POPULOUS II
Retro bilgisayarGeçen ay yazımda Powermonger'dan bahsetmiştim. Bu ay anlatacağım oyun ise, yine aynı grubun yaptığı benzer bir oyun. Populous I, Türkiye'de pek tanınmadığından anlatmaya en baştan başlayacağım. Eminim pek çoğunuz savaş oyunları oynamışsınızdır. Bu tip oyunları oynarken benim içimden çoğu zaman ordumu köşeye kıstıran iki orduyu bir yıldırımla yakıp kavurmak ya da bir depremle yerin dibine yollamak gelir. İşte Populous, bu tür duyguların tatmini için ideal bir oyun. Bu oyunda bir Tanrıyız ve amaç, bize inananları kutsal hedeflerine ulaştırmak: Dünya hakimiyeti! Oyun tıpkı Powermonger gibi belli dünyalarda oynanıyor, fakat bu sefer çok daha vahşice: Kazanmak için karşı tarafı tamamen yeryüzünden silmek gerekiyor. Oyunda iyi veya kötü tanrı seçilebilir. Korkmayın, iyi tanrı da kötüsü gibi karşı tarafın insanlarını yakabiliyor, onları bataklıklarda boğabiliyor. Buna ise "kötülük" değil, "oyunu kurallarına göre oynama" deniyor. Şimdi oyunun oynanışına gelelim. Oyun yüklendiği zaman, karşımıza bir menü çıkıyor. Burada ilk önce "Create your deity" seçeneğini seçip kendimize bir karakter yaratalım. Çıkan ekranda sağ taraftaki resmin yanındaki oklarla ağız, çene, saç gibi özellikleri değiştirebilir, kendimize uygun bir tip yaratabilir, yukarıdaki bara klikleyip isim yazabiliriz. Şimdi sıra geldi en önemli kısma. Ekranda "Experience points" yazısının yanında beş tane şekil görülüyor. Bunlar bize yaratacağımız mucizelerin başarılı olması için - en azından doğru yapabilmemiz için - lazım olan tecrübe puanları. Oyunun başında sadece beş tane var. Yukarda ise mucizelerin dallarını temsil eden beş ikon var (ateş, toprak, su vs.) Bu ikonların herhangi birine kliklediğimizde, bir puan bu dala aktarılır. Her bölümü bitirdiğimizde, aldığımız puana göre bize bir-iki puan verilir ve bunu yine istediğimiz dala ekleriz. Bir daldaki tecrübemiz arttıkça, o efektleri daha iyi yapabildiğimizi göreceksiniz. Mesela ateş ikonu aydınlandıkça (puan eklendikçe bir kısmının rengi açık hale gelir), ateşlerin tam kliklediğimiz yerden çıktığını görürsünüz. Bu menüden çıktıktan sonra, "Conquest" seçeneği ile oyuna başlarız. Her oyunun başında o bölümde kullanabileceğimiz efektler gösterilir. Eğer bunları kliklersek, her ikonun ne işe yaradığına ve nasıl kullanıldığına ilişkin kısa bir bilgi ile karşılaşırız. Şimdi ben her bölümde kullanılan temel ikonları ve oyunun nasıl oynanacağını açıklayayım: YER AYARLAMA: Oyunda iki ikon takımı var. Bunlardan sol tarafta, üstte olan mucize dallarının ikonlarıdır. Bunlardan birine kliklersek, o dalda yapabileceğimiz mucizelerin ikonları çıkar. Alt sıradan istediğimiz ikonu seçerek bu efekti kullanırız. İlk oyunlarda kullanmamıza izin verilen ikonlar az. Bunun için su, dünya gibi dallarda hiç ikon bulunmadığını göreceksiniz. Oyuna en sol ikondan (adam ikonu) başlayacağız. Burada en önemli ikon, en baştaki ikon. Bu ikonu seçtikten sonra oyun alanında herhangi bir yeri sol buton ile kliklediğimizde orası yükselir, sağ butonu kullandığımızda ise alçalır. Tamamen alçaltırsak, denize ulaşırız. Oyunda haritada beyaz yanıp sönenler iyinin, siyah-beyaz yanıp sönenler kötünün adamları. Onların olduğu yere gitmek için, haritada oldukları yeri sağ buton ile kliklememiz yeter. Eğer iyileri oynuyorsak, mavi adamlar bizim. Bunların evlerinin önünde de mavi bayrak dalgalanıyor. Her evin etrafında bir miktar ekilebilir alana ihtiyaç vardır (düz, temiz alan). Bunun için bu ikonla evin etrafında geniş bir düz alan yaratın. Evin büyüdüğünü, geliştiğini görürsünüz. Bizim amacımız da zaten bu. İnsanlar çoğaldıkça evin bayrağı yükselir, ev güçlenir. Belli bir noktaya gelince, insanlar eve sığmaz ve bir kısmı ayrılarak yeni bir ev kurmak için yer aramaya başlarlar. Önemli olan nokta, oyunun ileriki bölümlerinde sadece kendi toprağımız üzerinde oynayabilmemiz. Böyle durumlarda, eğer ekranda bizim bayrağımız yoksa (yani bizim evlerimiz) bu ikonun hiçbir etkisi olmaz.


KUTSAL İŞARET: İki tarafın da bir lideri vardır. Bu lider çok önemlidir ve iyi korunması gerekir. Eğer ölürse, o tarafın kutsal işareti liderin öldüğü yerde kalır ve bir başkası gelip onu alıncaya, yani yeni lider oluncaya kadar liderleri içeren mucizeleri yapamayız. Eğer bir lider varsa, bu menüdeki ikinci ikonla kutsal işareti istediğimiz yere koyabiliriz. Sonra işarete gitme seçeneğini seçtiğimizde, açıkta bulunan bütün adamlarımız işarete gider ve orada birleşirler. Adamları toplu halde bir yere götürmek için en iyi yol budur. Mesela düşmana saldırtmak için işareti düşman evlerinin bulunduğu yere koyup adamlarımızı hemen oraya yollayabiliriz.
ŞÖVALYE: Oyunda amaç, karşı tarafı tamamen yok etmek. Bunu yapmanın yüz-
POPULOUS
Ateş Topları…
Yıldırım…

lerce yolu var, fakat bizim adamlarımız gidip bizzat kendi elleriyle düşmanı harcamadıkça, biz puan alamıyoruz ve bizimkilerin kazanmasını garantiye almak için yine yollarımız var. Bu sefer yapmamız gereken, bir kahraman yaratmak. İlk birkaç bölümde bunu üçüncü ikon olan şövalye ikonuyla yapabiliyoruz. Diğer bölümlerde ise, değişik efekt dallarının karakterlerini kullanıyoruz. Bunların her birinin kendine özgü katliam yöntemleri var. Ateş dalının kahramanı, kafası alevler içinde bir tip ve girdiği düşman evlerini yakıyor. Ağaç dalındakinin kafası dallarla süslü ve her dövüşten sonra bölünerek çoğalıyor. Bir kahraman, bir-iki dövüşten sonra bir orduya dönüşüyor. Su bölümünün güzel Helen'i ise düşmanları kendine aşık edip peşinden sürüklüyor. Girdiği bütün evler yok oluyor ve içindekiler Helen'in peşinden delicesine sürükleniyorlar. Eğer Helen bunları öldürmezse, bunları tek tek avlamak veya yollarına bataklık koyup boğulmalarını seyretmek bize kalmış. Bütün kahramanlarda dikkat edilmesi gereken, liderin kahramana dönüştüğü ve eğer bir lider yoksa, kahraman yaratamayacağımız. Kahramanların dezavantajı ise, düşman evlerini tamamen havaya uçurmaları (Helen hariç). Bir kahraman, bir düşman evine girdiği zaman evle beraber evin çevresindeki tarım arazisi de yanıp kullanılmaz hale geliyor. Hatta bu sırada oradan geçen varsa, o bile yanabiliyor. Eğer saldırılan düşmanlar bizim topraklarımızda ise, düşman eviyle beraber topraklarımız da kullanılmaz hale gelir ve düzeltilmesi gerekir (buraları yükseltip yeniden alçaltarak - veya tam tersi - düzeltebiliriz). Halbuki normal adamlar saldırdığında ve tabii kazandığında, bina ve topraklar aynen kalıyor; fakat bizim tarafımıza geçiyor. Tabii ki çok daha temiz. Ama saldırı düşman topraklarınaysa çifte zarar verdiği için, kahramanlar çok daha karlı oluyor. Bir de kahramanların boşa gitmemesi için, güçlü liderlerden yaratmak gerekiyor. Önce adamları kutsal işarette toplayıp güçlü bir lider (lidere insanlar katıldıkça güçleniyor, fakat hep tek insan olarak temsil ediliyor. Aslında ne kadar çok insan birleşirse o kadar güçlü olur) elde etmek, sonra bunu güçlü bir kahramana dönüştürmek en iyisi.


ARMAGEDDON: Bu, tam manasıyla kıyamet günü demek. Bu seçeneği seçtiğimizde bütün evler yok olur ve bütün insanlar kahramanlara dönüşür. Üstün olan kazanır. Ben pek tercih etmiyorum. Tek tek öldürmek daha zevkli.
Oyunda, ilk önce evleri geliştirmeye bakın. Bol düz ve temiz yer açın. Nüfus artsın. Oyunda iki tarafın nüfusları sağ üst köşede bir arenada gösterilir. Ayrıca bir insan grubuna bilgi ikonunu seçip kliklediğimizde, onların kullandığı silah, şu anda ne yaptıkları ve sayıları da burada gösterilir. Sayıları bayraklarla gösterilir. Bayrakların yüksekliği sayının büyüklüğünü gösterir ve soldan sağa her direk bir sayının basamaklarını temsil eder. Bu arada isterseniz, karşıya zorunlu nüfus planlaması uygulayabilirsiniz. Mesela birkaç bataklık, onların çoğalıp yeni evler kurmak için dışarı çıktıkça boğulmalarını, dolayısıyla nüfusun sabit kalmasını sağlar. Ama bizim adamlarımız onların kalan nüfusunu da yok etmek için saldırdığında, aynı tuzağa düşebilirler. Vaftiz havuzları gibi bunlar da iki tarafa da zararlıdır. Vaftiz havuzlarına düşenler, karşı tarafın adamı olarak çıkar. Bizim saldırmaya giden adamlarımız, bir anda buna düşüp karşı tarafa geçebilir. Onun liderini sık sık yok edin. Genelde toplanmış olarak bulunduklarından büyük bir nüfus kaybı da olur. Ayrıca kazanılan kavga sayısı önemlidir. Bu nedenle karşı tarafa birkaç adamla saldırıp kaybetmektense, toplanıp öyle saldırmak daha akıllıca. Bir de: oyunda her mucize belli bir güç ister. Adamlarımız çoğaldıkça veya savaş kazandıkça gücümüz artar ve mucizeleri yapabiliriz. Adamlarımız öldükçe veya karşı tarafın büyülerinden zarar gördükçe, bu güç azalır. Ayrıca her büyü yapışta da bir miktar azalır. Onun için bazı efektleri, özellikle maliyeti yüksek olanları akıllıca kullanmak gerekir. İkinci bir defa yapabilmek için enerjimizin artmasını bekleyecek zamanımız olmayabilir.

Öyle veya böyle, karşı tarafın tüm adamlarını yeryüzünden sildiğimizde oyun biter. Önce oyundaki durumumuzu bildiren bir ekranla karşılaşırız. Burada kazandığımız ve kaybettiğimiz savaşlar, en büyük nüfusumuz, liderimizin ve onun liderinin kaç kere öldüğü ve skorumuz yazılıdır. Daha sonra güzel bir resim çıkar ve bir tanrı bize puanımıza göre tecrübe puanı verir. Bunları istediğimiz dalda kullanabiliriz. Sonra oyun tekrar ilk ekrana döner. Buradan "Conquest" seçeneğini bir kere daha seçerek bir başka bölüme başlayabiliriz.
Oyuna her seferinde yeniden başlamamak için, sağ ikon sırasındaki ikonların en üstündekini kullanarak oyunu kaydedebiliriz. Daha sonra oyunu yüklediğimizde, çıkan menüden "Load game" seçeneğini seçip oyuna kaldığımız yerden devam edebiliriz. Ayrıca kendi karakterimizi tanımlarken altta bir şifre çıkıyor ve her karakter değişikliğinde, mesela bir tecrübe puanını eklediğimizde, bu değişiyor. Oyunu kaydettiğimizde, bu da kaydediliyor ve geri yüklediğimizde karakter özellikleri yeniden yükleniyor. Fakat istersek, bu şifreyi değiştirerek (mesela şifresini başka bir yerden aldığımız daha iyi bir karakterle oynamak istersek) oyuna farklı karakter özellikleriyle devam edebiliriz.
Yazımı sağ taraftaki ikonları ve birkaç efekti açıklayarak bitirmek istiyorum: Yukarıdan aşağı sırayla:
1) Bu ikonla, oyunla ilgili seçenekleri ayarlayabilirsiniz. "Save game" seçeneği ile oyunu kaydedebilir, "Load game" seçeneği ile daha önce kaydettiğiniz bir oyunu yükleyebilir, "Restart map" ile bu bölüme yeniden başlayabilir, "Quit map" ile oyundan çıkabilirsiniz. "I am ..." yazan seçeneği klikleyerek oynadığınız tarafı değiştirebilir, "Computer assist" seçeneğini klikleyerek bilgisayar yardımını açıp kapayabilir, onların altındaki seçenekle de; "Human vs. computer", yani bilgisayara karşı oynamayı veya "Comp vs. comp", yani bilgisayarın kendi kendine oynamasını sağlayabilirsiniz. Eğer modeminiz ve meraklı bir arkadaşınız varsa, bağlanarak oyunu iki kişi oynayabilirsiniz. Bu menüden "Ok"'e basıp çıkabilirsiniz.
Vaftiz Havuzları.... 2) Bu ikona bastıktan sonra bir adam seçerseniz, adamın üstünde bir soru işareti çıkar ve arenanın ortasında o adamın durumunu ve o an ne yaptığını görebilirsiniz.
3) Bu ikon seçildiğinde, adamlar toplanırlar. Eğer düşman sizin topraklarınıza girdiyse ve adamlarınızı bir bir öldürüyorsa, bu ikonu seçerek adamların toplanmasını sağlayabilirsiniz. Yeterince güçlü bir topluluk, karşı tarafın kahramanını bile yok edebilir.
Deprem .....

4) Bu ikona bastığınızda, adamlar saldırı durumuna geçer ve düşmana saldırırlar. Düşman evlerine saldırıp ele geçirirler.
5) Bu ikon seçildiğinde, adamlar yerleşme konumuna geçerler. Buldukları yerlere ev yaparlar. Bu konumda çok hızlı ürerler,
ŞİMŞEK: Evleri küçültür ve adamları zayıflatır. Bazen öldürebilir de; fakat genelde güçlerini azaltır. Az güç harcadığından pek çok kez arka arkaya yapılabilir. Dövüşten önce zaferi garantiye almak için iyi bir yoldur. Düştüğü yerde toprağı yakar ve kullanılmaz hale getirir.
YILDIRIM: Çok daha uzun süreli ve güçlüdür. Yapıldığı alana aralıklarla pek çok kez yıldırım düşer. Adama gelirse kesin öldürür. Eve geldiğinde ev alev alır ve toprağıyla beraber yanar. Ayrıca düştüğü toprağı da yakar. Rastgele pek çok kez düştüğünden düşmanın toplandığı yere yapılırsa, büyük bir katliam olasılığı vardır.
yapıldığında yarıklar açar ve adamlar bu yarıklara düşerek ölürler.
DUVAR: Büyük şatolardan oluşan bir şehir kurulduğunda, bu duvarlar düşman saldırısını engellemek için birebirdir. Evlerin büyümelerini engellemezler ve pek çok efekte karşı dayanıklıdırlar. Saldırmak için gelip duvarlarda durdurulan düşmanlar, iyi bir hazırlıkla kolay yeme dönüşürler.
ÇİÇEK: Hem insanların çoğalmasını hızlandırır, hem de gücü arttırır. Fakat ağaç gibi değildir. Ekildiği yeri işgal eder. Bu yerlere tarla açılamayacağından, yakında ev varsa büyüyemez.
DALGA: Çok ilginç bir efekt. Önce bu ikonu, sonra da denizde bir yeri kliklediğiniz zaman, dört tarafa doğru büyük bir dalga gidiyor ve bütün dünyayı yutarak -ev, insan, kara, her şeyi- ilerliyor. Şimdiye kadar sadece tek tarafa zararını gördüm, o da kendime. Çünkü bu efekti kullandığımda, kara yok olunca denize düşen düşmanlar uzun süre çırpınıyor ve dalga geçtikten sonra onların tanrısı altlarına yeniden kara yapıp onları kurtarıyor. Fakat benim adamlarım dolayısıyla güçlenirler. Oyun başladığında bu konumdadırlar. Eğer bulunduğunuz yer iyi değilse, kutsal işareti gitmek istenilen yere koyup adamları buraya gönderin ve sonra yine bu ikonu seçerek adamların oraya yerleşmesini sağlayın.

6) Bu işaret seçildiğinde, adamlarınız nerede olursa olsun kutsal işarete giderler (tabii dışarıda olan adamlar). Lider öldüğünde bu ikonu seçip başka bir adamın liderin öldüğü yerde kalan kutsal işareti almasını ve lider olmasını sağlayın. Bir kahraman yarattığınızda da, lider bu kahramana dönüştüğünden işareti olduğu yere bırakır. Yeni bir lidere ihtiyaç vardır. Yine bu ikonu kullanmanız gerekir. Ayrıca adamları topluca bir yere göndermek veya birleştirmek gerektiğinde, yine bu ikonu kullanabilirsiniz.
ATEŞ: Yakıldığı yerde bir ateş sütunu oluşur ve bir süre dolaşır. Geçtiği yerleri yakar, adamları yakarak öldürür. Uzun süre gezdiği için kullanışlıdır. Eve değerse, ev alev alır. Etrafındaki kara parçaları kaldırılırsa, suya düşüp söner.
ATEŞTOPU: Yapıldığı alana bir anda birçok ateş topu düşer. İsabet ihtimali fazla olduğundan avantajlıdır, ama kısa

Yanardağ.... mek ge-_ rektiğinde, yine bu ikonu kullanabilirsiniz.
Bazı efektler: BATAKLIK: Çok faydalıdır. Yapıldığı yerdeki toprak değiştirilinceye kadar kalır ve bu süre içinde birçok adamın katili olabilir. Dikkat edilmesi gereken nokta, bizim adamlarımızdan uzak tutmaktır. Kahramanlara karşı etkili olmayabilir.
FIRTINA: Adamları alıp uzaklara taşır. Arkada bir tuzak, bataklık, mantar veya deniz gibi, olduğu zamanlar adamları buraya atıp öldürdüğü için oldukça faydalı olabilir. Ayrıca denize değdiği yerlerde girdap oluşur. Girdap ise değdiği yerlerde karayı yutar. Bunun için çift etkilidir.

sürelidir. Hepsi ıskalayabilir. Düştüğü evi ve toprağı yakar.
GİRDAP: Denizde girdap yaratır. Kıyıda ev varsa, toprağı yuttuğundan zarar verir. Düşman topraklarının ortasına bir delik açılıp oraya yapılırsa, içerden düşman topraklarını yok edip zarar verir, çok etkili olur.
AĞAÇ: Ekildiği zaman nüfusun çabuk artmasını sağlar. Yangında çok tehlikelidir. Hatta karşı tarafa yangınla çok zarar vermek için önce ağaç ekilirse iyi olur.
MANTAR: Bataklık gibidir. Ekildikten bir süre sonra büyür ve insanları yutmaya başlar. VAFTİZ HAVUZU: Düşen adamı karşı tarafın adamı haline getirir. Düşman topraklarının ortasında toprak ayarlamaları yapmak için böyle adam kazanmak iyi bir yoldur. Sadece adam kazanmak için de iyidir. Garantili değildir, çünkü eğer çok havuz varsa adamlar birkaç kere düşebilir ve yine ilk baştaki halleriyle çıkarlar (bu benim başıma çok geldi). Ayrıca bizim adamlarımız da karşı tarafa geçebilir. DEPREM: Karşı tarafın topraklarına yapıldığında, adamlarım suya düşer düşmez boğuluyorlar. Sonuç, toplu intihar. Herhalde bir yerde hata yaptım. Ama yine de siz dikkatli kullanın.
Evet, oyun kısaca böyle. Tabii ikonlar sadece bu kadar değil. Her bölümde birkaç tanesinin kullanımına izin verildiğinden, tamamını ben de göremedim. Ama bu oyuna daha bir heyecan katıyor. Sadece 1MB Amiga'larda çalışması kötü, ama haksız değil. Bence tanrı olmak herkesin tatması gereken bir duygu. Bu kez çarpılan değil çarpan, kutsanan değil kutsayan olun, ateşi, kanı ve ölümü kuşbakışı seyredin!
ELECTRONIC ARTS/2 DİSKET/1 MB
GRAFİK........................... : %94 SES ..........................: %90 OYNANABİLİRLİK........ ....: %95 GENEL............................. : %97
Fırtına......
