Bu sayfadaki yazılar
Sayfanın metni
Sayfa 22
Sipariş No. Sipariş Tarihi. Sipariş Miktarı Burada, müşterinin adı veya hesap nosu gibi müşteri bilgileri bir BEFORE GROUP kutusuna yerleştirilmiştir. İşlem dataları ise bir alan grubu olarak SELECT kutusunda görüntülenir. AFTER GROUP Kutusu:
Bu kutuya, genel yazı ve data alanlarını yerleştirebilirsiniz; fakat ara toplamlar gibi özel rapor fonksiyonları da ekleyebilirsiniz. Her grup değişikliğinde AFTER GROUP işlevini yerine getirecektir.
Özel rapor fonksiyonlarını kullanmak isterseniz, Set Function seçeneğini kullanmalısınız. Bu seçenek Set Field veya Calculation seçeneklerine benzer bir yolla çalışır. Set Function’ı seçip AFTER GROUP içinde fonksiyonun görünmesini istediğiniz yerinde klik yapmalısınız. Fonksiyonlar, sadece AFTER GROUP ve AFTER REPORT kutularına yerleştirilebilirler. Set Function diyalog penceresi görüntülendiğinde, fonksiyon kutularından birini klikleyin. Seçtiğiniz kutudaki kelime seçim kutusuna kopyalanacaktır. Sonra bunu takip edecek alan ismini seçin. Aynı yerde birden fazla alan yazılamayacağı için, burada sadece bir alan seçebilirsiniz. OK’u seçtiğinizde, Forms Editor AFTER GROUP içinde kliklediğiniz pozisyona bir alan yerleştirir.
Çıkışı alınacak grupların herbiri için özel fonksiyonlar isteniyorsa, bu işlem tekrarlanır.
Bir değişim kaydetmiş Grup alanının içeriğine referans vermek isterseniz, GROUP kelimesini kullanın:
Last Group was for: GROUP Bu sahte bir adla bir hesaplama olarak girilmelidir.
Çoklu Gruplar. Eğer raporunuz çok sayıda grup veya seviye gerektiriyorsa, Report Group'u seçmeli ve herbiri için bir BEFORE GROUP ve bir AFTER GROUP kutusu hazırlamalısınız. Form Editör'ü otomatik olarak herbir yeni grup kutu çiftini Select kutusunun bir tarafına yerleştirecektir. Bu, raporun sıralanma düzenini belirler; bu yüzden grupları en büyükten en küçüğe doğru sıralanacak biçimde hazırlamalısınız.
Rapor Fonksiyonları belirtme: Raporun tek bir grup olarak görülmesinde bir düşünce yatar. Bir bütün olarak raporda toplamlar vb. elde etmek istiyorsanız bu gereklidir.
Report Menüden Report seçeneğini seçin. Form Editörü üst satırlarında BEFORE REPORT ve AFTER REPORT yazan fazladan iki kutu yaratır. BEFORE REPORT kutusuna okuyucuya bir not olarak rapor başlamadan önce görülmesini istediğiniz bir yazıyı koyabilirsiniz.
AFTER REPORT kutusunu ise rapor için tüm kayıtlar basıldıktan sonra, basılmasını istediğiniz herhangi yazı parçası, alan ve özel rapor fonksiyonlarını bastırmak amacıyla kullanabilirsiniz. Bunun için aynı grup seçiminde yaptığınız gibi gerekli olan tüm parçaları seçin.
RAPOR FİLTRESİ: Bir rapor filtre satırı, programın SELECT yönergesinin WHERE kısmı olarak gerektiğinde otomatik olarak yaratılır ve Superbase rapor programına yerleştirilir.
WHERE satırı, sadece raporda birden fazla dosya kullanıldığında birlikte kullanılacak dosyalarla ilgili bilgileri içerir. Rapor formunu kaydetmeden önce alan linklerini belirten tanımlamalar yapılmış olmalıdır. Sadece bir dosya kullanılıyorsa, WHERE satırı oluşturulmaz.
Rapor programını Superbase'in kendi içinden çalıştırdığınızda, program bir filtre diyalogu görüntüler: burada çalıştırdığınız anda kullanılmak üzere otomatik olarak üretilen filtre satırına ekstra şartlar ekleyebilirsiniz.
Hazırlanan bu geçici satırları rapor programına yazıp, isterseniz yeni bir isimle kaydetmek de mümkündür.
SIRALAMA: Gerektiğinde rapor için tanımlı bir sıralama esası üretilir. Forms Editor, bunu rapor yapısındaki Grupların sırasından türetir ve bir ORDER satırı oluşturarak Superbase rapor programı içine yerleştirir. Rapor yapısında hiç grup belirtilmemişse, ORDER satırı SELECT kutusundaki ilk alanın ismini içerir.
Filtrede olduğu gibi, rapor programını Superbase içinden çalıştırdığınızda, ORDER satırına ekstra satır eklemek isteyip istemediğinizi soran bir diyalog penceresi görüntülenir. Kayıtları içerisindeki tarih ya da miktar bilgilerine göre sıralama yapmak isteyebilirsiniz.
Sıralama için kullanılan tüm alanlar verilen düzene bağlı olarak dizilirler. ORDER satırını, programı çalıştırdığınızda değiştirebilirsiniz.
RAPOR FORMUNU KAYDETMEK: Project Menüdeki SAVE kullanılarak bir rapor formu tanımlanan tüm elemanları ile kaydedilir. Bu işlemle Forms Editor iki dosya oluşturur: Biri, raporu çalıştırmanıza izin veren sistem dosyası; diğeri de, Forms Editor içine yüklenerek değişiklik yapılabilecek olan dosya.
RAPORUN TANZİMİ: Raporunuza mevcut ekstra özellikleri ekleyerek görünüş ve kullanışlılık farklılıkları ekleyebilirsiniz.
SAYFA BAŞLIĞI Sayfa başlığının raporun her sayfasında yazılmasını isterseniz, Report Menüdeki Options seçeneklerinden "Page before Reports" seçeneğini işaretleyin. Böylece, BEFORE REPORT kutusunda yazılı olan başlık raporun her sayfasının başında tekrarlanacaktır.
SAYFA TOPLAMLARI:
Yine aynı seçenekle çıkan diyalog penceresindeki "Page Before Totals" seçilerek her sayfanın sonunda toplam alınmasını sağlayabilirsiniz.
RAPOR ÖZELİ: Options diyalog penceresindeki "Summarize" seçeneği, SELECT kutusunda belirtilen normal döküm ayrıntılarının yazılmamasını sağlayacaktır.
GRUPLARA GÖRE SAYFA ATLATMA: Rapor çıktısının her grubun dökümünden sonra sayfa atlamasını sağlayabilirsiniz. Bunun için Report Options seçeneğinin diyalog penceresindeki "Page On Group" seçeneği kullanılır. Bu seçeneğin yanındaki yuvarlak kliklendiğinde, çıkan pencereden istediğiniz alan ismini seçin. Bu seçimle, Forms Editor uygun AFTER GROUP kutusunun en üst satırına EJECT kelimesini yerleştirir.
FORM VE RAPORLARIN KULLANIMI:
Superbase formları kullanılarak birden fazla dosyayı kapsayan gerçekten kompleks uygulamalar tespit etmek ve herhangi bir programlama yapmadan birçok standart veri işleme aktivitelerini yapmak mümkündür.
Formlar, üç ana iş için tasarlanırlar: dosyaları gözden geçirmek, dosyalara data girmek ve raporlama için çatı oluşturmak.
Rapor formları, diğer formlardan farklıdır. Database içinden bir rapor formunu açtığınızda, onu göremezsiniz; ancak çıkışını alabilirsiniz. Bunun sebebi, bir rapor formunun sadece bir rapor programı üretme yolu olmasıdır. Bir raporu açmak, Superbase'in programı çalıştırmasına sebep olur.
Tabii ki programlama yapmadan başarabileceklerinizin sınırları vardır. Formları, kayıt yaratma ve çağırma için kullanabilirsiniz; fakat, dosya ve kayıtların değişik yollarla ters bağlandığı kompleks dosya yapıları isterseniz, amacınıza ulaşmak için Superbase programına ihtiyaç duyabilirsiniz. Bu yüzden programlama dili karmaşık uygulamalar için idealdir.
BİR FORMU AÇMAK: Superbase Professional disketini yükleyip Project menüdeki Open kaleminin alt menüsündeki FORM seçeneği ile çıkan diyalog penceresinde o anki directory'de bulunan mevcut form dosyaları listelenir. Bu pencereden istediğiniz form dosyasını seçin. Bu işlem form dosyası ile beraber forma bağlı tüm dosyaları açacaktır. Her dosya ilk indeksine göre indekslenir ve pencerenin başlık çubuğunda form yapısındaki master dosyanın adı görüntülenir.
Form kapatıldığında açık olan dosyalar kapanmaz. Form açıkken bellek miktarınız yettiği ölçüde yeni dosya açabilirsiniz.
Tek Dosyalı Formlar: Bir form içindeki alanlar sadece bir dosyadan alınıyorsa, anlamak ve kullanmak basittir. Bu durumda Form View ile olduğu gibi çalışabilirsiniz. Tüm inceleme işlemleri kontrol panelindeki düğmelerle aynı yolla yapılabilir. Farklı bir sıra için aynı anda başka bir indeks açabilirsiniz. Data girişi de aynı yolla yapılır.
Çok Dosyalı Formlar: Formda birden fazla alan kullanıldığında, durum biraz karışık. Farklı dosyalar arasındaki ilişkiyi iyi anlamak önemlidir.
Formda bir ya da daha çok alan kullanılır ve birbirine mantıksal bir yapıda bağlanabilir. Bu alanlar dosyalardan okunurken, alan uzunluğu çağrılan alana tutarlı olarak ölçülendirilir. Biliyorsunuz, bu yapı Superbase Forms Editor'de Set Link seçeneği ile oluşturulur.
Klavyeyle gezinmek için ← ve → tuşları.
Sayfa 23
Her çok dosyalı form, bir kaynak (master) dosyaya sahiptir. Bu dosyanın adı, pencerenin başlık çubuğunda görüntülenir ve onun indeksi ilk indeks olarak yerleştirilir. Kontrol paneli düğmeleri ile dosya incelemelerinde, çağrılan data sırası olarak da bu master dosyanın sırası kullanılır. Başka bir dosyanın geçici master dosya olarak seçilmesi mümkündür, fakat Forms Editor içinden değişiklik yapılmadıkça daha önceki yapı sabit kalır.
Master dosya olmayan dosyalar, bir alan linki ile yapıya bağlanabilirler. Bu, query'deki bağlantı işlemine benzer. Superbase data disketi içindeki "Clients" örnek dosyası, birçok mevduatın ayrıntılarını göstermek üzere düzenlenmiş bir master dosya olarak hizmet eder. "Deposits" dosyası, "Lastname" (soyadı) alanı ile buna bağlanmıştır: Lastname.CLIENTS = Lastname.DEPOSITS. Clients kayıtları arasında ilerledikçe, Superbase bağlı olan Deposits dosyasındaki kayıtları çağıracak ve görüntüleyecektir.
Eğer bir forma bağlı birden fazla dosya varsa, Forms Editor içinde herbiri için buna benzer bağlantılar kurulmalıdır.
BİR FORMU İNCELEMEK: Kontrol Paneli düğmeleri ile tanımlı görüntüde kullanılan yol, inceleme işlemi için en iyi yoldur. Bu düğmeleri klikleyerek master dosyadaki birinci, sonraki ya da bir önceki kaydı seçebilirsiniz. Diğer dosyalardan bulunacak olan alanlar varsa, Superbase onları otomatik olarak bulacak ve görüntüleyecektir. Bu işlem bazen çok kompleks dosya bağlantıları olduğunda, zaman alabilir.
Hızlı ileri ve geri düğmeleri de, aynı şekilde bir anda master dosyadan bir kayıt getirecek ve gereken yerde diğer dosyalardan kayıtları çağıracaklardır. Pause düğmesi ile işlemi bir an durdurup tekrar devam ettirebilir; Stop düğmesini klikleyerek tamamen durdurabilirsiniz.
AKTİF KAYIT/SAYFA SEÇİCİ:
O anki Kayıt (Current Record) düğmesi, çift fonksiyonludur. Form o anda görüntülenmiyorsa, bunun sebebi belki de System Status File gibi bir menü seçiminin yapılmış olmasıdır. Böyle durumlarda, formu yeniden görüntülemek için o anki kayıt düğmesine basılır.
Düğme, formunuz tek sayfalıksa normal şekilde çalışır. Ancak çok sayfalı bir form ise, o anki kayıt düğmesi bir sayfa seçici olarak da kullanılabilir. Düğmenin üzerinde sol mouse tuşuna basmak, ilk sayfada değilseniz formun bir önceki sayfasını; sağ mouse tuşuna basmak da bir sonraki sayfasını görüntüler.
İndeks Değiştirmek:
Dataların tanımlı olan sıradan farklı bir sırada görüntülenmesini isterseniz; Project Open Index'i seçerek çıkan pencereden istediğiniz anahtar alanı klikleyin. Superbase, değişikliği başlık çubuğunda gösterecektir. İnceleme kontrolları, artık master dosyadan kayıtları yeni indeks sırasına bağlı olarak seçecek ve bu sırada görüntüleyecektir.
Bağlı dosyalardaki kayıtlar, yine link yapısına bağlı olarak çağrılacaktır.
Master Dosyayı Geçici Olarak Değiştirmek:
Formları, master dosya olmayan bir dosyanın kayıt sırasına göre görüntülemek isteyebilirsiniz. Mesela faturalar formunu fatura numarası ya da müşteri numarasına göre incelemek isteyebilirsiniz. Fakat faturalarla müşteriler ayrı dosyalarda tutuluyor olabilir. İşte bu tür işlemlerde kaynak dosyanın geçici olarak değiştirilmesi gerekebilir.
Dosyaları, Project Open File seçeneğini kullanarak değiştirebilirsiniz. Açılan yeni dosyanın ismi, tanımlı indeksi ile beraber başlık çubuğunda görüntülenecektir.
Artık inceleme işlemleri bu yeni açılan dosyanın indeksine uygun kayıt sırasında görüntülenecek, fakat formun kayıtları yine linklere uygun olarak çağrılacaktır.
Lookup Düğmesi: Master dosyadaki ya da geçici olarak değiştirilmiş yeni dosyadaki belli bir kaydı çağırmak için Record Lookup düğmesi kullanılabilir. Bunu gerçekleştirmenin en kolay yolu, başlık çubuğunda görüntülenen dosya ismi ve indeksi kullanmaktır.
Superbase, istenen kaydı ya da verilen anahtarı bulamazsa anahtar değere en yakın bir diğerini çağıracak ve bağlı dosyalardan kayıtları erişerek görüntüleyecektir.
Filtreler: Filtreleme düğmesi, aktif dosya için bir filtreleme diyalogu çağırır. Filtreler, incelemenin önemli bir bölümünü oluşturur. İstediğiniz kayıt setini görüntülemek için kısıtlama koymak amacıyla, form tarafından kullanılan dosyaların hepsi için karmaşık şartlar tespit etmeniz mümkündür. Bu şartlar text, tarih, sayısal ya da zaman gibi herhangi bir alan tipi ile ve Superbase'in DML fonksiyonlarını içeren kompleks formüllerden oluşturulabilir. Bu kurallar için Filtreleme konusuna bakabilirsiniz.
Form tarafından kullanılan her dosya, kendi filtresine sahip olabilir. Bir filtre komut satırı farklı dosyalardan alan bildiremez.
Normal olarak, kullanıcının değişik zamanlarda farklı filtreler oluşturacağı düşünülerek filtre komut satırı kaydedilmez. Ancak sürekli kullanacağınız bir filtre komut satırı oluşturmak isterseniz, her dosya için filtre satırını bir fonksiyon tuşuna saklamak ve kullanmak mümkündür.
Bu, o anki dosya için bir filtre yaratan SELECT WHERE komutu ile yapılabilir. Tipik bir filtre satırı şöyle olabilir:
SELECT WHERE FILE "Adres- ler" SOYADI LIKE "[a-e]*"
Bu tanımlama yapıldıktan sonra, dosya için her zaman mevcut bir filtre oluşturulmuş olur.
Tanımlı Görüntüyü Değiştirmek:
Superbase'in Record, Table ya da Form View olarak tanımlanmış görüntülerinden birini kullanmak isterseniz, bunu formu kapatmadan yapabilirsiniz. Set menüden istediğiniz görüntü şeklini seçtiğinizde, form görüntüsü kapanacak ve istediğiniz görünüş ekrana yerleşecektir. Artık tüm inceleme ve menü işlemleri, bu formla ilişkisiz dosyada yapılacaktır.
Görünüş biçimini seçtiğinizde, normal olarak işlemleriniz için master dosya hazır olacaktır. Project menüden bu dosyayı değiştirmek ve işlemleri onun üzerinde yapmak mümkündür. Form, bundan etkilenmez ve forma döndüğünüz zaman master dosyayı tekrar açar. Formu Yeniden Seçmek: Tanımlı bir görünüş biçiminden form görüntüsüne dönmek için, Set menüdeki View seçeneği kullanılır.
Data Girişi ve Editleme: Bir form açıldığında, Record menü seçenekleri bir dosya yerine forma uygulanır. Bunun anlamı, formda birçok farklı dosyadan alanlar kullanırsanız, örneğin Record Save seçeneği ile tüm bu dosyalarda bir kayıt yaratılacağıdır. Bu şekilde Record menüdeki tüm seçenekler formda kullanılabilir. Alan Giriş Sırası:
Formdaki alanlara bilgi girişi, Forms Editor'de tanımlanan sıraya uygun olarak yapılır. Bu her girişten sonra RETURN tuşuna basmanız şartıyla, sizin önce sağ üst köşedeki, sonra ortadaki ve en sonunda da sol üst köşedeki bir alana bilgi girişi yapabilmenizi sağlar. RETURN, kursoru bir sonraki alana geçirirken; SHIFT ve RETURN tuş kombinasyonu sıralama düzeninde bir önceki alana geçiş sağlar.
Giriş sırası dışında giriş yapmak istemezseniz, istediğiniz alanı klikleyerek kursoru o alana yerleştirebilirsiniz.