Sayfa 43

BASENAME: Bir path ile belirtilen isimden path'i ayıklar. CAT: Verilen dosyaları ekrana basar, -n eki ile satır numaraları eklenebilir.

CD: Bir directory'den diğerine geçmek için kullanılır. .. ile bir directory geriye (yukarıya-Parent) geçilebilir.

CLOSE: Open ile açılmış bir dosyayı kapatır. COPY: Dosya kopyalama amacıyla kullanılıyor, -r ile tüm alt directory'ler beraber kopyalanır, -u eğer kopyalanacak yerde kopyalanması istenen dosyanın daha yeni tarihli bir kopyası yoksa kopyalar.

DATE: Sistem gününü ve zamanını okumak veya değiştirmek için kullanılır. Eğer parametre verilmezse, saati ve günü gösterir.

DEC: (DEC abc 4) Verilen değişkenin değerini, bir veya belirtilen değerde azaltır.

DELETE: Belirtilen dosyaları siler, -r seçeneği ile tüm alt directory'ler beraber silinebilir, -p seçeneği ise silmeye karşı korunmuş dosyaları da siler.

RM: Aynı işi görür. DIR: Verilen adreste bulunan dosyaları sıralar -s dört sütuna kısa bir sıralama -d sadece directory'leri gösterir -f sadece dosyaları gösterir -c tüm isimleri aynı renkte basar -n sadece isimleri yazar LS: Aynı işlemi yapar. DISKCHANGE: 5.25 disket sürücülerinde disket değişimini belli edebilmek için kullanılır.

ECHO: Ekrana bir yazı yazmak için temel komut, -n seçeneği kullanılırsa yeni bir satıra geçmez.

ELSE: Else deyimi, her zaman bir IF deyimini izler. Şu şekilde kullanılır: if-f dosya ; else ; echo "dosya yok"

ENDIF: Bir if ifadesinin sonunu belirtir. EXEC: Bu komut bir programı shell'den çalıştırmaya yarar. Programı doğrudan çalıştırmaktan farkı, değişken isimlerin parametre olarak kullanılabilmesidir.

FAULT: AmigaDos'taki gibi verilen hata numarasına göre hata mesajını yazar.

FILENOTE: AmigaDos, dosya bilgilerini (file comment) oluşturmaya yarar. •

FLIST: Open komutu ile açılmış dosyaların dosya numaralarını gösterir.

FLTLOWER: Beraberinde kullanılan bir komutun çıktısını küçük harflerle yazar. Örneğin dir |fltlower dir komutunun çıktısını küçük harflerle verir.

FLTUPPER: Fltlower ile aynı, fakat büyük harfe çevirir. FOREACH: Diyelim ki, sonu .iff olan resim dosyalarımız var. Bunları gösterebilen show komutunun bulunduğunu kabul edelim. Tüm resim dosyalarını göstermek, foreach komutu ile mümkündür: foreach i ( *.iff) show $i

FOREVER: Beraberinde girilen komutları, AC'ye basılmadıkça ve If komutu bir hata mesajı vermedikçe sonsuza dek çalıştırır.

FORLINE: Belirtilen ASCII dosyasındaki her satır için, belirtilen komutu çalıştırır. Sistem değişkenlerinden olan linenum o anki satır numarasını içerir. Kullanımı şunun gibidir:

forline i df0:dosya "echo satır no :$_linenum = $i"

FORNUM: "Fornum değişken n1 n2" komut şeklinde kullanılır. Bu satırın yapacağı iş, n1'den n2'ye kadar olan sayıları "komut" komutuna parametre olarak gönderip çalıştırmaktır.

GOTO: "Goto etiket" şeklinde kullanılır. Sadece bir komut dosyası (Script) içinde kullanılabilir.

HEAD: "Head dosyaadı sayı" şeklinde kullanılır, dosyaadı dosyasının, ilk sayı tane satırını gösterir. Sayı girilmezse 10 girilmiş kabul edilir.

HELP: Komut listesini gösterir. HOWMANY: Sistemde kaç tane Shell çalıştığını gösterir. HTYPE: Type gibi bir dosyayı ekrana yazar. Fakat çıktı ASCII değil hexadecimaldir.

IF: AmigaDos'taki gibidir. INC: Kullanımı, "inc değişken artış" şeklindedir. Bu satır, 'değişken' değişkenini 'artış' kadar arttırır. Artış belirtilmezse artış=1 alınır.

INFO: Sistemin kendi info komutu gibidir. INPUT: Belirtilen değişkene STDIN'dan okunan bilgi yerleştirilir.

JOIN: "join kısım1 kısım2 kısım3 toplam" satırı, kısım1, kısım2 ve kısım3'ü birleştirip toplam adıyla bir dosya oluşturur, -r seçeneğini kullanmadığı takdirde, yeni oluşturulacak dosya adında zaten bir dosya bulunuyorsa, bir hata mesajı alınacaktır.

LABEL: Goto ile kullanılmak üzere etiket tanımlamaya yarar. Örneğin: Label erh

LS: Dir ile eşanlamlıdır. MD: Mkdir ile eşanlamlıdır. MAN: "Man komut" deyimi, 'komut' hakkında bilgi verir. MEM: CHIP ve FAST (eğer varsa) hafızaları ile ilgili bilgiler verir.

MKDIR (MD): Yeni bir (veya daha çok) directory yaratmaya yarar.

MV: Rename ile eşanlamlıdır. OPEN: Kullanımı, "open dosyaadı mod sayı" şeklindedir, mod, ya "r" ya da "w" olmalıdır, "r" okunacak dosyalar için, "w" yazılacak dosyalar için kullanılır. Sayı 1 ile 10 arasında olmalıdır.

PATH: Şu an komutlar için geçerli olan path'i yazar. Shell'in 4.03 versiyonunda daha bu emirle yeni path'ler tanımlanamıyor. PRI: (Pri 1 5) Belirtilen Task'ın önceliğini belirtilen sayıya çıkarır. Daha yüksek öncelikli CLI'lardan çalışan programlar, düşük öncelikli programlardan önce çalışır. Örnek, 1 numaralı CLI penceresinin önceliğini 5'e çıkarır. 10 üzerinde veya -10 altındaki değerler pek işe yaramaz.

PROTECT: (Protect dosya rwe) Belirtilen dosyaya verilen koruma bitlerini ekler: h, s, p, a, r, w, e, d. Hiç bir bit vermezseniz, tüm bitleri siler. Örnekteki dosyaya okunabilir, yazılabilir ve çalıştırılabilir bitleri eklenir. Bu dosya Delete emri ile silinemez.

PS: Çalışan taskları sıralar. PWD: Bulunulan directory'nin tam ismini verir. QUIT: Shell'den çıkmayı sağlıyor. RBACK: Giriş yaptırmadan bir program çalıştırmaya yarıyor. RENAME: Verilen dosyanın ismini değiştirmeye yarar. RESIDENT: Amiga DOS'taki emirle neredeyse aynı. Ancak -d operatörü ile resident yapılacak program ancak kullanıldığında hafızaya alınacaktır. Eğer hafıza ile sorunlarınız varsa çok yararlı bir seçenek.

RETURN: Shell'den veya bir komut dosyasından verilen sayı ile çıkmayı sağlar.

RPN: İşlem yapmanızı sağlayan bir emir. +, -, *, /'nün yanısıra, % (modulo), & (And), | (Or), ~ (Not) işlemleri yapılabilir.

Örnek: "RPN 3 7 * size" komutu, 21 cevabını verir. RUN: Yeni bir CLI açarak program çalıştırır. Ancak bu emirin çalışma garantisi fazla yok.

RXREC ve RXSEND: ARexx portu ile ilgili emirler. SEARCH: Verilen dosya ismini istenilen directory'lerde arar. SLEEP: Verilen saniye kadar veya Ctrl-C'ye basılana kadar bekler.

STACK: Stack CLI'ya verilen byte kadar Stack (Dinamik değişkenlerin ve rekürsif fonksiyonların kullanacağı ara hafıza by ERH) ekler.

STRINGS: (STRINGS dosya 7) Verilen bir dosyanın içindeki yazıları yazar. Örnek dosyada bulunan 7 harfi geçen tüm harf dizgelerini ekrana yazar.

SOURCE: AmigaDOS'taki execute emrinin bir benzeri. TAIL: Verilen dosyanın sondan belirtilen sayıda satırı. TYPE: Adı üstünde, CAT ile eş anlamlı. TOUCH: Verilen dosyanın saat ve tarihini güncelleştirmek için.

UNALIAS: Alias ile tanımlanmış olan kısaltmaları listeden çıkarır.

Evet bu kadar gibi gözüküyor. Bu güzelim programı (Hani ben de yazmadım ama) kullanabilmek için önce ona sahip olmak gerekir. Bazı Utility paketlerinde bulunmasına rağmen, mesela (Digitech 15), en sağlam olarak Fish disketlerinden (331 v4.01, 458 v4.02a) temin edilebilir. Özellikle tek drive kullanan arkadaşlar, bu programı bulsanız çok işinize yarar, bizden söylemesi.