz yetkili satıcılar A4000'i ilk kez bizden duymaktaydılar. Hatta bazıları "boşver Amiga'yı, sana PC satalım" bile demektedirler. Bugün yurtdışında monitörüyle birlikte ortalama 20-25 milyon liraya bir A3000B, 4.000.000.- liraya A600 alınabilmektedir. Ülkemizde ise A600, 7.000.000.- liraya yakın fiyattan satılmaktadır. Fiyatlar aşağıya çekilmedikçe, Amiga'nın ülkemizde yaygınlaşması -doğal olarak- zordur. İkinci olarak Commodore firması, bundan böyle R&D (Araştırma ve Geliştirme) fonlarının hepsini Amiga'ya harcayacaklarını, PC modelleri için harcama yapılmayacağını açıklamıştır. Reklam ve tanıtımlarda da Amiga'nın -sadece- bir oyun makinası olmadığı işlenmelidir. Hatta Amiga, en iyi multimedia bilgisayarı ve hemen her tür iş programının bulunduğu -artık çok da hızlı- bir iş bilgisayarıdır. Evet, Amiga'nın bu yeni AGA teknolojisi herhalde birçoğumuzun aklına bile gelmeyecek yeniliklerle dolu. İsteklerimizi fazlasıyla karşılıyor. Maalesef şu ana kadar Commodore tarafından yapılan açıklamalarda eski modellere, yani A2000 veya A3000'e AGA takılabilmesi mümkün değil. Bu özellikle A3000 kullanıcılarını üzücü bir haber olmakla birlikte, Commodore eski A3000'lerin iade edilmesi ve yeni modellerle değiştirilmesi durumunda oldukça miktarda bir indirime gitmeyi düşünüyor. Tabii üçüncü firmaların da bir ek birim ile bu yeni çip setini A2000 ve A3000'lere adapte etmesi söz konusu olabilir. Commodore firması Ar-Ge geliştirme mühendislerinin verdiği bilgilere göre firmanın ileriki yıllardaki amaçları arasında yeni nesil MC680x0 işlemcili modellerin yanında RISC (Reduced Instruction Chip Set) işlemcisi kullanan çok hızlı modeller ve hepsinden önemlisi birbirinden bağımsız çalışan çok işlemcili sistemler yer alıyor. Amiga, çok iyi bir hamle yaptı. Başlarda A500'le yaptığı atağın gerisini pek fazla getirmemişti, ancak bu yeni gelişmelere ve amaçlara bakılırsa, bazı firmalar için güzel günler gerilerde kalacak. Gelecek sayılarımızda yeni Amiga modellerinde grafik, animasyon ve iş programlarında yapılacak bazı hız testlerinin karşılaştırmalı sonuçlarını okuyabileceksiniz.