PİLOTLAR KAHVESİ
Retro bilgisayarTüm pilotlara selamlar. Köşemizi biraz renklendirelim istedik. Umarım bu fotoğraflar hoşunuza gider. Mektuplarınızın birçoğunda adı geçen YF-22, bu ayki konuklarımızdan biri. Geçenlerde açılan yarışmadan birinci olarak çıkan bu uçak, kısaca ATF (Advanced Tactical Fighter, Gelişmiş taktik avcı uçağı) adı ile anılıyor. Ana üretici firma Lockheed olarak tanınmasına rağmen bu uçak üçlü bir işbirliğinin ürünü (Lockheed, General Dynamics). Yarışmanın bilinen tarafı, iki uçak arasında geçmesiydi; ne var ki bu uçakların motoru için General Electric ve Pratt & Whitney arasında da enteresan bir mücadele oluştu. Her iki uçak her iki modelle denendi, kazanan Pratt & Whitney YF119 motoru ile YF-22 oldu. Uçağın özellikleri arasında hareketli motor çıkışları, af-.
afterburner olmadan ses üstü hızlara çıkabilme ve tüm silahlarını gövde içinde taşıma yer alıyor, en ilginç özelliği ise fiyatı: 140 Milyon Dolar, tabii. Uçağa verilen isim ise şu anlık Lightning 2. Diğer mankenlerimiz ise F-18 pilotlarının kaskları. Mektuplarınıza çok teşekkür ediyoruz, ancak bir ricam var, lütfen adınızı adresinizi mektuba ilave ediniz. Adres ve telefon numaralarınızın açıklanmasını istiyorsanız, bunu da lütfen belirtin. İlk mektubumuz Üsküdar İstanbul'dan CEYHUN GELİŞLİ, küçük yaşından beri bilgisayarda simülasyon oyunları oynayan okurumuz, mektubunda Null modemle arkadaşlar bulamamaktan yakınıyor. Şöyle diyor okurumuz "... Benim düşüncem bu şekilde bir araya gelebilirsek, sizin yazı ile başlattığınız Pilotlar Kahvesi birgün eminim birgün gerçekten simpilotlarının oturup sohbet ettikleri, yarıştıkları ve kapıştıkları gerçek bir kulüp halini alabilir." Ne diyelim, umarım kısa zamanda bu söyledikleri gerçek olur. Ceyhun şu sıralar staj için Bodrum'da. Yazışmak isteyenler, adresini yandaki kutularda bulabilirsiniz. Bu konuda bazı çalışmalar yapmayı düşünüyoruz. Belirli periyotlarla bir yerde buluşmak, son derece eğlenceli olacak. Bir gelişme kaydedebilirsek Kahveyi gerçekten kurarız, neden olmasın?? Bize Adapazarı'ndan yazan okurumuz KAAN KURDOĞLU Red Storm Rising oyunun açıklamalarında eksik kalan bazı tuşları belirtmiş: Shift Torpilin yüzeye yakın/derinden gitmesini sağlar. Shift F3/F4 Torpilin sola/sağa dönmesini sağlar. Bu kontroller torpil atıldıktan sonra kullanılabiliyor ve geminin hızının 15 knot'un altında olması gerekiyor. Aksi takdirde torpili gemiye bağlayan kablo kopuyor. ES — Torpili arama moduna sokar. Shift — Torpilin kablosunu keser.
PİLOTLAR KAHVESİ
Gelelim sorularına: 1. F-16 Combat Pilot'ta top kullanmak son derece zor, ancak imkansız değil. Bence tüm oyunlardaki en iyi top kullanımı bu oyunda. Yer hedefleri için etkili olup olmadığından emin değilim, ne var ki hava hedeflerini indirmek için tek isabet yeterli değil. 2. ATARS Podu son derece alçaktan < 500 feet ve hızlı > 500 Knot kullanılıyor, aksi halde Recon Data Bad veriyor. 3. ECM podunun çalışma mantığını eski yazılarımızda açıklamıştık. Ancak büyük saldırılarda düşman savunma sistemini felç etmek için mantıklı kullanım bulan bir sistem. Hücum uçağa tek başına nadiren takılıyor. Genelde bu görev için özel olarak hazırlanmış uçaklar tarafından taşınıyor. Oyuna belki bu yüzden dahil edilmemiş. 4. Oyunun benim bildiğim belirli bir sonu yok, dünyada kötüler bitmeyecek, bıkana kadar oyna, anlamadığım Recon-Pod'u kullanmadan nasıl Conquest'e geçtin??? Kaan'ın adresini de adres kutularında bulabilirsiniz. Mersin'den yazan Eril Eti, Mig 21 üzerine biraz bilgi göndermiş: Mig-21 NATO kod adı Fishbed. Bu serinin son uçağı 1987'de hizmete girmiş ve Tumansky R-25 motoru ile yer alıyor, Fishbed N. 1955'in sonundan 1958'e kadar çeşitli versiyonları çıkmıştır. 1959 yapımı motorlu, F bir gündüz savaşçısıdır, 1971'de R-13 Turbojet motorları ile çok amaçlı M geliyor, üçüncü nesli ise Mig 21 Bis temsil ediyor. 52 ve 72 tarihleri arasında tam kırk çeşit modeli imal edilmiştir. Eril'in mesajına birkaç şey de ben eklemek istiyorum; Mig 21'in büyük dezavantajı kısa menzilidir, ne var ki sayıca çok olup çok ucuza imal edilebilmektedir. Yapımındaki bir hata yüzünden uçak yakıt kaybettikçe değişen ağırlık merkezinden dolayı yakıtın son 1/6'lık kısmını alamamaktadır. Mach 2 yapabilen bu uçak, bu hıza ulaşabilmek için yakıtını bitirmek zorunda. Eril yazışmak isteyenler için adresini vermiş. Artık nerede olduğunu biliyorsunuz. Bir diğer mektup ise, her neyse ismini mektup üzerinde bulamadım, umarım bize çok gücenmez. Arkadaşımızın sorunu ise büyük. Bir İkinci Dünya Savaşı simülasyonu olan Fighter Duel oynamak istiyor, fakat oynayamıyor. Sorun uçağı kaldırmak, daha doğrusu uçağın aileron ve elevatör kontrolünü sağlamada çıkıyor. Arkadaşımız bizden cevap bekliyor, ne var ki bizde aynı sorun ile karşı karşıyayız. Oyunun menülerinde Analog ve normal Joystick seçenekleri bulunuyor. Buna rağmen sadece analog ile çalıştığını veya yalnız kırık versiyonu bulunan oyunda bir bozukluk olduğundan şüpheleniyorum. Orijinalini bulamadan veya sorunu biri ile konuşmadan durum ümitsiz. Evet, Fighter Duel'de uçağı kaldıran kahraman pilot arıyoruz. Okurumuz yine ikinci dünya oyunu olduğundan emin olduğu Action Station isimli oyunun piyasada sadece Data disketi olduğundan yakınıyor. Bu oyun ile daha önce hiç karşılaşmadık, bulanlar, görenler lütfen bize bilgi verin (Şimşek biraz aciz kaldık ne dersin???). Merak etmeyin, belki arada sırada bir iki sorunuza cevap bulabiliriz. Sırada enteresan bir mektup var, yazarımızın adı SLASH, daha doğrusu kullandığı isim bu (Mektup Türkçe olmasa Guns'n Roses'dan diyecektik).
Okurumuzun ilk isteği, Virüs köşesi ile aramızda olan savaşın bitmesi (Ne savaşı, nerede, vardı da biz mi kaçırdık 777). Slash mektubun kalan kısmını simülasyonlarda başından geçenlere adamış, olaylardan iki tanesini sizler için seçtim: Siz hala annenizin füzelerini mi kullanıyorsunuz? Ya da hala uçakları düşürmek için Sidewinder mı kullanıyorsunuz? Devir değişti artık! Haziran bol miktarda övgü), eşi bulunmayan pilotunuz Slash F-29'da küçük bir dikkatsizlik sonucu uçağına Sidewinder almayı unuttu. Ne yazık ki bunu biraz geç fark etti! Ama no problemi Slash elinde kalan tek silah olan aynı görevde 4 uçak düşürerek zevkten 4 köşe oldu. Slash o zamandan beri dog fight'larda hep Maverick kullanıyor! ... «Fighter Bomber'da uçağı alana indirmenin ne kadar kolay olduğunu fark edeniniz var mı? Slash bu sıkıcılığı daha eğlenceli hale getirmek için yine bir görevden başarı ile dönerken olaya yeni bir boyut kazandırdı: Piste yanlamasına inmeye çalıştı. Yavaşlayarak burun açısını 90 derece yaptığı havaalanına doğru ilerleyen Slash, hava frenleri ile hızını iyice düşürdü. Tabii bunu yaparken stall olmamak için canım çıktı. Arka tekerlekleri ile piste dokunan Slash'ın uçağı hafif bir eğimle ön tekerlekleri de yere değdirdi. Hemen yer frenini çeken Slash sadece bir-iki cm farkla pistten dışarı çıktı. Az daha başarıyordu- Mektupta verilmesini önerdiğin örtü klavyeler, daha çok tuşları klavye kenarına dizilmiş oyunlarda işe yarıyor. Ama yine de Mahmure Hanım'a iletilmiş bil. Slash'in adresi maalesef daha elime geçmedi. Gelelim emektar müşterilere, Mustafa yine bazı sorular yöneltmiş. İlk olarak Falkland Savaşı'na gelelim. İngilizlerin ilk gemi kaybı Sheffield destroyeri oldu. Gemilerin kendilerine yönelen tehditleri sınıflayan ve bunlara göre silahları yönelten merkezi sistemleri vardır, özellikle füze savan makinalı tüfek ve roket sistemleri neredeyse tümüyle bilgisayar kontrollüdür, ancak öncelikle geminin bir tehdit ile karşılaştığını anlaması gerekir. Bu sistemde meydana gelen bir hata sonucu kendisine yöneltilen füzeyi tanıyamamış ve tahrip olmuştu. Sheffield isabetin etkisi ile ağır yara aldı, iki adet modern fırkateyn'i bu savaşta kaybettiler bunlar Antelope ve Ardent. Özellikle Antelope'nin patlama halesi içinde silüetinin gözüktüğü resmi hatırlayanlarınız olacaktır. (Fotoğraf arşivim 3 sene önce bir kaza kurbanı oldu....). Bu iki gemi 1974 senesinden sonra denize indirilmişti. Toplam 8 gemiden 7'si savaşta görev aldı ve ikisi yok oldu. Gemilerde ağırlık kazanmak için alaşımlarına yer verilmişti. 135 ton kadar alüminyum kullanılan gemilerin bu yüzden kolayca battıkları konusunda tartışmalar yapıldı. Gerçi bu tartışmalar sonucu gemiler aklandı ama başka gemilerde de alüminyum kullanılmasından doğan ağır hasarların oluştuğu bir gerçek. Mesela CG-26 Belknap (İstanbul'a son üç sene içinde iki defa geldi, Gorbatschow-Bush görüşmelerine ev sahipliği yaptı), 1975'te Akdeniz'de CV-67 John F. Kennedy uçak gemisine çarptı, sürtünmeden çıkan ısı ve sonrasında çıkan yangın gemiyi mahvetti. Belknap 1982'de yeniden hizmete girdi. (Gemiyi yapmak 5 yıl sürmüştü.). Bu ile alüminyum alaşımları geminin hemen deforme olmasına sebep oldu. 688 Attack Sub güzel bir oyun. Torpilden kaçmak biraz maharet biraz taktik gerektiriyor. Her şeyden önce temel amaç görünmemek. Bu yüzden derinden yavaş ve sessiz gitmek şarttır. Torpil hızlı hareket eden bir çok rahat izleyebilir. Katman değiştirmek etkili olacaktır. Bu oyunu daha dikkatli oynamanızı tavsiye ederim. AKIN filomuza gelince, gerçekten Samsun'dan filomuza uçak gönderen Akın Saylı'ya teşekkürler. (Akın adresini kaybettik, disketler için bir şekilde dergiye iletebilir misin ??). Ancak SALAK Filo'nun sizin bilmediğiniz bir düşmanı var: ŞAFAK. ŞAFAK küçüktür, sevimlidir ancak tahrip edicidir. Bu yüzden şu ara dergide filo barındıramıyoruz. Sağlam bir üs bulana dek sabredin. Gelelim Can 'Maverick' Yaşar'a, artık Falcon ile tanıştığını belirten Can için Falcon'daki zorluk seviyelerini ve nelere etkilediklerini yayınlıyoruz: 1st Lieutenant: Süper motor, performans kaybı yok Sınırsız yakıt Çarpışma yok Yere çarpma yok Atlayan pilot kurtulur. Sınırsız Chaff ve Flare Red veya Blackout yok Migler silahsız ve Flare'leri yok SAM füzeleri yok. Captain: (Değişenler) Sınırlı silah, ancak silah taşımak hava direnci yapmıyor. Sınırlı yakıt Binalara çarpmak mümkün. 60 dereceden büyük açılarla yere çarpmak mümkün İniş kalkışlarda iniş takımlarını indirmek ve toplamak gerek Migler top kullanıyor, ancak yüzdeleri düşük. SAM'lar var ancak isabet ettiremiyorlar Major: (değişenler) Normal motorlar Yere çarpmak mümkün Atlayan pilot esir olabilir Normal inişler Red ve blackout olabilir iyi Eski SAM füzeleri var. Lt Colonel: (Değişenler) Silahlar uçağın performansını etkiliyor Atlayan pilot ya ölür ya da esir düşer. Flare 30 ile sınırlı Migler top ile çok etkili ve iyi nişancı Hem radar hem kızılötesi güdümlü SAM'lar (SA-2, SA-7). COLONEL: (Değişenler) Düşmanların tüm silahları çok etkili ve isabetli
Modern SAM'lar. Hemen Colonel seviyesinde uçan birisi oldukça zorlanacaktır. Uçağın motor performansı gerçek olduğundan burnu fazla dikilirse kolayca Stall olacaktır. Uçağın hızlanabilmesi için ona zaman tanımanız gerekecektir. Hava harbinde belki de en önemli olan şey enerjidir. Enerji her zaman hız değildir. Yüksekte iseniz biraz yükseklik kaybederek, yüksekliğinizi hıza dönüştürebilirsiniz. Ancak hızınız ve irtifanız az ise o zaman kötü durumdasınızdır. Manevra yapamaz, hızla kaçamaz, düşmanı takip edemezsiniz. Manevralarınızı bunu bilerek gerçekleştirin ve bir düşmanla savaşmak istiyorsanız mutlaka ondan fazla enerjiye sahip olmaya bakın.
Ani dönüşler, uçağın yapısına göre uçağa hız kaybettirirler. Bu tür manevraları gerekmedikçe kullanmayın. Hızınızı ve yüksekliğinizi olayın her anında bilmek. Gerçek bir pilot ancak bu şekilde başarılı olabilir. 2. Maverick, son aylarda çok bahsi geçen bir silah, Falcon'da bu silahın ilk televizyon kilitlemeli modelleri kullanılıyor. Bu silahı kilitlemek oldukça zor. Anlattıklarına bakılırsa hata yapmıyorsun, ancak uzun mesafeden hedef kilitlemek pek mümkün olmuyor. Hedefe yakından kilitlemek en iyisi. Hedefi radar ekranından izlemeni tavsiye ederim. Kilidi bozabilmek için sık sık X tuşunu kullanacaksın. Belki sınırsız Maverick ile uçarken her şey basit gelebilir ancak iki Maverick ile iki hedef yok etmeye çalışmak, tecrübe isteyen bir görevdir.
3. Gelelim F-16'lara. F-16 başından itibaren Fly-by-wire tekniği ile donatıldı. Uçağın tasarım ilkelerinden biri bu idi. Fly-By-wire'da, kumanda kolu kontrollerine mekaniksel olarak bağlı değil. Pilot Joystick benzeri bir kolu kullanıyor, bu kol ise aileron ve elevatörleri kontrol edebilecek motorları çalıştıracak işaretler gönderiyor. 4. Falcon'da Pitch ve trim ayarları ile uçağın burnunu uçuş doğrultusundan belirli bir miktar ayırmak mümkün. Bunu ne mi kullanacaksınız? Diyelim makinalı top ile yerde bir hedefe saldıracaksınız. Hafif de olsa, düz uçmanız gerekiyor. Oysa bu ayarlarla düz uçarken aşağı ateş edebilirsiniz. (Belirli bir sınıra kadar.) Bu arada Can bana geçen yazılarımda yaptığım bir hatayı belirtti. Can, içeride telefon numarası 222 34 49 değil, 222 37 49 olacak. Herkesten özür dilerim. Amiga'da çıkmasını heyecanla beklediğim oyunlardan birini Chuck Yeager's Air Combat'ı geçenlerde bir PC'sinde uzun süre oynama fırsatı buldum. Tek kelime ile harika. Gerçekten kaliteli ve etkili bir simülasyon. Battle of Britain'in tekniğini alın, Birds of Prey'in iyi taraflarına ekleyin, işte size Air Combat. Oyunda Chuck Yeager'in katıldığı savaşlara ait uçaklar ve senaryolar mevcut. Geçenlerde bahsetmiştim, P-51, FW-190, F-86, Mig-15, F-4, ve Mig-21 uçabiliyorsunuz. Kokpitler son derece tatlı. Sidewinder arkasından duman izi bırakıyor. Mermiler çarptıkları yerden parçalar söküyor, uçaklar aralarında telsiz mesajları yolluyorlar. Birçok yardımcı var, uçağın performans eğrisini bile görebiliyorsunuz (Flight Envelope). Düşmanlardan edindiğim ilk izlenim, bugüne kadar karşılaştıklarımın en iyiden olmaları. Tarihi görevlerin yanısıra kendi görevinizi kabaca oluşturabiliyorsunuz. Bu görevler daha çok havada bir düellodan ibaret. Ancak görevi oluşturmak için cümle parçaları kullanıyorsunuz, derece basit: "Ben birgün" diye başlıyor, altı uçaktan birini seçiyorsunuz, "... oturmuş", bir yükseklik seçiyorsunuz " .... yükseklikte uçuyordum ki birden," şeklinde son derece sevimli bir yöntem. Görevler ise savaş başına 15 kadar ve herbirini 4 zorluk seviyesinde yapabiliyorsunuz. Bir Vietnam saldırı düzenleyen F-105'leri iki Mig-21 temizleyeceğiz. F-105'ler ağır uçaklar, bizimle hava savaşında fazla şanslı değiller. Her neyse kanat adamıyla havalanıyoruz, güneye doğru tırmanarak ilerliyoruz. Birden ufukta düşman görünüyor, 4 adet F-4; kanat adamı bu sırada "Bu gelenlerin F-105 olduğundan emin değilim". Bu onun son sözleri. Aynı anda F-4'ler yaylım Sparrow atışına başlıyorlar. Hemen dalmalı, Chaff atmalı, ve zigzag çizerek arkalarına dolanmalı... Kendi görevlerinizde enteresan dövüşler yapabiliyorsunuz. Ancak düşmanı expert seçmeye gelmiyor, yoksa bir Yak-9 bile F-86'nızı delik deşik edebilir. Oyunun sonunda istatistikleri de öğrenmek mümkün. Bir kere uçağı kaybettiğimde Chuck Yeager uçağının durumu için "Plane, what plane?" (Uçak mı, hangi uçak?) yorumunda bile bulundu. Umarım yakın zamanda Amiga versiyonu elimize ulaşır. Simülasyon oynamanın en zevkli yanlarından biri, kaliteli yapımların seneler sonra bile oynanabilmesi. Küçük bir değişiklik yapın, F-18, Wings oynayın, oyunlar hala hoşunuza gidecektir. Bu ay bizden bu kadar, gelecek aya kadar kendinize iyi bakın.