SILENT SERVICE II
Retro bilgisayar
Denizaltı kurtları hoş geldiniz. Simülasyon sevenlerin firması Microprose, bu sefer dalışa geçti, ilk bölümü 64'te meşhur olan ve uzun süre devamını beklediğimiz Silent Service, nihayet Amiga versiyonu ile piyasada. Konu İkinci Dünya Savaşı sırasında Pasifik Okyanusu'nda geçiyor. Göreviniz Japon gemilerine hayatı zehir etmek, derinden ve sessizce.

Denizaltı simülasyonları, tam taktik simülasyonlarıdır. Bunun en önemli sebeplerinden biri, denizaltının ufak ve narin olması, dahası ateş edecek en fazla 20-25 torpilinin bulunması olsa gerek.
Silent Service II, açılış menüsünde şu seçenekler ile karşınıza çıkıyor:
- Training: Oyunun kumanda ve kontrolüne alışabilmenizi sağlayabilmek ve hücum taktiklerinizi deneyebilmek amacıyla hazırlanmış bu seçenekte, dört zavallı, masum ve çaresiz hedefe karşı savaşıyorsunuz.
- Single Battle: Bu seçenek ile, okyanusta fazla dolanmadan doğrudan bir savaşın içine giriyorsunuz. Çıkan alt seçeneklerde, gerçek savaşları yansıtan görevlerden birini veya Random mission ile herhangi bir karşılaşmayı seçebiliyorsunuz.
- Single War Patrol: Denizde bir devriye görevi oynayabiliyorsunuz.
- A Wartime Career: Savaş esnasında bir denizaltı komutanını yönetebiliyorsunuz.
- Resume A Saved Game: Kaydedilmiş bir oyuna devam edebilmenizi sağlayan seçenek.
- Hall of Fame: Başarılı kahramanların ölümsüzleştirildiği High Score listesi.
- Exit to DOS: Oyundan sıkılanlar için. Bu seçenekleri seçince, hemen oyuna geçiliyor sanmayın. Daha önce birçok seçeneği belirlemeniz gerekiyor. Bunlar arasında dört değişik seviyesi bulunan zorluk ve isminiz, ilk başlarda karşınıza çıkanlardan. Oyunun takdire değer bir yanı, tarihi gerçeklere olan yakınlığı. Eğer belirli bir görev seçmemişseniz, sizden oyun tarihini girmenizi isteyecektir. Değiştirmek istediğiniz kısma, Mouse ile gidip basmak suretiyle istediğiniz değişikliği yapabilirsiniz. Bu tarihin İkinci Dünya Savaşı sınırları içerisinde kalması gerektiğini hatırlatayım. Daha sonra, yine belirli bir göreviniz yoksa ve tek görevler oynuyorsanız, o zamanlarda Amerikalıların kullandığı denizaltılardan birini seçmeniz istenecek. Bunu, kullanmak istediğiniz torpido tipi izleyecek. Torpido tipleri, buhar basınçlı (Steam) ve elektrikli (Electric) olacaktır. En son karar vermeniz gereken ise, torpidoların kusursuz mu (Flawless), gerçekçi mi (Historical) olacakları. 2. Dünya Savaşı'ndaki Amerikan torpidolarının, özellikle savaş başındaki performanslarının felaket ile rezalet arasında olduğunu hatırlatayım da bana kızmayın. Bu seçenekleri sabırla seçmenizin ödülü, denizaltının kumandası olacak. Elbette denizaltı isimleri ve modeli gerçek.
Eğer devriyeye çıkacaksanız (veya Wartime Career oynuyorsanız), Pasifik Okyanusu'nun bir haritası ile karşılaşacaksınız. İlk iş, bir üs seçmek olacak. Bunun için yukarı aşağı okları veya sol ila sağ mouse tuşlarını kullanmanız gerekli. Return tuşu ile, istenen limanı seçebilirsiniz. Aynı mantıkla bir devriye bölgesi de seçilecektir. Bundan sonra sol üst köşede tarihi, saati ve kalan yakıtı belirten bir gösterge belirecektir ve beyaz bir dörtgen içinde denizaltınızı minnacık bir nokta olarak göreceksiniz. Mouse ile geminizi Pasifik'te dolaştırarak devriye bölgesine götürmeniz gerekmekte. Gidilmesi istenen yeri mouse ile gösterip sol tuşa basmanız, hareket için yeterli. Bu arada Dünya olaylarından da devamlı haberdar edileceksiniz. Düşmanı görmeniz mümkün değil. Devriye bölgesinde rasgele dolaşarak bir av arayacaksınız. Silent Service'i daha önce oynamış olanlar, bu oyun mantığını hatırlayacaklardır. Düşmanla iki değişik şekilde karşılaşıyorsunuz: Ya adamlarınız bir geminin varlığını tespit ediyor ya da hücuma uğruyorsunuz. İkinci durumda seçme şansınız yok, mecburen olaya atlıyorsunuz. Ancak ilk durumda saldırıp saldırmamak elinizde.

Saldırıdan önce, defterinizle karşılaşıyorsunuz. En üstte saat, yanında ise hedefin doğrultusu ve en sağda ise hedefin büyüklüğü yer alacak. Eğer saldırmak elinizde ise, Attack Y/N yazısı çıkacak. Y tuşuna basarak hücuma geçebilirsiniz. Ancak daha önce notları incelemekte fayda var. Sayfada güneşin doğuş ve batış saati, görüş mesafesi ve tahmini derinlik yer alıyor. En altta ise, geminizin tahminen düşman tarafından görülebileceği mesafe yer alıyor. Bu mesafeler sırasıyla şu anlamlara geliyor:
- Broadside: Geminizin yan tarafı. Denizaltılar yan taraftan daha büyük yer kaplarlar. Buradaki sayı, düşmanların geminiz onlara yan durumda iken sizi görebilecekleri mesafe.

- End-On: Geminiz düşmana doğru bakıyorsa, tahminen yazan sayı mesafesinde görüleceksiniz.
- Periscope: Periskopunuzun görülebileceği mesafe.
- Broadside visible on Sonar: Yine yandan geminizin Sonar tarafından fark edileceği mesafe.
- End-On on Sonar: Geminizin düşman doğrultusunda sonarda belireceği mesafe.
Bu sayıları incelemek çok önemli. Zira denizaltı ancak hücumda olduğu sürece güçlü bir silahtır. Fark edilir fark edilmez düşmanları için kolay av olacaktır.
Gelelim oyuna, ilk olarak kendinizi taktik görüntünün bulunduğu ekranda bulacaksınız. Sol üst tarafta harita, sağ tarafta torpillerinizin atıldığı zaman kalan yakıtlarını gösteren panel, alt tarafta ise kumanda paneli. Kumanda panelinde üç kısım mevcut. Soldan sağa: en üstte Depth derinliğinizi, daha altta Speed hızınızı ve Hdg hareket doğrultunuzu veriyor. Ortada ise Bearing bakış yönünüzü, alttaki iki sayı ise sırayla ön ve arka torpido kovanlarınızda bulunan torpido sayısını gösterecektir. En sağda ise üstte hedefin uzaklığı, altında hızı ve en altta ise hedefin rotası verilecektir.
En altta, çeşitli kumanda ekranları arasında gidip gelmenizi sağlayan tuşlar mevcut. Bunlar soldan sağa Harita, Köprü, Periskop, Topçu, Göstergeler, Hasar Durumu ve Gemi Özellikleri. Bunların sağında yine Periskop yukarıda ise, Radar çalışıyor ise ve Uzun menzilli torpiller seçilmiş çıkan görüntücükler; daha sağda Animasyon ve ses seviyelerini gösteren görüntücükler; en sağda da oyunun zaman katsayısını gösteren görüntü var. Hız katsayısı 1 ila 8 arasında değişebiliyor. Bunu yapmak için yine görüntü üzerinde sol ve sağ mouse tuşlarını kullanmak gerekecek.
F2 tuşuna basınca, eğer yüzeyde iseniz kendinizi kulede bulacaksınız. Kumanda paneli, yine alt tarafı işgal edecek. Su altında iseniz, periskop derinliğinde iseniz ve son olarak periskopunuz yukarıda ise, F3 tuşu ile periskoptan bakmanız mümkün. F4 tuşu, yüzeyde kullanılan topçu kumandası. Burada üst tarafı dürbün benzeri bir görüntü kaplıyor. Bunun üst tarafında bulunan Gun yazısının yanındaki sayıyı sol mouse tuşu ile artırıp sağ tuş ile azaltabilirsiniz. Bu sayı, topunuzun eğimini belirliyor ve top atışlarınızın menzilini belirliyor. F5 tuşu ile her zaman göstergeler kısmına geçebilirsiniz. Bu kısım, diğerlerinin aksine tüm ekranı kaplıyor. Göstergelerden motor, yön ve derinlik göstergelerinin içine mouse ile girip, sol/sağ tuşlar yardımıyla değiştirmeniz mümkün. Hız göstergesinde bu numara işe yaramıyor. Burada, kalan yakıtınızı ve havanızı da izleyebilirsiniz. F6 tuşu ile hasar kısmına geçmek mümkün. Burada hasar alan yerler ve durumları, kırmızı ile gösterilecektir. F7 ile, denizaltınızın özelliklerini görmeniz mümkün. Periskop derinliği 65 feet ve 25 feet'e kadar Radarınızdan (mevcutsa) yararlanabiliyorsunuz.
Oyunda en önemli sorun hedefe yaklaşmak, hedefi seçmek olacak. Size verilen tahmini görülme mesafelerini düşünüp yavaşça koruma gemilerini atlatarak hedefinizin dibine gelmelisiniz. Sonra sıra torpillerinize gelecek. Savaş gemilerini devre dışı bırakırsanız, toplarınızla da hareketsiz kalan gemilerin işini bitirebilirsiniz.

Eğer Wartime Career oynuyorsanız, limana gelişinizden sonra (Madalya / Azar kısmının ardından) ya standart tamirlerden sonra göreve devam edebilir, yeni bir gemi isteyebilir veya gerekiyorsa hemen limandan savaşmak üzere ayrılabilirsiniz.
Gelelim tuşlara: 1 Ağır Yol İleri 2 Yarım Yol ileri 3 Tam yol ileri 4 Son gaz ileri 5 Motorlar Stop 6 Tam yol geri 7 Enkaz bırakma, düşman gemilerini bu sahte enkaz parçalarıyla battığınıza inandırmak için kullanılır.
8 Periskop derinliği. Tekneyi otomatik olarak Periskop derinliğine getirir.
9 Periskop indir/kaldır. 0 Uzun menzilli torpilleri seçer. Backspace Tüm kontrolleri ortalar S Yavaş oyun. L Bakış yönünü 180 derece çevirir. Z Yaklaştırma (Harita ve görüntü)
X Uzaklaştırma B Hedef kitabı. Hedeflerinizin her açıdan görüntüsünü görebilmek için. Oklar ile bu defterin sayfalarını karıştırabilirsiniz. Çıkmak için B tuşuna bir daha basmanız gerekecek.
,. Bakış yönünü 1'er derece sola/sağa çevirmek için.
Shift ile 10'ar derece döndürür. Oklar dümeni sağa sola, gemiyi yukarı aşağı hareket ettirirler. Shift ile daha çok dönme veya inme / çıkma sağlanır.
F1 Harita F2 Kule (Köprü) F3 Periskop F4 Topçu F5 Göstergeler F6 Hasar.. F7 Gemi Özellikleri F8 Gemiyi terk Alt Q Oyundan çıkış (Tümüyle) Alt R Oyunu bitirmek (Ana Menüye dönüş)
Alt P Oyunu durdurma (Pause) Alt S Oyunu kaydetme Alt A Animasyonları aç/kapa (KAPA ! KAPA !!!)
Alt V Ses Detay seviyesi Alt I Alt tarafta bulunan görüntüleri aç / kapa
Oyunun bir ilginç yanı, Alt tuşlarının kumandasında ortaya çıkıyor (Belki benim bilgisayarıma özgüdür). Önce Alt tuşuna basıyorsunuz, istediğiniz tuşa basarken Alt tuşunu bırakıyorsunuz???? Peki oyun? Görüntüler güzelleştirilmiş renkler cıvıl cıvıl, arka planda dijitize resimler, gerçek tarihler ve isimler. Bir çok düşman, dijitize düşman görüntüleri, dijitize sesler.... O kadar. Koca Yamato (65000 tonluk 41 cm çelik zırhlı devasa gemi) zavallı bir denizaltının 12 cm'lik uyduruk topuyla batıveriyor (7 isabette). Düşmanın görüntüsü tüm ekranı kaplıyor, ancak ateş etmek isteyince hedef yok deniyor, zira oyun düşman gemisinin sadece 5-10 pixellik kısmını düşman olarak görebiliyor. Okyanusun ortasında, destroyerler ile top savaşı yaparken hangi martı gemimin dibinde ötüp durur Allahaşkına. Falan filan. PC'den neredeyse aynen çeviri bir oyun olarak değerlendirilmesi gereken bir oyun. Zavallı PC'lerin komik oyunlarının Amiga'ya beceriksizce bir başka çevrilişi (PC'lerde nadiren olan güzel oyunların güzelce çevrilmesine itirazım yok). Oyunun ilk başta 1 dakikada (Toplam 2 dakika 5 saniyede) ne yüklediğini de özellikle merak ediyorum. Her değişik kumanda merkezini tekrar tekrar disketten yüklemesinin mantıklı bir sebebi olsa gerek (Hani alette de 7 Mb hafıza varken).
Teknik yönleri bırakalım, oyun taktik olarak da zayıf. Ancak simülasyon hastaları yine korunmuş konvoylara yaklaşmanın zevkini yaşayabilecekler, bu bir gerçek. Sabırla avınızın üzerine atılmak için pozisyon aramak zevkini yaşayabiliyorsunuz (Şu .... martılar da olmasa). Konu ile çok ilgilenenlerin 1991 Microprose yapımı bir oyunda teknik saçmalıkları hoş görmeleri halinde bir süre oyunla oyalanacaklarına eminim. Ancak herkesin oynayabileceği kadar da basit, eğlenceli veya sürükleyici değil. 64'te bu oyunun hastaları, eski günleri hatırlamak için de bu oyunu alabilirler. Ancak Microprose yazısından bir şeyler bekleyenler ya uzak durun ya da hayal kırıklığına uğramaya hazır olun.


