Sayfa 56

Bravo, Bravo! Aletli VFR uçuşun en basit yöntemlerini de atlatmış bulunuyoruz. Şimdi programımızda harita üzerinde nasıl hareket edeceğimizi ve dergimizde yayımlanan haritaları kullanmayı öğrenelim.

Flight Simulator'ın Dünyası... Flight Simulator, oldukça büyük bir arazi haritasına sahip halde elimize ulaşıyor. Elkitabından alınan bilgiye göre, arazi kayıtları toplam 259 milyon kilometrekare'lik bir alana karşılık geliyor ve tüm ABD sınırlarını içine alıyor. Bu alanlardaki önemli arazi bilgisi hava fotoğraflarından yola çıkılarak şekillendirilmiş. Tabii bu kadar büyük bir alandaki tüm arazi bilgisi bir diskete sığmadığı için, ABD'deki birkaç bin hava meydanından yalnızca 120 tanesi sizin için yayınladığımız bölge haritalarının kapsamı içinde kalacak şekilde programa dahil edilmiş. Ayrıca şu anda piyasada kolay bulunmamakla birlikte, Avrupa ve Asya'nın bölümlerini de kapsayan pek çok senaryo disketi mevcut.

Flight Simulator programının enlem ve boylam kayıtları, programın kendine has değerlendirme sistemi ile tutuluyor. Programın ABD disketindeki merkez noktası 40 Kuzey, 88 30' Batı coğrafi koordinatlarına karşılık geliyor.

NAV menüsündeki POSITION seçeneği ile coğrafi koordinatları belirleyebiliyoruz. Bu seçeneğin penceresine 6 tane koordinat girebiliyoruz. Bunların üstteki 3 tanesi sizin bulunduğunuz noktanın, kalanlar ise kontrol kulesinin koordinatları ve yüksekliği. Bu sayılardan birini değiştirmek için ilkin sayının yanındaki kutucuğu klikleyin ve sonra da klavyeden istediğiniz değeri girin.

Coğrafi koordinatların belirlenmesine gelince... Programımızın demin bahsettiğim merkez noktası 16384 Kuzey, 16384 Doğu koordinatı oluyor ve Şikago'nun biraz güneyine düşüyor. Her 100 koordinat birimi 16 mile karşılık geliyor. Bir ABD haritası üzerinde gerekli mesafeleri bulup mile çevirdikten sonra, 16'ya bölüp bulunan sayıyı 100 koordinat birimi olarak 16384'e ekleyerek veya çıkararak istediğiniz bir koordinata gidebilirsiniz.

Tabii bölge haritalarımızın her birinin bir köşesinde bulunan havaalanı listelerindeki koordinatları girerek kolayca istediğimiz havaalanına gidebiliyoruz.

Bölge haritalarındaki eksikler de çok aslında. Mesela VOR veya NDB istasyonlarının hiçbirinin koordinatları yok. Bunların koordinatlarını bölge haritasının üzerinde bulmak için, verilen ölçeğe göre bir cetvelle ölçümlerinizi ve hesaplarınızı yapın. Dikkat etmeniz gereken nokta, cetvel kullanarak ölçüm yaparken enlem ve boylamlar üzerindeki uzunlukları cetveli hangi açıyla tutarak ölçmeniz gerektiği. Her bölge haritasının altında meridyen ve paralelerin çerçeveye göre nasıl bir açıyla konumlandığı 21 veya +15 gibi değerler halinde yazar. Artı değerler için saat yönünün tersinde, eksi değerler için saat yönünde belirtilen değer kadar cetvelinizi kağıda eğik tutarak ölçümlerinizi yapın. Aksi takdirde son derece farklı değerlerle uğraşırsınız.

Yüksekliğimizi, 3. satırlardaki sayı olarak giriyoruz. Maksimum verebileceğiniz yükseklik 65535 feet. Eğer buraya 0 değerini girerseniz ve iniş takımlarınız açıksa, otomatik olarak pist düzeyine yerleştirilirsiniz.

Uçalım, Uçalım... Gelin yazımızı bütün anlattıklarımın tekrarı niteliğinde olacak bir örnekle bitirelim. Örneğimizde ilkin kendimizi pozisyon seçeneği ile SEATTLE bölgesindeki TA-TOOSH VORTAC'ın yakınlarına postalayacağız, sonra ELWHA NDB'nin yakınlarına gelerek WILLIAM FAIRCHILD meydanına inmek için ADF kullanarak yönümüzü tespit edeceğiz. Meydana ulaşınca da bir trafik paternine girip ineceğiz.

Uçuş planı olarak Şekil 4'ü kullanacağız. İlk amacımız kendimizi TATOOSH'un yaklaşık 10 mil güneyine "ışınlamak". Şekilde de gördüğünüz gibi, istediğimiz noktanın koordinatlarını bulmak için ilkin bölge haritamızda koordinatları belirtilmiş bir referans noktası alıyoruz. Bu nokta en yakın pist olan W. FAIRCHILD meydanı.

Referans noktamızla aramızda 66 mil gibi bir uzaklık var. Her 16 milin 100 koordinat birimine karşılık geldiğini hatırlayarak yaptığımız hesaplarla istediğimiz noktaya karşılık gelen 21900, 6025 koordinatlarını buluyoruz.

Daha sonra TATOOSH VOR'a tam 180 radyalinden, yani tam güneyden yaklaşacağız. VOR istasyonunu geçtikten sonra ELWHA NDB'yi ADF cihazımıza bağlayıp tam 90 başa uçarken ADF'ye gideceğiz. ADF istasyonu geçildikten sonra, yaklaşık 80+ başa dönüp meydana ulaşacağız. Amacımız, bize paralel olarak yaklaştığımız 09 pistinin opozit tarafına, yani 27'ye soldan trafik paterni ile inmek ve burada meydan turları atarak ve touch'n go'lar yaparak çalışmak. Burada, geçen ay az gördüğümüz iniş kalkış olayını ve meydan turunun programımıza en uygun nasıl uçulabileceğini göreceğiz. Bu arada herhalde söylemeye gerek yok ama, artık uçağımızın borda panelindeki tüm araçlar (varyometre dahil) açık durabilir. (Geçen ay dersinize iyi çalıştıysanız...)