Sayfa 36

Draw2000 v1.00

Draw2000 çizim sayfası üzerinde sürdürülen bir tasarım çalışması, genellikle tasarımın kaba hatlarının oluşturulması ya da sistemin modüler yapısının hazırlanması gibi genel çizimlerle başlar. Fakat daha ileriki aşamalarda tasarımın detaylarına inilmeye başlandığında, ekrandaki görünür çizim alanındaki hassasiyet yeterli olmamaya başlayacaktır. Ne yazık ki monitörlerimizin boyutları ne kadar büyük olursa olsun, her şeyi aynı anda, üstelik hakim olunabilecek hassasiyette ekranda görmek teknik olarak olanaksız. Bu probleme karşı her BDT yazılımında olduğu gibi Draw2000'de de çizim sayfasının istenen bölgelerine “Zoom” yapma, daha yakından bakma ve sayfayı kaydırma olanakları verilmiş. “Display/Zoom” menü başlığı altında seçeneği ile, çizimin işaretlenen bölgesini ekran boyutuna büyütmek ve daha hassas çalışmak mümkün. Bu esnada sayfanın sağ-yan ve alt kenarında yer alan kaydırma çubukları size çizim sayfanızın tüm boyutuna oranla ne kadarını gördüğünüzü, ve sayfanın nerelerinde olduğunuzu anlama olanağını verecek. Ayrıca bu çubuklar yardımı ile sayfa üzerinde konumunuzu dört yönde de değiştirebileceksiniz. “Zoom in” işlemi ile küçük bir deneme yaparak milimetrenin binde birini bile çok hassas izlemenin mümkün olabildiği ölçülere kolaylıkla inilebildiğini göreceksiniz. “Display/Zoom/Out” komutu ile de ekranda görünen boyutların iki katı boyutlara uzaklaşıp bakabiliyorsunuz. Bu iki işlem, size o an sürdürülen işlemin boyutlarına uygun çalışma görüntüsünü ekrana getirmeye yetiyor. Yazılımcılar, bu noktada Amiga'nın bir avantajını da kullanarak işi daha keyifli kılmışlar. “Display/ Zoom/ Window” komutu, istenen bölgeye zoom yaparken, bu görüntüyü yaratılan yeni bir pencereye taşıyor. Böylece aynı çizim üzerinde farklı hassasiyette hareket edebildiğiniz ya da çizimin farklı yerlerini gösteren pencereleriniz oluşuyor. Bu üst üste pencerelerden istediğinizi, sağ-üst köşelerindeki ön ve arka tuşları ile öne alabilir ya da arkaya atabilir ve aktif olan pencere üzerinde çalışmanızı sürdürebilirsiniz. Pasif bir pencereyi aktif kılmak için, onun üzerinde işleme başlamanız yeterli. Bu pencerelerin sayısı Chip memory ile sınırlı olup üç, beş ya da yedi yani istediğiniz kadar olabiliyor. Fakat hemen belirtelim ki, çizim dosyanız büyüdükçe, çizimde yapılan her ilave ve değişiklik her pencereye sıra ile ilave edileceği için, sonuçta gereğinden fazla pencere, işlem hızını etkileyecek ve çalışmayı yavaşlatacaktır. Ana çizim sayfanız yani programı ilk açtığınızda karşınıza çıkan sayfa hiçbir şekilde yok edilemez. Fakat oluşturulan zoom-windowlarda göreceğiniz gibi, sol üst köşelerinde kapatma düğmeleri vardır ve bellekle ilgili bir sorunla karşılaşıldığında veya o pencerenin gereği kalmadıysa, bu düğme yardımı ile onu ortadan kaldırabilirsiniz. “Display/Full” komutu ise o an aktif durumdaki pencerede çizim sayfasının tümünü sığdırabilecek ölçülerde görmenizi sağlayacaktır. KATMANLAR Katman (Layer) kavramı, BDT yazılımlarının en önemli unsurlarından birini oluşturur. Tasarımınız farklı düzeylerde görüntülenmesi gereken değişik malzemeleri, değişik ölçeklere göre değişik ayrıntıları içerebilir ya da birbirleri ile düşeyde ilişkili farklı çizimleri üst üste oluşturmak gerekebilir... Tıpkı bir binanın katları gibi. Bu durumlarda BDT yazılımları bize özel bir olanak veriyor. Aynı sayfa üzerinde değişik amaçlı çıktılara yönelik olarak çalışmak layer'lar ile mümkün olabiliyor. “Display/Layers Shown” komutu ile Draw2000'in layer kuruluşunu görebiliriz. Karşımıza çıkan pencerede A'dan Y'ye kolonlar ve sıfırdan dokuza satırlar biçiminde kurulmuş ikiyüzelli kutulu bir matris var. Matristeki her bir kutucuk ayrı bir layer'ı tanımlıyor. İçi dolu olan kutular o layer'ın açık olduğunu, boş olanlar da kapalı olanları gösteriyorlar. Mouse ile istediğiniz layer'ı açıp istediğinizi kapamanız olası. B3 kutusu kapalı ise, kliklediğinizde açılıyor. Pencere üzerinde alt satırda “Current Layer” yani şu anda üzerinde aktif olarak çizim yaptığınız layer gösterilmiş. Doğal olarak o layer'ı kapamanız olanaksız. Aktif layer seçimi için ise “Preferences/ Layer” komutunu kullanıyorsunuz. Karşınıza yine aynı matrisi gösteren bir pencere çıkıyor ve burada açık olan layer'lardan herhangi birini seçerek aktif layer'ı değiştirebiliyorsunuz. Konuya yabancı olanların zorlanacağı bir olay olduğu için mimari bir örnekleme yapalım. Üç katlı bir yapı tasarımı söz konusu olsun ve biz bütün kat planları ve farklı ölçeklere yönelik çalışmalarımızı aynı çizim üzerinde görmek isteyelim. Layer matrisinde sıfır satırında yer alan layer'lar zemin kat, bir satırı birinci, iki satırı ikinci katla ilgili çizim elemanlarını içersin kabulü ile yola çıkarsak, çalışmanın sistemini düşeyde yapılandırmış oluruz. Yatayda da örneğin A sütunu duvarları, B sütunu kapıları, C sütunu pencereleri, D sütunu sıhhi tesisatı, E sütunu tefrişatı, F sütunu yazıları, G sütunu ölçüleri, H sütunu mahal numara ve metrekarelerini içersin biçiminde bir katın teknik çiziminin sınıflamasını kurarsak, sonunda da bunlar dışında birkaç layer'ı da tüm katlarda ortak olan ve her seferinde yeniden çizmeye gerek duymak istemediğimiz elemanları içermek üzere (kolonlar, akslar, aks numaraları gibi) ayırıp tüm tasarım sistematiğimizi inşa etmiş oluruz. Gördüğünüz gibi, olay eldeki sistemi kullanmak istediğimiz biçimde kabuller yaparak değerlendirmekten ibaret. Bundan sonra yapacağımız, her ne yapacaksak onun yer alacağı layer'ı seçip çizmek. İşiniz bittiğinde, plotter'dan ne almak istiyorsanız, o elemanların yer aldığı layer'ları açıp diğerlerini kapamanız yeterli. Kapatılan layer'lardaki elemanlar görünmez olacaklardır, fakat bir yere gitmeyecek ya da silinmeyeceklerdir. Bu sistemin bize sağlayacağı sayısız yarar var. Bir kaçını sıralarsak; önce tabii ki tasarımcının çizime hakimiyetini güçlendirecektir. Bir layer'da çizim yaparken ona altlık olabilecek başka bir layer açılarak işler kolaylaştırılabilir. İstenen an istenen ölçekte çıkış alınabilir. Farklı seçenekler oluşturulup bir arada görülebilirler. Tabii bu arada çalışma sırasında ekranda çok fazla çizimin görünüyor olması hem programı yavaşlatır, hem de sizin algılamanızı güçleştirebilir. Onun için o an yapmakta olduğunuz işi ilgilendirmeyen layer'ları kapatarak bu sorundan da kurtulabilirsiniz. RENKLER VE ÇİZİCİLER Gelelim çizim tekniğinizle ilgili olarak anlatacağım son konuya. Daha önce de söz ettiğim gibi, çalışmanızda “Color” menüsünden seçebileceğiniz onaltı değişik rengi uygulayabiliyorsunuz. Böylece çiziminiz daha sağlıklı bir anlatım tekniği kazanmış oluyor. Farklı yapıda, değişik niteliklere sahip malzemeler renklerle farklılaştırılabiliyor. Fakat bir BDT yazılımında renklerin asıl amacı, ekranda güzel görüntüler yakalamaktan ötedir. Çizici cihazlardan (plotter) almak istediğiniz çıktı, büyük olasılıkla tek kalemle elde edilmiş tek çizgi kalınlığına sahip bir çizim olmayacaktır. 0.35, 0.5, 0.7 mm. gibi değişik çizgi değerleri kullanmak gerekecektir. Belki aynı zamanda bu kalemlerin değişik renklerde olması da istenecektir. İşte bu noktada ekranda kullanacağımız çizgi renklerinin çizicilerin işlevleriyle doğrudan ilişkili olduğunu göreceksiniz. Bu konuya açıklık getirmek için biraz çizicilerden söz edelim. Bugün BDT kullanımına yönelik üç farklı teknikte çalışan çizici ürünler piyasada bulunmaktadır: 1-Mekanik aksamlı plotter'lar 2-Termal plotter'lar