Bu sayfadaki yazılar
Sayfanın metni
Sayfa 44
Merhaba... Bu ay sizlere, Amiga’nın mouse’unu anlamlı kılan bir özelliğinden söz edeceğim, ikonlar. Bildiğiniz gibi, Amiga’da bir program iki şekilde çalıştırılabilir. Ya CLI (veya Shell) penceresinden bir komut satırı yazarak, ya da Workbench’ten ikonunu seçip çift klik yaparak. Bir programa Workbench ekranından ulaşabilmek için, bu programa ait "Programİsmi.info" isminde bir ikon dosyası olmalıdır. Eğer yoksa ve siz de CLI sevmiyorsanız, programınıza ikon eklemek size düşüyor.
Bu işi yapmanın çeşitli yolları vardır. Bunlardan ilki ve en kolayı, başka bir programın ikon dosyasını kopyalayıp ismini değiştirmektir. Burada dikkat edilmesi gereken bir tek şey var. İkonunu aldığınız programla, sizin programın tipi (Project, Tool, Drawer vb.) aynı olmalıdır. Örneğin, görünümleri aynı olmakla birlikte Shell ikonu Project, CLI ikonu Tool tipindedir. Bir ikonu tek klikle seçili hale getirip, Workbench menüsünden "Info" seçilerek ikonun tipi rahatlıkla öğrenilebilir.
Bir de, programınızın özelliklerine ve göz zevkinize uygun bir ikonu kendiniz oluşturmak isteyebilirsiniz. İşte o zaman, başvurabileceğiniz birkaç utility programı var: Ben bunlardan seçtiğim iki tanesini, ülkemizde de çeşitli utility disketlerinde kolaylıkla bulunabilen IconPaint ve Iconmaker programlarını sizlere açıklayacağım.
IconPaint, kendi ikonlarınızı oluştururken yararlanabileceğiniz en kullanışlı ve en geniş seçenekli ikon editörlerinden birisi. Geniş seçenekler derken kesinlikle abartmıyorum. Getirdiği avantajlar şöyle sıralanabilir,
1- Gözünüzü doyuracak büyüklükte ikonlar çizebileceğiniz iki geniş çizim penceresi (Workbench'in 80*42 pixellik IconEd editörüne karşı 309*91 pixellik iki çizim penceresi),
2- Bir resim programını andıran sayıda çizim araçları,
3- 2, 4, 8 veya 16 tane renk kullanma olanağı,
4- İki çizim ekranını ayrı ayrı veya birlikte, bütün olarak veya belirli bir kısmın (Frame) save edebilme olanağı,
5- DPaint vb. resim programları aracılığıyla kaydedilmiş brush (fırça)ları ikon olarak yükleme olanağı.
Renk sayısı konusuna hemen açıklık getireyim. Workbench ekranının derinliği (Screen Depth) 2 olduğu için, bu ekranda kullanılabilecek renk sayısı 2^2 = 4'le sınırlıdır. Preferences yardımı ile değiştirebileceğiniz bu renkler, tanımlı olarak sırasıyla mavi, beyaz, siyah ve turuncu (kırmızı)'dur. Ancak, bazı utility'ler yardımıyla (Örn. WBDepth gibi) ekran derinliğini 1 ile 4 arasında istediğiniz değere ayarlayarak kullanılabilecek renk sayısını 8 ya da 16'ya yükseltmeniz mümkün. Tabii bu arada Chip RAM'inizin önemlice bir kısmını bu işleme harcamanız gerekeceğinden, çoğunuz 4 renkle yetinmek zorunda kalacaksınız.
Evet, gelelim programın kullanımına. Programı ilk yüklediğinizde, "Please insert key disk in drive DF0:" diye bir mesajla karşılaşacaksınız. "OK" kutucuğunu klikleyerek geçtiğinizde ise, Resim-1’deki ekran gelecek. Artık tüm yapacağımız, üzerinde değişiklik yapmak istediğimiz ikonu yüklemek ya da sıfırdan yeni bir ikon çizmek.
Menü Başlıkları 1- Project: Hemen her programda olduğu gibi bu başlık, yükleme ve kayıt gibi disk işlemlerine ayrılmış.
1- Load: Disketten bir ikon dosyası yüklerken kullanılır.
2- Save: Son şekli verilmiş olan ikonu diskete kaydeder. Bu seçenek, ne kadarı kullanılmış olursa olsun tüm çizim penceresini ikon olarak kaydeder.
3- Frame & save: Çizim penceresinden seçeceğiniz bir bölümü diskete ikon dosyası olarak kaydeder. Bu seçeneği kullanmak için, menüden Frame & save'i seçtikten sonra, DPaint'de brush alır gibi, kaydetmek istediğiniz dikdörtgen şeklindeki alanın sol üst ve sağ alt köşelerini sırayla işaretleyin. Hemen arkasından gelecek olan diyalog penceresinden ikon ismini girip "OK" kutusunu da klikleyince işiniz bitiyor.
4- Load brush: Bu seçenekle, bir resim programından save edilmiş bir brush'ı alt veya üst çizim penceresine yükleyebilirsiniz. Burada dikkat edilecek şey, yüklenecek brush'ın boyutlarının çizim penceresinden daha geniş olmaması. Aksi halde brush'ın sağ veya alt kısmı (ya da her ikisi birden) kesilip atılarak yüklenecektir.
5- About: Programı yazanların isimlerinin yer aldığı seçenek.
6- Quit: Programdan çıkmak için. 2- Type: Bu menü başlığı altında, kaydedeceğiniz ikonun tipini belirlemeye yarayan seçenekler yer alıyor. İkonunuzu kaydetmeden önce, ikon ekleyeceğiniz dosyanın tipine göre bu menüden ikonun tipini işaretleyin. Örneğin, CLI’den bir komut gibi yazılarak yüklenebilen programlar için Tool; directory'ler için Drawer, resim veya yazı dosyaları gibi yüklenmek için bir tool'a ihtiyaç duyan dosyalar için ise, Project seçilmelidir. Bu menü başlığı altında yer alan seçenekler sırasıyla şunlardır:
1- Disk 2- Drawer 3- Tool 4- Project 5- Garbage ID- Highlight: Workbench ekranında bir ikonu seçtiğinizde, ikonda seçili olduğunu belli edecek bir değişiklik olur. İstediğiniz değişikliği bu menüden seçerek belirleyebilirsiniz.
1- Complement: İkon seçildiği zaman renklerden herbiri kendini tamlayan renge (Complement'ine) dönüşür.
2- Backfill: Bu durumda ikonda zemin renginde olan yerler mouse kliklerini "algılamaz" ve ikon seçili iken de aynı renkte kalır. Diğer renklerin değişimi, Complement'deki gibidir.
3- Alternate: Yukarıdaki iki seçenekten biri işaretlendiğinde, kayıt üst çizim penceresindeki şekilden yapılır. Eğer "Alternate" seçeneğini işaretlerseniz, her iki çizim penceresindeki görüntü birlikte kaydedilir ve üst çizim penceresindeki görüntü, ikonun normal görüntüsü; alttaki ise seçili haldeki görüntüsü olur. Bu yazdıklarım hem "Save", hem de "Frame & save" ile kayıt yaparken geçerlidir. Zaten "Alternate" seçili iken "Frame & save" ile kayıt yaparsanız, üst pencereden işaretlediğiniz dikdörtgenle aynı ölçü ve koordinatlarda bir alan da alt pencerede otomatik olarak işaretlenecektir.
IV- Colours: Yukarıda, çizilen ikonda kullanılacak renk sayısının belirlendiği bu menü hakkında sanırım yeterince açıklama yapıldı. 4 renkten fazlasını sadece yeterince ek bellek sahibi olan Amiga'cılara önerebilirim. Bu arada yeri gelmişken şunu da belirtmeliyim; bir programı değişik renk sayısına sahip Workbench'lerde kullanacaksanız, herbiri için ayrı ikon yapmanız gerekmiyor. Siz bir ikonda kaç renk kullanmış olursanız olun, eğer Workbench'iniz 4 renkliyse, ikonunuz ekrana sadece bu 4 rengi kullanarak çıkacaktır (Ama çıkacaktır!).
Klavyeyle gezinmek için ← ve → tuşları.
Sayfa 45
Çizim Aletleri Çizim aletlerini ekranda bulundukları yere göre sütun sütun anlatacağım.
I. Sütun: Bu sütundaki aletler çizim penceresinin tamamını ilgilendiren işlemler için kullanılıyor.
1- Çizim alanını tamamen temizlemek için Clr işaretli aletler kullanılır. Bunlar iki tane olup, üstteki üst çizim penceresini, alttaki ise alt pencereyi temizler.
2- Tüm şekli olduğu gibi sağa, sola, yukarı ya da aşağı kaydırmak için ok işaretlerinden istediğiniz yönde olanını klikleyin. Oklar da Clr gibi her iki çizim penceresi için ayrı ayrı mevcut olup, hangi pencerenin hizasında ise onun içeriğini etkiler.
3- Eğer bir pencereye çizdiğiniz şekli ötekine aktarmak istiyorsanız, kullanabileceğiniz 3 alet var. Bunlardan ilki, üst pencerenin içeriğini olduğu gibi alt pencereye kopyalar ve alt pencerenin eski içeriğini siler. İkincisi aynı işlemi alt pencereden üsttekine doğru yapar. Üçüncü alet ise, iki çizim penceresinin içeriğini karşılıklı yer değiştirir.
II. Sütun: Bu sütunda, çizim işlemini kolaylaştıran aletler yer alıyor.
1- Serbest Çizim Aleti: Mouse'unuzla serbest çizim yapmanızı sağlar. Mouse'un sol tuşu basılı olduğu sürece, seçili fırça boyuna ve renge uygun çizimler yaparsınız.
2- Düz Çizgi Aleti: Çizim penceresinde işaretleyeceğiniz iki nokta arasını bir doğru parçası ile birleştirir. Sol tuşa bastığınız yer ilk nokta, bıraktığınız yer ise ikinci nokta olarak kabul edilir.
3- Dikdörtgen Aleti: İki kısımdan oluşan bu kutucuğun sol üst kısmını işaretlerseniz, içi boş dikdörtgenler çizersiniz. Sağ alt yarısını işaretlerseniz de, çizdiğiniz dikdörtgenin içi seçili renkle dolar. Dikdörtgen çizmek için sol üst ve sağ alt köşelerini işaretlemeniz yeterli.
4- Elips Çizme Aleti: Yine iki kısımdan oluşan bu alet yardımıyla, içi boş veya dolu olabilen düzgün yuvarlaklar çizebilirsiniz. Çizeceğiniz elips veya dairenin merkezini belirleyip mouse'un sol tuşuna basın ve basılı tutun. Daha sonra mouse'u hareket ettirerek istediğiniz boyut ve şekli elde edince sol tuşu bırakın.
5- Text Aleti: İkon içerisine sistem fontları ile herhangi bir yazı eklemeye yarar. Üzerinde "A" yazılı olan bu aleti seçtiğinizde, karşınıza Resim-2'deki gibi bir diyalog penceresi çıkar. Buradaki satıra istediğiniz yazıyı girip Return tuşuna basın. Yazınız (seçili renkte) çizim penceresinde belirecektir. Diyalog penceresindeki ok işaretleri yardımıyla yazıyı hareket ettirip istediğiniz yere gelince "OK" kutucuğunu klikleyin.
6- Doldurma Aleti: Bu aletle, çevresi kapalı bir alanı istediğiniz renge boyayabilirsiniz.
7- Büyüteç: İnce ayrıntılarla uğraşmanız gerektiğinde yararlı olabilir. Büyüteç'i seçip, imlecin ucunda beliren kareyi istediğiniz çizim alanına götürün ve klikleyin. Bu bölüm büyütülmüş olarak ekranın sağ alt tarafındaki kare içinde belirecektir. Artık çiziminize daha hassas olarak bu yeni çizim penceresi içinde devam edebilirsiniz. Bu moddan çıkmak için Büyüteç aletini tekrar kliklemeniz yeterli.
8- Undo: Son yaptığınız işlemi geri almanızı sağlayan bu kolaylık da (neyse ki) unutulmamış.
III. Sütun: Fırça ve renk ayarlamaları bu sütunda yapılıyor.
1- Fırça Kalınlığı: Yanyana duran üç kutucuktan uygun çapta olanını işaretleyin.
IconMaker, IconPaint'ten farklı olarak sizlere ikon çizme olanağı vermiyor. Daha çok mevcut ikonların özelliklerini değiştirmek ve IFF formatındaki resim dosyalarından ikon elde etmek için kullanılabilir. Yani IconMaker bir "Icon Editor" değil, bir "Icon Processor" programı. Oluşturabildiği ve üzerinde işlem yapabildiği ikonların maksimum boyutları 192*73 pixel olan program, ikonların görüntüsü dışındaki özellikleriyle de oynayabilmemize olanak veriyor.
Programı ilk açtığınızda, ayrı bir ekran açarak değil de, Resim-3'te görüldüğü gibi, Workbench ekranında bir pencere açarak karşınıza geliyor. Burada karşılaşacağınız menü ve kutucukların bir kısmı size biraz tanıdık gelecek. Ben bunlardan farklı olanları ayrıntılı açıklayacağım, aynı olanlara da kısaca değineceğim.
Menü Başlıkları I- Project: Bu başlık altındaki seçeneklerden "Clear", her şeyi başlangıç haline getirmek için, "Quit" ise programdan çıkmak için kullanılır.
II- Load: Disketten bilgi (ikon veya resim) yükleme işlemi bu menüden yapılıyor. Seçeneklerden birini seçtiğinizde açılan diyalog penceresinden yükleyeceğiniz dosya ismini işaretleyip üzerinde çift klik yaparsanız (veya
2- Palet: "Palette" yazılı kutucuğu işaretlerseniz, mevcut renklerde değişiklik yapabileceğiniz bir pencere açılır. Paletinizde yer almasını istediğiniz renkleri ayarladıktan sonra "Use" (eğer her zaman o renkleri kullanmak isterseniz "Save") kutucuğunu işaretleyin. Çiziminizi bu renklerle yapıp, yine bu renklerle kaydetmiş olursunuz. Fakat üzücü bir zorunluluk; ikonunuz ekrana Workbench'in kendi tanımlı renkleri ile çıkacaktır.
3- Renk Seçimi: Dörderli olarak yanyana dört sütundan oluşan bu toplam 16 renkten (Colour menüsünden yaptığınız seçime bağlı olarak) belirli bazılarını kullanabilirsiniz.
2 renk için: 1. sütunun üstten iki rengi 4 renk için: 1. sütundaki renkler 8 renk için: 1. ve 2. sütundaki renkler 16 renk için: Bütün renkler seçilebilir load kutucuğunu kliklerseniz) dosya yüklenmeye başlıyor.
RESİM 3
1- Load Icon: Üzerinde işlem yapacağınız ikonu yüklemek için kullanılır.
2- Load Picture: Eğer ikon oluşturmakta kullanacağınız resmin boyutları, oluşturacağınız ikonun boyutları ile (pixel olarak) aynı ise, bu menü ile yüklemeniz gerekiyor.
3- Load and Adjust Picture: İşte Icon-Maker'ın IconPaint'ten üstün yönlerinden birisi. Sağ-üst kısımdaki ikon penceresinde boyut ayarlamalarını yaptıktan sonra, bu menü yardımıyla, hangi boyutta olursa olsun bütün IFF formatındaki resimleri bu alana yükle-