Dr. T's Copyist Professional
Retro bilgisayarMÜZİK
Merhabalar!!! Geçen ayki yazımızda Copyist programının tüm komutlarına şöyle bir göz atmıştık. Bu ay da, bu programın kullanımını inceleyecek ve programda kullanılan tuş kombinasyonlarının anlamlarını göreceğiz. Copyist programı için, tamamıyla klavye yönetimiyle çalışan bir programdır denebilir.
Programın açıklamasına girmeden önce, kursorun nasıl hareket ettirileceğini anlatmamız gerekmektedir. Kursoru yöneten ok tuşlarını aşağıda belirtiyorum.
- Ok tuşlarının tümü bir nokta kaydırır. - Ok tuşlarına CTRL tuşlarıyla birlikte basılırsa, kursor porte üzerindeki notaları takip ederek gider.
- Ok tuşlarına SHIFT tuşuyla birlikte basılırsa, kursor bu sefer porteleri takip eder.
- Fonksiyon tuşları 6'şar nokta kaydırır: F1 sola, F2 sağa, F3 yukarı ve F4 aşağıya doğru.
Mouse yardımıyla da kursorun yerini hızlı bir şekilde değiştirmek mümkündür. Bunun için pointer'ı istediğiniz yere getirip sol butona basmanız kafidir.
TEXT MODU: F7 tuşuna basıp bu moda geçtiğimizde, sayfanın dilediğimiz bir yerine dilediğimiz bir yazıyı yazabiliriz. Bu bir şarkı sözü, parça ismi olabilir. Yazıların karakterlerini italik, bold v.s. yapmak veya fontunu değiştirmek için, aşağıdaki tuş kombinasyonlarını kullanmamız gerekmektedir. Ancak değiştirdiğimiz yazı karakteri ekranda yine eski durumunda gözükür; bu değişiklik sadece yazıcıdan çıkan dokümanda gözükür. Bu değişiklik, bir laser yazıcıda farklı, bir dotmatrix yazıcıda daha farklıdır. Bu değişiklikler, TEXT MODU TABLOSU'nda listelenmiştir. BİR PORTENİN HAZIRLANMASI: Parçanın ismini, söz ve müzik yazarı gibi bilgileri sayfanın başında belirttikten sonra sıra, boş mezurların hazırlanmasına geldi.
İlk iş olarak, "S" (büyük harf) tuşuna basarak kursorun bulunduğu yere 6 adet mezür çizgisi yazmalısınız. Bundan sonra sıra, mezür üzerinde anahtar ve ölçü belirten sembolleri yerleştirmeye gelir. Mezür üzerine sembolleri tek tek nasıl yerleştireceğinizi anlatmayacağım; ancak bir sembolün nasıl yerleştirileceğine şöyle bir bakalım: Önce, sembol yerleştireceğimiz yere kursoru getiriyoruz: sonra da, yerleştireceğimiz sembole ait komutu veya tuş kombinasyonunu işletiyoruz.
Şimdi sıra, mezür çizgilerinin yerleştirilmesinde. İlk önce porte başında bulunan süslemeleri (tabii ki bu süslemelerinde bir anlamı vardır) yerleştirmeliyiz. Bunun için portenin başına gelinir ve F6 tuşuna basılır. Daha sonra "b" ye ardından "1" tuşuna basılır. Şimdi ŞEKİL 1'deki gibi bir görüntü elde etmiş olmalıyız. Şimdi burada belirtmeyi uygun gördüğüm bir nokta var. F6 tuşuna basmamızdaki amaç, programa kursorun bulunduğu yere bir mezür çizgisi yazacağımızı anlatmaktır. Daha sonra basılan tuş ise, bu mezür çizgisinin türünü belirtmektedir. Burada basılan tuşların anlamlarına bir göz atalım:
KUBİLAY KILINÇ b tuşu: Porte başı çizgisi c tuşu: Bir başka tip porte başı çizgisi l tuşu: Mezür başı çizgisi (Sola kayık yazılır)
r tuşu: Mezür sonu çizgisi (Sağa kayık yazılır)
e tuşu: Porte sonu çizgisi. Porte sonunda dönüş varsa, "d" tuşu ile nokta konulabilir. Buraya kursor ve bu tuş yardımıyla iki nokta koymamız yeterlidir. Bu tanımlamadan sonra basılan rakam, bu çizgilerin kaç porteye birden konacağı anlamına gelir. Eğer bir evvelki örnekte belirttiğim rakam "1" yerine "3" olarak basılsaydı, bu kez elde edeceğimiz sonuç
ŞEKİL 2'deki gibi olurdu.
NOTA YAZMAK: Geldik en önemli kısma, porteye notaları-
Tuş LaserJet veya Postscript EPSON
ALT+1 Courier 12Pt Normal ALT+2 Times Roman 12pt Bold ALT+3 Times Roman italic 10pt italic ALT+4 Times Roman bold italic 14pt Bold italic ALT+5 Times Roman 9pt Sıkışık ALT+6 Times Roman 10pt iki kat geniş TEXT MODU TABLOSU
AMIGA & MÜZİK Dr. T's Copyist Professional
rın yazılmasına.
Öncelikle, kursörü porte üzerinde nota yazılacak yere getirmemiz; sonra da, kursörün bulunduğu yere hangi tip nota kafası yerleştireceksek, menüden ona ait komutu seçmeli veya ilgili tuş kombinasyonlarını işleme sokmalıyız. Bu tuş kombinasyonlarını listede bulabilirsiniz.
Sıra geldi notanın ölçüsünü belirten sapların konmasına. Bunun için ise ilk önce notanın sapının yönünü belirtmeliyiz. Bunu da, notanın üzerine gelip nümerik klavyeden "+" (Aşağı) ve "-" (Yukarı) tuşlarını kullanarak yapıyoruz. Hemen sonra da notanın ölçüsüne göre yine nümerik klavyeden sap stillerini seçeceğiz. Bunlar da sırasıyla:
2: 2'lik nota sapı 4: 4'lük nota sapı 8: 8'lik nota sapı 1: 16'lık nota sapı 3: 32'lik nota sapı 6: 64'lük nota sapı Eğer birden fazla notaya sap koymak gerekirse, şu işlemleri sırasıyla gerçekleştirmelisiniz.
- Önce notalar yazılır.
- "j" tuşuna basılır ve "JOIN" moduna geçilir. - Nota grubunun ilk notasının üzerine gelinir. - Nümerik klavyeden "*" sembolüne basılır. - Kursör, notaların saplarının ne tarafa ve ne kadar uzunlukta olduğunu belirtmek maksadıyla uygun yerine konur. - En son olarak, notaların saplarının ölçüsünü belirleyen rakam nümerik klavyeden girilir.
Bu işlem basamağında yapılan en ufak hatada, program sizi "STANDART" moda geri döndürür.
Notalar bu şekilde yazılabileceği gibi, klavyedeki tuşlar bir piyano gibi kullanılarak "JOIN" ve "KEYBOARD" modlarında da girilebilir. Bence yine de en emin yol benim size ilk anlattığım yol.
NOTALARIN BİRBİRLERİNE
BAĞLANMALARI: Notaları birbirlerine bağlamak için, bağlanacak ilk notanın başına gelinir ve "t" tuşuna basılır. Bu durumda kursörlerimize bir tane daha eklenir. Bu ikinci kursörü de hangi notaya bağlama yapacaksak onun üzerine getirmemiz gerekir. Şimdi yapmamız gereken yapılan bağın "+" veya "-" tuşlarıyla yönünü belirleyip tekrar "t" tuşuna basmaktır. Eğer notayı bir porte sonu çizgisine veya porte başındaki bir anahtara bağlayacaksak, bu sembolleri bir nota olarak düşünmemiz yeterlidir.
SEÇİLMİŞ BİR ALANI
DÜZENLEMEK: Diyelim ki, porte üzerinde bulunan sembollerin tümünü birden silmek veya yerini değiştirmek gereksinimini duydunuz. Bu durumda, ilk önce üzerinde çalışacağınız alanı mouse yardımıyla seçmeniz gerekmektedir. Bu seçim işlemini, mouse'un sol butonunu basılı tutup belli bir alanı seçip bırakarak yapabilirsiniz. Bu hareketten sonra ekrana küçük bir menü gelecektir. Bu menüdeki seçeneklerle, seçtiğiniz alan üzerinde çeşitli düzenlemeler yapabilirsiniz. Bu menüdeki komut ve seçenekler şunlar:
ERASE: Bu komut ile seçtiğiniz alanda bulunan sembolleri silebilirsiniz.
INSERT: Eğer alanı dikey olarak seçtiyseniz, bu komut aktif halde gözükür. Bu komut ile dikey olarak seçtiğiniz alan kadar yatay bir saha araya boşluk girilir.
CUT: Seçtiğiniz alanda bulunan semboller kesilip atılır.
MOVE: Seçtiğiniz alanda bulunan sembollerin yerini kaydırmanızı sağlar.
Bu komutlar işleme sokulurken, işlemin sadece belirli sembollere uygulanmasını sağlayabilirsiniz. Bunun için, komutların sağında bulunan listeden işlemin uygulanacağı sembol stillerini seçebilirsiniz. Bunlara sırasıyla bir göz atalım:
ALL: Seçili alanda bulunan sembollerin tümü işleme girecek.
TEXT: Seçili alanda bulunan sadece yazılar işleme girecek.
RESTS: Seçili alandaki sus işaretleri işleme girecek.
LEDGER LINES: Seçili alanda bulunan nota çizgileri işleme girecek.
UPPER STEMS: Notaların sadece üst sapları işleme girecek.
LOWER STEMS: Notaların sadece alt sapları işleme girecek.
STAVES: Porte çizgileri işleme girecek. BAR LINES: Mezür çizgileri işleme girecek.
TÜM KLAVYE KOMUTLARININ
LİSTESİ: Komutların çoğu, iki harften oluşmaktadır. Komutu işleme sokmak için bu iki harfe aynı anda değil; önce sol taraftakine, sonra da sağ taraftakine basmak gerekir. "," işareti ile ayrılan diğer işlemler ise, soldan sağa doğru sırayla yapılacaktır. POZİSYON KOMUTLARI: Sayfa komutları:
Bir sonraki sayfaya git: pn Bir evvelki sayfaya git: pp İlk sayfaya git: pf Son sayfaya git: pl Belirli bir sayfaya git: pj Komut işleme girdikten sonra size kaç numaralı sayfaya gitmek istediğinizi sorar. Araya sayfa girmek: pi Bulunduğunuz sayfayı silmek: pe Diskete kayıtlı sayfayı kopyalama: pc Hafızadaki sayfayı diskete kaydetme: pw Kursor komutları:
Kursoru bir nota kaydırmak:
CTRL+Kursor Tuşları Kursoru 6'şar nokta kaydırmak: F1, F2, F3, F4 Kursoru 1/3 sayfa kaydırmak: Shift+Yukarı Shift+Aşağı Sayfanın en üstüne gitmek:
Home Sayfanın sonuna gitmek:
CTRL+Home Kursoru 1'er nokta kaydırmak için kursor tuşlarını kullanabileceğiniz gibi ayrıca mouse'un sol düğmesine basarak da kursoru ekranın istediğiniz bir yerine taşıyabilirsiniz.
SEMBOL KOMUTLARI: Semboller: Diyez işareti: s Bemol işareti: f Bekar işareti: n Çift Diyez işareti: x Nokta işareti: d Tam nota kafası: w 2'lik nota kafası: h Siyah nota kafası: b Küçük nota kafası: H Küçük siyah nota kafası: B Davul notası kafası: X Nota satırı çizgisi: z
Siyah elmas nota: v
Beyaz elmas nota: V Üstten birleştirme: | (7 harfi değil) Alttan birleştirme: Piano sembolü: P Forte sembolü: F Mezzo sembolü: M Boş Gitar akor sembolü: / Porte yerleştirmek: S Vurmalı çalgılar için porte: Z Rakamlar: 0-9 Kullanıcı sembolleri: Alt+0 - 9 Gitar akorunda açık tel: Gitar akorunda kapalı tel: , Sol anahtarı: et Fa anahtarı: cb Do anahtarı: ca Davul anahtarı: cd Damper pedal açık: D+ Damper pedal kapalı: D- Turn işareti: ot Mordant işareti: om Segno işareti: os Fermata işareti: of Accent işareti: oa Küçük daire: oh Apoyatur nota: og+yön (+1- tuşları) Coda işareti: oc Tam (4/4) zaman işareti: C+ Yarım (2/4) zaman işareti: C-
Üst sap: - Alt sap: + Mezür çizgisi: F6, stili, mezür sayısı Sus işareti: r, ölçüsü Gitar klavyesi; ?, tele sayısı, perde sayısı 1/2'lik nota sapı: 2 1/4'lük nota sapı: 4 1/8'lik nota sapı: 8 1/16'lık nota sapı: / 1/32'lik nota sapı: 3 1/64'lük nota sapı: 6 Mezür çizgilerinin stillerini belirleyen tuşlar aşağıda belirtilmiştir: Sağına dikey bir çizgi: r Mezür sonu çizgisi: e Mezür başı çizgisi: b veya c Herhangi bir komutta yön bildirmemizi sağlayan tuşlar: Yukarı: + Aşağı: - Diğer Semboller: Bu komutlar işleme girerken sizden kursor yardımıyla belli bir alanı seçmenizi isterler. Bu alan belirlendikten sonra komut sadece o alan içerisindeki sembolleri dikkate alır. Notaları bağlama: t, (kursor), yön (+/-) Dolap işareti: E, (kursor), E Gruplamak: g, (kursor), yön (+/-) Sus (mezür) işareti: R, (kursor), R Arpeggato işareti: A, (kursor), A Trill işareti: T, (kursor), T Crescendo: <, (kursor), < Decrescendo: >, (kursor), > Oktav işareti: O, (kursor), yön (+/-) DÜZENLEME KOMUTLARI: Araya girme komutları: Dikey bir bölüme yer açmak: iv, (kursor), Return Yatay bir bölüme yer açmak: ih, (kursor), Return Silme komutları: Dikey bir bölümü silmek: ev, (kursor), Return Yatay bir bölümü silmek: eh, (kursor), Return Sembolleri silmek: es, (kursor), Return Porteyi silmek: eS, (kursor), Return Sus işaretlerini silmek: er, (kursor), Return Yazılanı silmek: et, (kursor), Return Yerdeğiştirme komutları: Dikey bir alanı kaydırmak: mv, (kursor), Return Yatay bir alanı kaydırmak: mh, (kursor), Return Susları kaydırmak: mr, (kursor), Return Nota çizgilerini kaydırmak:
mi, (kursor), Return Kopyalama komutları: Buradaki komutlar sadece porte üzerinde bulunan notaları kopyalarlar. İlk önce belirli bir alan hafızaya aktarılır. Daha sonra F10 tuşu ile kursor'un bulunduğu yere basılır. Dikey bir alanı kopyalamak
F9, v, (kursor), Return Yatay bir alanı kopyalamak:
F9, h, (kursor), Return Susları kopyalamak:
F9, r, (kursor), Return Nota çizgilerini kopyalamak:
F9, l, (kursor), Return Yazılanı kopyalamak:
F9, t, (kursor), Return Yerleştirme: F10, (kursor), Return Diğer komutlar: Programdan çıkmak: Dosyayı kaydetmek: Otomatik nota çizgisi: Disketteki dosyayı yazıcıya göndermek:
CTRL+pf Sayfayı yazıcıya göndermek: CTRL+pp Ekranı yazıcıya göndermek: CTRL+ps FONKSİYON TUŞLARI: F1: Kursor 6 nokta sola F2: Kursor 6 nokta sağa F3: Kursor 6 nokta yukarı F4: Kursor 6 nokta aşağı F5: Workfile'ı diskete kaydeder. F6: Porte çizgilerini basar (Süslemeler vs). F7: Text moduna geçirir. F8: Keyboard moduna geçirir. F9: Copy buffer'ını açar.
F10: Buffer'da bulunanı kursorun bulunduğu yere basar.
Evet bu aylık da buraya kadar. Gelecek aya Copyist'in print işlemlerine bir göz attıktan sonra MIDI convert işlemlerine değinip bu yazı dizimizi noktalayacağız. Hepinize müzik dolu günler. HOŞÇAKALIN !!!
