MOONBASE

• Moonbase (Amiga)
• Oyun incelemesi

Bilgisayar oyunlarında değişik fikirler ender gelişir. Çıkan oyunlar, genelde şu ya da bu şekilde diğerlerine benzer. Moonbase de bu türe dahil sayılabilir. Birçok bakımdan Sim City'i andıran bir oyun olduğu, hemen ilk bakışta fark ediliyor. Eğer Sim City oynamaktan hoşlanıyorsanız ve biraz da ticaretle ilginiz varsa, o zaman Moonbase sizin ilginizi çekebilir.

Moonbase, adından anlaşılabileceği üzere ayda geçiyor. Yeni kurulacak ay üssünün komutanı siz oluyorsunuz; amacınız, üssünüzün kurulmasını ve kalkınmasını sağlamak. Ay üssünün yapımında amaç, buradan hammadde çıkarmak, dünyadakinden daha hassas elektronik ve teknik malzemeler üretmek; bunun yanısıra enerji yardımında bulunmak.

İlk bakışta oyunun grafikleri özellikle kenarda yer alan simgeler (Icon'lar) çirkin geliyor. Ne anlama geldiklerini anlamak gerçekten güç, insanın aklına diğer oyunlarda gördüğü grafikler ve renk sevimliliği geliyor ve ister istemez şaşırıyor (Ve bazı parmaklar üç tuşumuzun yerini arıyor). Bunun sebebi, bu oyunun PC bilgisayarlardan aynen çevrilmiş olması (yani çevirirken pek de zahmet edip uğraşmamışlar). Sözde animasyonlar ise arabaların sinyal lambaları gibi (yanıp yanıp sönüyor, gerçi Sim City'de de aynı sorun vardı ama..). Oyundaki ses efektleri ise, birkaç uyarı mesajından ve bir-iki dıt-mıttan öte değil. Cesaretinizi toplayıp oynamaya başlayınca ise, oyunun ara sıra durup beklediğini sonra yeniden uyandığına şahit olacaksınız (özellikle koloniniz biraz gelişince).

Tüm bu kötülüklerin yanında, Moonbase'in ilginç özellikleri de var. Kısaca şöyle anlatayım: Sim City oynarken en büyük sorun, şehir kuracak para bulabilmek. Yani çok paranız olunca oyun kolaylaşıyor. Moonbase'de durum aynı değil. Burada akıllıca davranmak gerekiyor. Çok paranız olunca büyük işler yapıyor ve büyük para kaybedebiliyorsunuz. Burada amaç büyük ve güçlü bir üssten çok, kendi kendine yetebilen ve para kazanabilen bir üs yapmak. Bunun yanısıra ticaret seçeneği NASA yardımlarıyla birleşince, çabuk para kazanma şansınızı arttırıyor.

Dünyanın sizden istediği maddeler (6 değişik ürün: Su, oksijen, helyum, elektronik malzemeler, teknik araç, enerji) miktarı ve buna bağlı olarak fiyatı sürekli değişiyor. Bunun yanında, laboratuvarlarınızda her gün yenilikler keşfediliyor; kazalar, grevler ve dünyadaki olaylar size değişik olanak ve sorunlar doğuruyor.

Üretim ve satış için; üretim yapacak birime, insan gücüne, gerekiyorsa enerji ve termal ısıya, yollara ve de iniş pistlerine ihtiyaç var. Tüm bunları bir araya getirmek para gerektiriyor ve en başta elinizde olan on bin dolar çabuk tükeniyor. Allahtan, NASA projenizi destekliyor ve para yardımı yapıyor (para yardımı sürekli değil). Para kazanmanın bir diğer yolu turizm: Oteller ve eğlence merkezleri, size tatlı turizm parası getirecektir.

Gelelim kullanıma: Oyunun başında, iki seçeneğiniz var: Eski oyuna devam etmek veya yeni başlamak. Yeni başlayınca, bir ay yüzeyi yaratılacaktır. Burayı iyice inceleyin. Kraterler bize engel olacaktır ve bunları yok etmenin yolu yok (Sim City'de olduğu gibi burada da programın bir hatası söz konusu: Kraterlerin kenarından güç tesisatı geçirip, yıkılınca krateri istimlak edebiliyoruz). Kumanda için yukarıda menülerimiz ve sol tarafta ikonlarımız var. Bunun yanında ay yüzeyinde dolaşmak için pencere kenarındaki oklardan yararlanacağımızı söylememe gerek yok (O zaman niye söylüyorum?).

İkon'lardan başlayalım. Bunların üzerine sol mouse tuşu (Şu terimlerin Türkçesine karar versek diyorum artık) ile basınca bir menü çıkıyor ve buradan istediğimiz parçayı seçiyoruz. Böyle bir seçim sonunda sadece ikona basarak en son seçilen parçayı kullanabiliyoruz. Parçanın adı ve fiyatı en üstten ikinci satırda belirtiliyor (kalan paramızla beraber). Şimdi parçaları tanıyalım (yukarıdan aşağıya):

İlk ikon insanların yaşabileceği parçaları içeriyor. Bunlar;

SSCM: İnsanların yatması kalkması için temel birim, 16 kişilik kapasitesi var.

Inflatable: Daha gelişmiş bir yaşam birimi, 50 kişi burada barınabiliyor.

Adv Hab Center: Büyük ve iddialı uzay istasyonlarının, 150 kişi alabilen büyük yerleşim birimi.

Rec Center: Eğlence merkezi anlamında uzay üssünüzü sevimli bir yer haline getirecektir.

Hotel: Turistlerden para kazanmanızı sağlayan birim. Bunlardan herhangi birini seçtiğinizde, ekrana parçanın kaplayacağı alanı gösteren bir dörtgen çıkıyor. Bu dörtgenin kenarındaki kare, enerji ve ısı kanallarının bağlantı yerini; kısa çizgiler ise, diğer yaşam birimleri ile olan bağlantıları gösteriyor (bağlantı olan bir merkeze sadece tek girişten elektrik ve ısı vermemiz yetiyor). Parçaların şekillerinin değişmiyor olması yerleştirmeyi oldukça güçleştiriyor (sadece laboratuvar diklemesine veya yanlamasına gelecek şekilde yerleştirilebiliyor; bunun için sağ mouse tuşuna basmak yeterli).

Sonra gelen ikon, insanların aydaki yan hizmetleri ile ilgili. Astronomy gezegenleri incelemenizi sağlıyor (daha bana bir yararı dokunmadı).

Laboratory: Bilimsel çalışmalar yapmanızı sağlıyor (sayesinde ay üssünüzde yeni ürünler bulunuyor).

Exploration: Ay üzerinde araştırma yapmanız amacına yönelik. Şansınız varsa, verimli bir bölge bulabilir çalışmalarınızı burada yoğunlaştırırsınız (Biraz oynayınca, ayda su bulmanın oyunda kazanmak için temel şartlardan olduğunu anlıyorsunuz. Maalesef size pratik olarak su bulunabilecek bir yer öneremiyorum.).

Greenhouse: Yiyecek ihtiyaçlarınızı karşılamak için kullanılıyor (Su sayede dünyaya olan bağımlılığınız ve masraflarınız azalıyor.).

Bir alttaki ikon sayesinde, aydan hammadde üretimi yapmak mümkün. Aytaşında oksijen var. Bu oksijen (LLOX) LLOX plant'ta işleniyor ve LLOX miner tarafından toplanıyor. Aynen He3 plant gibi LLOX miner hareketli rampalar ve ay üzerinde engeller arasında düz bir hat boyunca gidip geliyorlar. H20 plant ise su üretimi yapan birim (Üretim için suyun bulunmuş olması temel şart.).

Bunun altında ise, servis hizmetleri var. Bulldozer'in görevi belli. Ancak dozer kraterlere karşı etkili değil.

Communications: Haberleşme anlamına geliyor ve dünyadaki olaylardan haberdar olmanızı sağlıyor.

Maintenance: Ay üssünüzdeki parçaların bakımını yapmanızı sağlıyor.

Roads: Yine SimCity'den tanıdık yollar anlamında ve fabrikalar ile uzay mekikleri arası ve genel amaçlı taşıma için kullanılıyorlar.

Landing Pad: Uzay araçlarının inip kalkabilecekleri bir alan (Uzay aracı, biraz fazla düşüyor onun için iniş pistini diğer binalarınızdan uzak tutun derim.).

Sonraki ikon sıcaklık iletimi ile ilgili. Özellikle insan yaşamı olan yerlerde, ısıya ihtiyaç var. Radiators ile kurduğunuz ısı merkezlerini Pipes ile istediğiniz yere bağlıyorsunuz (Isı yetmezse, en altta mavi uyarı yanacaktır.).

Enerji, bu ikonun konusu. En üstte Power lines enerji merkezlerinden elde ettiğiniz enerjiyi taşımaya yarıyor. Enerji elde etmek için üç seçenek var. Hepsinin avantajı ve dezavantajı olduğunu unutmayın (ve nükleer bir şey kullanıyorsanız biraz uzağa kurun, hani ne olur, ne olmaz).

Fabrikalar son ikonla kuruluyor; seçenekler az ve pahalı; Elektronik veya Teknik eşya.

Sıra geldi menülere. İlk menü, artık alışık olduğunuz proje menüsü (kayıt, yeni oyun falan). İkinci menüde Zoom out, tüm ay yüzeyini görmenizi sağlayacak. Markets menüsünde, History borsa meraklılarının ilgisini çekebilir, asıl önemli olan Demand (üretilen malın ihtiyacını buradan öğreniyorsunuz) ve Sell. Sell menüsü ile üretilen mallar satılıyor. Burada bir de Auto Sell seçeneği var ve üretilen mallarınızın anında sizin denetiminiz olmadan satılmasını sağlıyor.

Dördüncü menü oyunun hızını, sesleri ve animasyonları ayarlıyor. En çok kullanacağınız son menü. Burada Population seçeneği kapasitenizi ve gereken insan gücünü gösterecektir. İnsan sayısını oklarla istediğiniz gibi ayarlıyorsunuz. İki grafikli göstergeden soldaki insan kapasitenizi (çizgi maksimum), sağdaki gereken işgücünü (çizgi tam gerektiği kadar) gösterecektir. Yeni binalar ekledikçe, buraya göz atmanız gerekecek. Productivity üretiminizi gösterirken, Power and Thermal ile güç ve ısınızın ne durumda olduğunu öğreneceksiniz (buralar kırmızıya gelince, yeni inşaatlar sizi bekliyor, he he). Annual, kabaca; Budget ise, detaylı bir rapor verecektir size.

Kablo ve boru döşerken SHIFT'e basılı tutarak Deluxe Paint'teki gibi tek yöne döşeme yapabilirsiniz. Dikkat edin, insanlarınız aç kalmasın; oyun üstteki insanların hepsinin ölmesi ile bitiyor. Oyun, başka programlarla çalışıyor ve Amiga 3000 sahiplerine de hitap ediyor. Su bulmadan fazla genişlemeyin, zira insanlar arttıkça suya olan ihtiyacınız artacaktır. Grevler genelde yerleşim birimlerinin çok kalabalık olduğu durumlardaki gibi zor şartlarda ortaya çıkıyor. Grevler bir süre sonra anlaşma ile sonuçlanıyor (eğer o zamana kadar iflas etmezseniz ne mutlu size). Ancak çalışma koşulları düzeltilmezse, kısa süre sonra yine grevler başlıyor.

Benden bu kadar. Bu oyun sadece, konusu ve seçenekleri için oynanır. Ancak grafikler, müzik ve en önemlisi hız, sizi rahatsız etmiyorsa da oynayabilirsiniz. Yoksa Amiga'vari şeyler istiyorsanız size PORTS OF CALL, SIM CITY veya RAILROAD TYCOON verelim.

MINDSCAPE 1 Mbyte / Tek Disket GRAFİK ........................... : % 70 SES :% 55 OYNANABİLİRLİK………….: % 75 GENEL..............................: % 70