AMIGA'nın PC'liği

PC Nedir? PC, Kişisel Bilgisayar anlamında Personal Computer isminden kısaltılmıştır. İlk piyasayı işgal ettiği senelerde, bilgisayarlar, büyük şirketlerin, üniversitelerin ve laboratuvarların tekelindeydi. Ancak IBM şirketinin uygulaması sonucu, bilgisayar herkesin satın almaya gücünün yetebileceği bir alet oldu. İlk PC, IBM şirketi tarafından piyasaya sürüldü. Bu bilgisayarın ticari başarı sağlayarak tüm dünyaya yayılması sonucu, diğer şirketler de IBM PC ile neredeyse tıpatıp aynı özellikte makineler ürettiler. Böylece IBM uyumlu bilgisayarlar ortaya çıktı. İş neredeyse standart olan bu bilgisayarlar geliştikçe, eski bilgisayar sahipleri düşünülerek, yeni bilgisayarların eskilerini içermeleri sağlandı. Bu özellik gerçi yeni bilgisayarların hızını düşürdü ama, geniş bir kullanım kitlesi oluştu. Bugün alacağınız son model bir PC'de bile piyasaya ilk çıkan PC'ler için hazırlanmış programları kullanabilirsiniz. Teknik olarak PC: PC'lerin değişik modellerini incelerken, onları birbirinden ayıracak olan şu teknik özelliklerdir: Merkezi İşlem Ünitesi (CPU): Bilgisayarın tüm işlemlerini gerçekleştiren birimdir. Bilgisayarın performansı hakkında çok belirleyicidir. PC'leri markalarına göre ayırmak yerine, işlemcilerine göre ayırmak daha yerinde olacaktır. İlk PC'ler 8086 adı verilen bir CPU taşıyorlardı. Daha sonra bu model geliştirilerek daha ucuz olan üretildi ve yaygın olarak kullanıldı. Bu işlemcinin özelliği 8 bitlik (8 bit, temel hafıza birimi) bilgilerle işlem yapmasıydı. Yine 8 bitlik alternatifi bir işlemciyi NEC V20 ve NEC V30. Bu işlemcileri ta

AMIGA'nın PC'liği İği

şiyan bilgisayarlar olarak XT adını almışlardır. Günümüzde daha hızlı çalışan NEC işlemcili XT'lere, TURBO XT de denilmektedir. Bundan sonraki aşama, 80286'lardı. 16 bitlik bilgilerle işlem yapan bu işlemcileri kullanan PC sistemlerine ise AT adı verildi. Bunu 32 bitlik 80386 izledi. Bu pahalı işlemciyi yapmak için kullanılan teknolojiden ve 80386'nın yapısından faydalanılarak 80286 benzeri ama daha hızlısı olan 80386 SX üretildi. Bugün 80486 işlemcileri ile donanmış bilgisayarlar yeni yeni piyasaya çıkmaya başladılar. İşletim sistemi: Bilgisayarın temel işlemlerini yerine getiren ve çalışan programları destekleyen bu yazılım, bilgisayarın içinde sabit olarak saklanan bir programcıklar paketinden ibarettir. firması, (AmigaBasic'ten tanıyorsunuz) ilk PC'ler için bir işletim sistemi yazdı: MS-DOS. Artan ihtiyaçlarla günümüze kadar uzanan bir seri değişiklik yapılmasına rağmen, en yeni versiyonu bile ilk versiyonu ile büyük ölçüde uyumludur. Hemen burada uyum sorununa değinmek istiyorum. Telif hakları diğer IBM'in PC'sinin %100 aynısını yapamıyorlar. Teknik ufak değişiklikler yanında, işletim sisteminin çok benzerleri kullanılarak telif hakları sorunu giderilmiş. Yalnızca benzer her zaman aynı anlama gelmiyor, bunu hatırlatalım. Sonuç, az veya çok kendini belli eden uyumsuzluklar, performans farkları. İlk işlemcilerin yapısı, kullanıcının en fazla 640 Kilobyte'lık hafızayı programları için kullanabilmesine imkan veriyorlardı. Yeni makineleri, eskilerine uyumlu yapmak pahasına, bu özellik yeni makinalara aktarıldı. Ancak işletim sisteminin 4.00 versiyonundan sonra hafızanın tümünün programlarca kullanılabilmesi sağlandı. Daha eski versiyonlarda fazla olan hafıza Extended olarak değerlendiriliyor, ama program yüklemenize izin vermiyordu. Son üç yıldır, üreticiler PC bilgisayarlarının işletim sistemlerinin yetersiz olduğunu görerek yeni sistemler arama yoluna girdiler. Bu yüzden alternatif yeni sistemler türedi. Bunlar arasında özellikle Microsoft'un Windows sistemi, Amiga'mızın sistemine çok benziyor. Ancak yeni sistemler daha yeterli derecede geniş bir kullanıcı kitlesi bulamadılar. Birçok kişi yeni sistem

Wwe

F. KAĞAN GÜRKAYNAK'larla çalışabilen bilgisayarlara sahip olmalarına rağmen, hala eski MS-DOS sistemini kullanmaya devam ediyor. PC bilgisayarlarının temel gelişme çizgisini kullanıcıların eğilimleri belirlediğinden, PC'nin önümüzdeki senelerde nasıl bir işletim sistemine sahip olacağı pek belirli değil. Ekran Kartları: Bilgisayar, çalışmasını genelde ekranında sergiler. Ekrandaki görüntü ise, bilgisayarda bulunan bir ekran kartının işidir. İlk PC'lerin iki değişik ekran kartı vardı. Bunlardan MDA, renksiz ve sadece harfler yazabilen bir karttı. CGA ise, 16 renkte karakter yazılmasına imkan verebilen ve 4 renkle çizimlere izin veren bir karttı. Bunları 64 renkli EGA takip etti. CGA'in bir gelişmiş şekli MCGA ve son olarak PC'lerdeki en kaliteli renk kartı olan VGA çıktı. Son senelerde, gelişen ekran kartları ile değişik VGA kartı versiyonları çıktı. Bugün, 30'un üzerinde değişik ekran kartı mevcut, ancak çoğu hala monokrom veya CGA'de yazılacak şekilde tasarlanıyor. Unutulmaması gereken, ülkemizde olmasa bile, yurtdışındaki toplam bilgisayarların fazlası Monokrom ekranla donatılmıştır. Bu kartların herbirinin üzerinde, görüntü kalitesiyle orantılı olarak değişen miktarda hafıza bulunmaktadır. Sözgelimi 1024x768 çözünürlüklü 16 renkli kartlarda hafıza vardır. Kartlar, bilgisayar tarafından gelen istekler doğrultusunda görüntüyü oluştururlar. Amiga'da PC: Amiga'nın ortaya çıkışının ardından bu bilgisayar ile IBM PC arası iletişim sağlanmak istendi. Bunu gerçekleştirebilmek için şu yollara başvuruldu: Yazılan programlarla, Amiga'nın bir PC'nin tüm özelliklerini taşıyacak şekilde çalışması sağlandı. - Amiga'ya PC'nin işlevlerini yerine getirebilecek ek kartlar takıldı. Amiga'ya yazılan programla beraber, ikilisinin bir PC gibi çalışması sağlandı. - Amiga'ya ek olarak tam teşekküllü bir PC olan kartlar takıldı. Amiga sadece bu kartlarla işbirliği yaptı, kendi çalışmasını aldı. PC'lerde bilgi alışverişi yapmak üzere programlar yazılarak, PC'ye ait disketler üzerinde işlemler yapması sağlandı. Amiga'da PC ile neler yapılabilir? Amiga'nızı bir PC olarak kullanmanın pek çok sebebi olabilir. PC için yazılmış programlardan faydalanmak, sebeplerin en başta geleni olsa gerek. Mesleğiniz veya işiniz dolayısı PC kullanıyor ve evinizde bazı işlerinizi halletmek istiyor olabilirsiniz. Belki de daha sık karşılaşabileceğiniz bir durum, Amiga veya PC arasında veri alışverişi yapmak olacaktır. Bunları yaparken, Amiga'yı bir IBM bilgisayar olarak kullanmaya çalışmamanızı tavsiye ederim. Eğer sadece IBM'lerle ilgilenecek uygulamalarınız varsa, araya sokmak gereksiz kaçacaktır. Eşit performansta bir PC'yi Amiga'lı halinden çok ucuza alabilirsiniz. Gerçek kartlar: Commodore'un Almanya şube başkanlığına Herman Joust getirildi. Getirilmez, Amiga'yı gerçek PC yapma işine girişildi. Amerika'dan Amiga'yı kuran iki kişiyi, RJ Mical ve Bob Burns'ü çağırdı. Bu iki kişi yönetiminde bir ekip kurarak, ekibe Amiga'yı PC için 6 hafta süre tanıdı. Amerikalıların rahat etmesi için Commodore'un Almanya'daki kasa süre için köklü sahne oldu. Haziranda olmasına rağmen, kışın alışık olan Amerikalılar için kaloriferleri tam güç çalıştırıldı. Tüm kıyafet yasaklandı. Amerikalılar ve güneş gözlükleri ile çalışmaktan hoşlanıyorlardı. Tüm çalışma saatleri alışılmayan Amiga'ya göre düzenlendi. Ancak tüm bunlara rağmen, Amerikalılar işi bitirdi ve 6 hafta içinde Hardware, software herşey hazırlandı: SIDECAR doğmuştu. Amiga'nın yanına takılmasından ismini alan Sidecar yer kaplıyordu ama, bir PC gibi çalışıyordu. En önemlisi Amiga ile çalışabilmesiydi. Teknik özellikleri benzediğinden, bunları A2088 kartı anlatacağım.

AMIGA

ve A2286

Amiga 2000 için Sidecar projesi geliştirildi, 2000'in kutusu içine sığabilecek boyutlara indirildi. Kartı, Sidecar gibi 8088 işlemci ile çalışıyor. Kartın üzerinde 512 Kb hafıza ve CGA görüntü kartı da yer alıyor. İşlemcinin hızı ise 4.77 Mhz. 80286 kartı ise, üst üste binen iki parçadan ibaret. Burada 8 Mhz'lik bir 80286 işlemcinin yanısıra, 1 Mb'lik hafıza ve saat bulunuyor. Bundaki görüntü kartı da, CGA. Her iki kart özel olarak 2000 için geliştirildi. Bu güne kadar, bu kartları diğer modellere uygulama girişimleri yapılmadı. Kartlar Amiga 2000'in 100'lü Zorro soketlerinden birini kaplıyorlar. Amiga ile iletişimleri buradan sağlanıyor. 2000 ilk geliştirildiğinde, bu özelliğine çok önem verilmiştir. Bilgisayarın, 2'si 16 bitlik olmak üzere 4 adet PC genişleme yuvası bulunmaktadır. Bu 2000'deki bir PC'ye ek kartlar takmak mümkün olmuştur. Takılabilecek ek kartlar çok çeşitlidir:

Yeni görüntü kartları, seri veya paralel portlar, ses kartları v.s. PC'nin kullanabilmesi için, Amiga'nın içine yerleştirilebilecek bir 5.25 disk sürücüsü bulunuyor. Ayrıca kartların arkasında bulunan bağlantıya, bir başka DiskDrive takılabiliyor. Ekran çıkışı ve paralel port gerçekleştiriliyor. En önemli özellik, PC ve Amiga'nın birbirinden bağımsız birarada çalışabilmesi. İki bilgisayar arasında haberleşmeyi sağlayan bir program var. Bu program, Amiga tarafında PC'nin çıkışları ile ilgileniyor ve PC'yi Amiga sisteminin bir parçası yapıyor. Amiga tarafında yeni bir ekran açarak burada PC'nin görüntü çıkışını veriyor. PC görüntüsü Workbench ekranına bile alınabiliyor. Yardımcı bir program PC ekranında değişiklikler yapılabiliyor. En güzeli ise, istediğiniz bir yazıyı Copy ederek bu yazıyı sonra Amiga tarafında bir program, mesela CED kullanabiliyor. Tam tersi de mümkün, Janus adı verilen bir sistem ile, PC'nin bir kayıt medyası gibi kullanabileceği Amiga adresleri verebiliyorsunuz. Bu sayede Amiga'nın fazla hafızasını PC tarafından kullanabiliyorsunuz. Amiga'nın HardDiskini PC'nin harddiski imiş gibi gösteren programlarla da PC, Amiga'nın HardDiskini kullanıyor. Her iki sistem de, bugün ortalama olarak görülen değerlere göre yavaş kalıyorlar. Ancak Mhz sayıları gerçek hız konusunda pek bir fikir vermeyecektir. Kartlar, özellikle görüntü konusunda yavaşlar. Ancak hesaplama hızı olarak, aynı Mhz'de bir sistemden hızlı olduklarını söyleyebilirim. Ekran çıkışındaki kaliteyi azaltarak kartların hızını artırmak mümkün: 16 renkli CGA görüntüsü yerine 4 renkli Workbench ekranı alırsanız, yavaşlama en aza iniyor. İki kart için de, basit hızlandırma teknikleri geliştirildi. XT kart ile 8-10 ve AT kart ile 12 Mhz'e kadar hızlar elde ediliyor (8 Mhz'lik AT, 8 Mhz'lik XT'den belirgin ölçüde hızlıdır). İki karta da matematik işlemci takarak, matematik hızını artırmak mümkün. Ancak böyle bir yatırım yaparken, iyi sebepleriniz olsa iyi olur: zira matematik işlemciler, rastladığım en pahalı entegrelerden. Kartların en zayıf yanı, sadece 2000 için olması. Ama 2000 sahipleri için gerçek zevk, PC arka planda hesaplarla debelenirken Sonix müzikleri eşliğinde Deluxe Paint ile resim yapmak olsa gerek. 2000'in C modellerinde (Chip Mem olan modelleri) kartlarda değişiklikler yapılması gerekiyor, haberiniz ola. Sanmıyorum ki, 2000 tasarlanırken istenen verimi versin. Bir PC'ye arada bir ihtiyacı olanlar veya meraklılar için 2088 çok pahalı ancak görmeye alıştığınız kat kat yavaş. 2286 ise yine büyük yatırımlardan. Her nedense senelerdir makul seviyede bir fiyata inmedi. Üvey Kardeş 500 Commodore imkansız, gerçekleştiremeyiz derken birden 500'de PC ölüverdi. 500 için iki kart. İlginç olan her ikisinin de çok değişik özellikler taşıması. KCS Power PC Board: bu üreticinin ilk reklamını görünce, bir 2000 sahibi olarak kıskanmadım dersem yalan olur (kıskançlığım hala da geçmemiş değil). KCS Power PC Board, sadece Amiga 500 için geliştirilen ve Amiga'nın iç genişleme yuvasına (ek hafıza takılan yer) yerleştirilen ufacık bir karttan. Kart üzerinde, net hızda 8 Mhz'lik NEC V20 işlemci var. Kartı takıp kullanmak için Amiga'yı açmanız bile gerekmiyor. İlk sürpriz Amiga'nızı açınca geliyor. Workbench 850 küsür Kb yazıyor. Kart PC olarak kullanılmadığı zaman, ek hafıza görevi yapıyor. Size 1Mb var demiştim, geri kalan 512 Kbyte'ı özel bir programı çalıştırdıktan sonra kullanabiliyoruz. Ancak hafıza olarak değil de, boyu sabit bir RAM DISK olarak. Amiga'nızı kapatmadıkça, buradaki programlar silinmiyor. Özellikle çok kullandığınız programları, çalışmadan önce buraya kopyalayarak çok rahatlayabilirsiniz. Program yazanlar, için Include dosyalarını ve library'leri kopyalamak için ideal olduğunu kabul edeceklerdir. Tüm bunlar yetmiyormuş gibi, kart size bir de saat sunuyor. Amiga'nız kapalıyken bile saat çalışıyor. Tüm bunlar güzel, ama biz daha çok bir PC kartı istiyoruz. Haklısınız. PC'yi çalıştırmak için yükleme disketini takıyorsunuz. Kısa süre içinde ekranda sizden sistem disketi isteyen MS-DOS yazısı çıkıyor. Maalesef kartta, ya Amiga ya PC seçimi yapıyorsunuz. İkisi birarada çalışmıyor (kafayı üşütmememin tek sebebi de bu, benim).

Vortex AT-Once: Ufak deyimini tam anlamıyla karşılayan bir kart ile karşı karşıyayız. Zar zor kart denebilecek bir plaket üzerinde bir 68000, 8 Mhz'lik bir 80286 ve iletişim için bir iki ara entegreden başka birşey yok. Kartı yerleştirmek için Amiga'yı açıp 68000'i yerinden çıkarıp yerine bu kartın bacaklarını takıyoruz. Bu kart KCS'nin aksine, performans alabilmek için donanmış bir Amiga'ya ihtiyaç duyuyor. Doğru düzgün hafızayı, ancak 1Mb ile donanmış Amigalara sağlıyor. Güzel olan yanı, PC ve Amiga'nın birarada çalışması. Vortex şirketi, kartı bilgisayarınıza uydurabilmek için bir kılavuz da sunuyor. Bu kılavuzla Amiga'nızın plaket versiyonuna göre sağını solunu kurcalaya-

2088 Amiga ile birarada çalışıyor. ve ohh yaaa!). EA

Kart Mouse dahil, Amiga'ya takılan tüm ek donanımı kullanıyor: ek DiskDrive ve hatta HardDiskler'i (bunu denemeye fırsatım olmadı). Dos kullanımına ayrılan hafıza ise, 720 Kb kadar. Ekran 8 renk birden kullanabiliyor. Tüm ayarlamaları Amiga-Help tuş kombinezonu ile çıkan bir menüden değiştirebiliyorsunuz. Kart, Amiga'yı yardımcı olarak kullanıyor. KCS şirketi ise, yeni yazılımlar ile kartın hızını arttırıyor. Sözgelimi ben kartı aldıktan yaklaşık altı ay sonra, KCS adresime ücretsiz olarak programın yeni versiyonunu, ben daha istemeden gönderdi. Bu sayede kartın hızı %40 kadar arttı. Hızdan söz açılmışken kart ile ölçtüğüm hız, NORTON SI faktörü ile 3.75 ile 4 arasında. Belki XT'lerin en hızlısı değil, ama devamlı olmayan uygulamaları rahatlıkla karşılıyor. Gelelim kötü yanlarına: Öncelikle genişleme olanağı yok. Ek kartlar için yerleri bırakın, bir işlemcisi bile eklenemiyor. Herhangi bir şekilde yeni bir görüntü kartı ekleyemiyorsunuz. Kart sadece Amiga'ya yapılan ekleri kullanabiliyor. Ek hafıza almış olanlar, birden elinde fazla parçalarla kalacaklar. Bunun gerçek bir eksiklik olduğuna inanmıyorum, ancak iç genişleme yuvasını da kaybediyorsunuz (minyatür bir HardDisk almak hayal oluyor). Amiga ile PC'nin birarada çalışamadığını daha önce de belirtmiştim.

rak daha hızlı bir kart elde edebilirsiniz. Bir kere ayarladıktan sonra, uygulamanıza uygun ekran tipini seçmeniz gerekiyor. Kullandığınız programlara göre değişebilecek görüntüyü de belirledinizse eğer, tutmayalım sizi. Kötü olan, kartı ayarlamak ve kurmak için bayağı bir cesaret ve garanti derdi olmayan bir kullanıcı gerekiyor. Yine karttan yeterli bir kullanım için, Amiga'nizin döşenmiş olması gerekiyor. Ancak karttan KCS'ye oranla belirgin bir şekilde fazla hız elde edebiliyorsunuz. Bu arada kart 2000'e de takılabiliyor (biraz pahalıya). Kartın genişleme imkanı yok. Daha iyi bir ekran veya matematik işlemci mümkün değil. Vortex de müşterilerine sunduğu servis ile tanınan bir şirket; ileri tarihlerde performans artırıcı yeni programlar yazılması mümkün. Turbo kartı takmayı düşünüyorsanız, Vortex kartını çıkarmanız gerekecek. Turbo kartları, Amiga 500'de genelde 68000 soketinden bağlanıyor. İki kartı karşılaştırınca, boş bir Amiga 500 için KCS daha uygun kaçıyor. Ancak tam takım bir Amiga'da hızlımsı bir PC istiyorsanız, Vortex derim. Bu arada Vortex'in bir AT, KCS'nin bir XT olduğunu belirtelim. Programlarla Amiga'da PC TRANSFORMER: Amiga'nın ilk yıllarından kalan bu yazılım ile Amiga hiçbir ek olmadan çalışabilecek hale gelir. Tek disketteki bir program Amiga'yı yeterli uyumlulukta bir PC olarak kullanmanıza imkan verecektir. En önemli dezavantajı, çalışma hızı. Çok yavaş olan hız, bu programı profesyonel uygulamalar için mantıksız kılmakta. Yine de bu programla elinizin altında PC programlarını çalıştırabilecek, disketlerini okuyarak içeriklerini değiştirebilecek çözüm olacaktır. Transformer, Amiga'nızın donanmışlığı oranında bir performansla çalışacaktır. Kullanılabilecek hafıza, Amiga'nın hafızası yükseldikçe artacaktır: 1 Mb'lik bir Amiga'da, PC'ye 490 Kb'lık hafıza ayrılacaktır. Ekran olarak sadece MDA kullanabileceksiniz. Renkler ve çizgiler Transformer tarafından yapılamayanlardan. Amiga'nızın kendi PC disketlerini okuyabilir hale gelecektir. Burada 720 Kb formatlı 3.5 disketler kullanabilirsiniz. Yalnızca programın attığı formatlara fazla güvenmeyin, bazı makinalarda sorunlar çıkarıyor. Hemen belirteyim, program sisteminde çalışmıyor. Transformer çalışırken, bilgisayar sadece IBM olarak çalışabiliyor. Bu özelliği veri transferi için Transformer'i elverişsiz kılıyor. Şaşırtıcı olan, böylesine yavaş çalışan bir bilgisayara gerçekten PC'de çalışan programları yükleyip çalıştırabilmeniz. Sadece GW Basic gibi temel uygulamalar değil, PC'nin kendi sistemini kullanan programları bile rahatlıkla çalışıyor. Hafıza ve ekran sınırlamaları bazı programları çalıştırmanıza engel olacaktır. PC'de bazı programlar, bir bilgisayarın çalışma parametrelerine göre uyarlanmıştır. Transformer'da bu ayarlamalarda ekran kartı seçeneklerinde MDA (Monochrome) seçeneğini seçmeniz gerekecek. Tüm bu eksiklerine rağmen, tanım için elinizin altında bulunabilecek bir program. Hızına rağmen ile değerlendirilirse, başarılı bir yazılım. Yalnızca, lütfen ile PC için kapsamlı programlar yazmaya veya kullanmaya kalkışmayın. Bu amaca hizmet edebilecek bir program değil. Yardımcı Programlar: Amiga Transformer benzeri bir programı daha yazılmadı. Ne kadar iyi programlanırsa yazılsın, programlar nispeten olan kartların hızlarıyla rekabet edemezdi. Çok basitçe düşünecek olursanız, PC'ler ve Amiga değişik formatlasalar da aynı 3.5 disketleri kullanıyorlar. Neden Amiga bunlarla işlemler yapamasın? Amiga'nın açık yapısı, bu tür işler için elverişli. Amiga DiskDrive'ı istediği gibi kullanabiliyor, tabii ki fiziksel sınırları içinde. Bu fiziksel sınırlar, Amiga'nın PC'ye ait olan HighDensity 1.44 Mb'lik formatı desteklemesine engel oluyor. Ancak normal 3.5 disketleri için birçok yazılım mevcut. Yazılan programların hiçbiri herhangi bir şekilde PC'de çalışan programların Amiga'da kullanılmasını sağlayamaz. Ancak iki bilgisayar sistemi arasında veri alışverişi sağlanabilir. Bunun yanında sadece yazı (ASCII) dosyaları da değiştirilebilir. PC tarafında yazılan programların listesini böylece Amiga'ya aktarabilirsiniz. Tersini de yapabileceğinizi söylememe hiç gerek yok. Programların aynı şekilde çalışamayacağı doğru, ancak birçok temel algoritmayı bu sayede bilgisayarlar arasında değiştirebilirsiniz. Mesela AmigaBasic ve GWBasic arasında özel komutlar dışında fazla fark bulamayacaksınız. Hemen sevinmeyin: zira PC'nin ASCII, Amiga'nın ASCII formatı farklı, kısaca bazı karakterlerde uyumsuz. Bu karakterler temel yazı karakterleri değil de, özel karakterler; yine de bazı uygulamalarda sorun çıkabileceğini belirtelim. Hemen paniklemeyelim lütfen, çok basit programlar yazarak bu sorunun kökünü kazıyabiliriz. Tek ihtiyacımız olan, iki bilgisayarın ASCII kodlarını karşılaştırmak. Aşağıda ismi geçen programlardan Dos-2-Dos, bu konu ile ilgilendiğinden detaylı bir açıklama veya program yazmayacağım. IFF2PC herşeyden önce bir grafik bilgisayarıdır. IFF2PC, Amiga'nın güzelim resimlerini kıytırık (benim fikrim, gösterin lütfen) PC'lere sunmak için yazılmış bir program. PC'lerde bulunan kart bolluğu, maalesef resim formatlarına da yansımış durumda, Amiga'daki standart resim dosyalarını PC'lerde bulamıyorsunuz. Neredeyse her yeni çıkan çizim programı kendine göre bir format tutturmuş. PC dünyasında, bu birbirine çeviren bazı programlar var: ancak her zaman başarılı olduklarını söyleyemeyeceğim. IFF2PC, bu PCX formatını kullanıyor. Resimleri CGA, EGA, VGA ekranlara göre kaydedebiliyor. Buraya kadar güzel. Ne var ki, resimleri Amiga diskine kopyalıyor. Bu resimleri kullanabilmek için PC disketlerine geçirmek lazım. HAM ve Extra resimler çevrilemiyor. Geriye kalan resimler çevrilirken, tonlama sorunları ortaya çıkıyor, özellikle VGA ekranlarında çok kötü renkler seçiliyor. Tek istisna, siyah beyaz resimlerde. Bunları aynı kalitede PC'de görmek mümkün oluyor. Yine ekranın değişik boyutlarında (320x200'den farklı) bazı sorunlar çıkıyor. Programın bir diğer kötü yanı ise, resimleri tek tek işlemesi. Sözgelimi bütün bir directory'yi otomatik olarak çeviremiyor. Tek tek yükleyip, çevirip, kaydetmeniz gerekiyor. Tüm bunlara rağmen, bu işi yapabilen tek program. Elbette daha iyi olabilirdi, belki de bizler daha iyisini yazarız; ama o zamana dek IFF2PC tek seçenek. Program Digitech 10 utility disketinde bulunuyor.

Dos-2-Dos

Dos-2-Dos, çalıştırıldığında belirleyeceğiniz bir DiskDrive'ı yabancı formattaki disketler için kullanacaktır. Program, az emirlere sahip bir işletim sistemi gibi çalışacak ve belirttiğiniz Drive'dan MS-DOS veya ATARI formatındaki programları okuyacaktır. Diyelim ki, programın başında DF1:'i yabancı disketler için kullanacağınızı belirttiniz. Sonra buraya PC için kullandığınız disketi soktunuz. Dir diyerek bu disketin içindeki programları görebileceksiniz. Mutlaka belirtmem gerek, bu sistemde çok sınırlı emirlere sahipsiniz. Amiga'nın normal sistemi, bu disketle çelişecektir. Sadece bu programı çalışırken, programın emirlerini kullanarak

tek işlemler gerçekleştireceksiniz. Dos-2-Dos, şu emirlere sahip: Dir: Bu emirle yabancı, hem de Amiga'nın directory'lerini inceleyebilirsiniz. Chdir: AmigaDos'ta karşılığı CD olan emir. Sayesinde bulunduğunuz directory'yi değiştirmek mümkün. Type: ASCII dosyaları okumanızı sağlar. Copy: İsminden belli olduğu üzere, kopyalama emrini yerine getiriyor. Ancak emri yazarken, AmigaDos'ta yazdığınız TO parametresini kullanmıyorsunuz. Yani A'yı B'ye kopyalamak için, AmigaDos'ta yazdığımız gibi "COPY A TO B" yerine "A B" yazıyorsunuz. Bu emirle iki sistem arasında kopyalama yapmak mümkün. Emrin sonuna -A ekleyerek dosyaları kopyalarken, gerekli değişikliği yapabiliyorsunuz. -R ekleyerek ise, aynı isimde bir dosya bulduğunda sistem yerine yazayım mı diye sormadan programı kopyalıyor. İki aynı sistem arasında kopyalamalar da mümkün. Yine Amiga tarafındaki isimlerde joker olarak #? kullanırken, PC tarafında * kullanıyorsunuz. DELETE: Herhangi bir sistemden program siliyor. FORMAT: MS-DOS disketlerini 720 KB olarak formatlıyor. "FORMAT /A" ile bir ATARI disketi formatlıyorsunuz. Amiga için ise, başka program kullanmak gerekiyor. Bu açıklamaları ve birkaç konumuzla ilgisiz emri program içinde HELP ile görebiliyorsunuz (ezberlemenize gerek yok, çok basit olarak üç sistem arasında iletişim sağlıyor. Sadece kopyalamalar için yeterli. Ancak yabancı formattaki programı sisteme bağlayamıyor. Yani Amiga'nın kendisine, disket hala yabancı kalıyor. 5.25 drive'larda fazla şanslı değilsiniz. Program, sadece Amiga sisteminde çalışan Drive'ları kabul ediyor. Takdir edersiniz ki, Amiga 5.25 ve 3.5 disketleri arasında ayırım yapmıyor. Program tek parça ve az yer kaplıyor. Temin etmek o kadar kolay olmayacak, zira bu tür programlar genelde paket programlarına Digitech 10'da bu programı bulabilirsiniz. Yalnızca söz konusu paket biraz eski; ayrıca disketin virüsler tarafından yenilmiş olma olasılığı da var. Talep olunca mutlaka bir yerlerden çıkar, üzülmeyin siz. Çok benzeyen, CrossDos isimli bir başka program daha. Tüm aramalarıma rağmen bu programa ulaşamadım. Bu programın bir diskette olduğunu DEVS directory'sinde MFM.DEVICE adlı dosyanın bulunmasından anlayabilirsiniz. MSH İşte benim favorim. Ülkemizde daha orijinal ve Public Domain kavramları yerleşmediğinden, bu programın Public olduğunu söylemem sizi etkilemeyecektir. Public Domain, halkın kullanımına açık anlamlarına gelip, düşük bir ücret karşılığı serbestçe kopyalanabilen programların genel adıdır. Herneyse: MSH özeti olarak Amiga'nın sistemine

PC disketlerini okuyan bir Drive ekleyebilen bir program. Bu sayede bir programın kısıtlı emirlerine muhtaç kalmıyor, AmigaDos'un tüm emirlerini bu disket üzerinde kullanabiliyorsunuz. Amiga'nın sistemi, diskete gayet normal bir Amiga disketi muamelesi yapıyor. Tabii ki Amiga'nın disketlerine özgü emirler, mesela Diskdoctor, çalışmıyor. Bu durumun sayısız yararı oluyor. Mesela PC disketi üzerinde, Diskmaster ile işlem yapabiliyorsunuz. Tek kelime ile, mükemmel. Daha da iyisi var, belirttiğiniz Drive sadece PC disketlerine has değil. Diyelim ki, PC disketlerini okumak için kullanmak istiyor ve programı ona göre ayarlıyorsunuz. Şimdi bu drive'ı PC drive'ı olarak kullanmak için MSH:, Amiga drive'ı olarak kullanmak için adı ile emirleri yazıyorsunuz, disket kullandığınız isme göre değerlendiriliyor. Tek kötü tarafı, programın sisteme yerleştirilmesi nisbeten daha zor. Burada size, programı kullanabilmek için yapmanız gerekenleri sıralamak istiyorum: Programın aslını oluşturan kısımlar, disketin L directory'sinde MessyFileSystem, DEVS directory'sinde MessyDisk.Device. İlk olarak bu dosyaları kendi disketimize kopyalamamız gerekiyor (örneklerde kendi disketinizin adı, B:; orijinalin bulunduğu diskete A: ismi verildi). Eğer disketinizde DEVS ve L directory'leri yoksa, önce bunları MAKEDIR ile oluşturmanız gerekiyor. COPY A:DEVS/MessyDisk.Device TO B:DEVS COPY A:L/MessyFileSystem TO B:L Şimdi de Amiga'nın sistemine değişikliği kabul ettirebilmek amacıyla, yeni programın parametrelerini taşıyan MOUNTLIST dosyasını kopyalamamız gerekiyor. Ne var ki, sisteminizde büyük bir olasılıkla daha önceden kullandığınız bir Mountlist olacağından yeni elinizdekine eklemek gerekecek: JOIN B:devs/Mountlist A:devs/Mountlist AS B:devs/Mountlist Ne var ki, bu yeni Mountlist birazcık hatalı. Normal bir Text Editörü kullanarak şu değişiklikleri yapın (veya yapılmış olduğundan emin olun): - Önce Devs:Mountlist dosyasını yükleyin. - MSH: Filesystem messydos: L/MessyFileSystem ile başlayan bölümü bulun. Burası MSH'nin çalışma parametrelerinin bulunduğu yer. Bu bölüm altında (üçüncü satırda) Unit 1 yazısını göreceksiniz. Bu sayıyı ihtiyacınıza göre değiştirin; 1, DF1:'e; 0, DF0:'a karşılık geliyor. Buraya varsa 0, 1, 2, 3 değerlerinden birini verebilirsiniz. Tüm sistem adresleri messydos: isminde verilmiş. Bunları değiştirmeniz gerekecek. Messydos: yerine, ya kendi disketinizin ismini, ya da kısaca sys: yerleştirin (editörün Search/Replace özelliğinden yararlanın).

Elere

- Stacksize ile başlayan satıra gelin. Bu satırdan sonra Reserved 2 yazan bir satır ekleyin. - Son olarak ... diye başlayan satırın üzerindeki dört satırı silin. Yeni Mountlist'i eskinin yerine kaydedin. Değiştirilmesi gereken kısım, yeni haliyle: sys:L/MessyFileSystem Device Sys:devs/messydisk.device Unit 1 Flags 0 LowCyl 0 HighCyl 79 Surfaces 2 BlocksPerTrack 9 Buffers 5 BufMemType 1 BootPri 0 Stacksize 4096 Reserved 2 Priority 5 GlobVec 0 şeklinde olmalı (aynı sistemle ilgili başka ayarlamalar da var, onlarda sadece messydos:'ları değiştirmeniz gerekiyor). - MSH'yi sisteme tanıtmak için, sadece MOUNT MSH: demeniz yetecek. İsterseniz bu emri, ekleyebilirsiniz. Bunların yanında, programın C directory'sinde üç adet yardımcı programı var. Bunlar; MSH'yi sistemden çıkarmak için, DIE; PC disketlerinde çok görülen BAD CRC mesajlarını bastırarak, PC'nin bile okuyamadığı disketleri okumak için, IGNORE; bir PC disketini formatlamak için kullanılan MESSYFMT. Bu programları da kendi disketinize aktarmanızı öneririm. Tüm bunların yanında teknik birçok önemli nokta, bir .doc dosyası olarak EA tarafından verilmiş. Bazı noktaları ek açıklamak istiyorum. Biliyorsunuz, bazı programcılar, Amiga'nın içinde bulunan DOS'u yetersiz bulduklarından, yerine alternatif olarak ARP-LIBRARY isimli yeni bir library yazdılar. Gerçekten de bu library'yi kullanan emirler, Workbench'inizde bulduğunuz emirlere göre daha hızlı ve pratik. Belki de, bazı disketlerde bulunan DIR ve LIST emirlerinin çıkışı alıştıklarınızın dışındadır. İşte bu emirler, bu yeni ARPLIBRARY'sini kullanan emirler. MSH'de normal DOS'un dir emrini tüm dosyalar birer directory gibi gösterilecektir. Bu programdan gelen bir hata değil, DOS'un hatası. ARP emirleri ile MSH bu sorunu yaratmıyor. PC'lerde "." ve ".." adı verilen ve gerçekte var olmayıp sadece bulunan directory ve bir üst dizini simgeleyen sözde directory'ler herhangi bir DIR emrinde gösterilmemekle beraber bu directory'lerle işlem yapabilirsiniz. PC'nin özelliğinden dolayı FILENOTE emri kullanılamıyor (HAA, o da ne ?), MSH'yi bütün haliyle Digitech 15 disketinde bulabilirsiniz. Eğer herhangi bir şekilde Public Domain serilerini bulabiliyorsanız, MSH burada Fish serisinin 327 nolu disketinde. Bence böyle bir programın elinizin altında bulunmasında fayda var. Maalesef program ASCII değişimlerini yapmıyor. Eğer kendiniz program yazmak istemiyor ve illa bu özelliği istiyorsanız, DOS-2-Dos bulun diyeceğim. Son bir hatırlatmayı da eklemek istiyorum. PC disketlerinde isimler 8 karakterden ve bir noktayı takip eden üç ek karakterden oluşuyor. Programlarınızı bir PC'de kullanmak istiyorsanız, bu kurala uygun isimler vermelisiniz. PC dünyasındaki küçük gezimiz umarım sizi biraz aydınlatmıştır. Hoşçakalın.

AZ KO KAP ; A AA

© DAN 2