DELUXE VIDEO V1.0

• Video ve masaüstü yayıncılık
• Kurslar ve dersler

Merhaba arkadaşlar. Geçen ayki yazımızda Deluxe Video programının çalışma mantığını, nasıl kullanıldığını ve ana programın Pull-Down menülerini kısaca bir görmüş ve aynı zamanda çeşitli zamanlama kavramlarını da incelemiştik. Bu ayki yazımızda ise Deluxe Video'nun ana programında bulunan Video Script penceresinin Track ve Effect seçeneklerini yerimiz yettiğince açıklayacağım.

Ayrıca gene bu ayki yazımızın hemen başından, geçen ay değinmediğimiz bir başka konuya, Deluxe Video'nun görüntü ekranının yapısına, değineceğiz (Yani bundan sonra programımızla doğru dürüst çalışabileceksiniz...). Şimdi sözü uzatmadan işimize başlayalım.

Deluxe Video'nun Ekran Düzeni... Deluxe Video'nun bir "titling" yani video başlığı programı olduğunu biliyorsunuz. Şimdi sizinle, bir video başlığının nelerden meydana gelebileceğini bir düşünelim. Geçen ayki sayıda açıkladığım hazır başlık rutinlerini de göz önüne alarak düşünürsek, bir video başlığında görsel bilgi olarak mutlaka bir arkaplan üzerinde kayan animasyon objeleri veya yazılar bulunur. Deluxe Video programı da kayan objeler, yazılar ve animasyonları çok sık kullandığı için birbirinden bağımsız "Foreground" (önplan) ve "Background" (arkaplan-fon) adı altında iki ekran kullanır. Bu ekranlardan önplanda objeler ve animasyonlar, arkaplanda ise resim ve desenler gösterilirler. Bu şekilde program birbirinden bağımsız çalışan bu ekranlar sayesinde daha güzel çıktı ve daha yüksek hız olanağına sahip olur. Ayrıca birazdan göreceğimiz seçeneklerin bazıları bu iki ekran arasında veri de transfer edebilirler. Deluxe Video, bu arka ve önplan görüntülerini birbirlerinden bağımsızca kullanabilmek için Amiga'nın "Dual Playfield" (çift görüntü alanı) denilen grafik modunu kullanır. Bu mod, Amiga'nın hafızada bulunan iki tane birbirinden bağımsız grafik verisini (yani görüntü alanını) aynı anda ve bazı birbirini örtme kurallarını uygulayarak ekrana getirmesini sağlamaktadır. Bu modu bazı intro'lar, başka video başlığı programları ve hemen hemen tüm simülasyon programları kullanırlar (Mesela görüntü alanlarının biri bir otomobil veya uçağın iç paneline, diğeri dışardan gelen dışplan görüntüsüne ayrılır ve panel görüntüsü çevre görüntüsünü kısmen örter.). Bu modun avantajı, bir arkaplan görüntüsü üzerinde kaydırılacak obje bilgisinin grafik verilerinin hesaplanmasını, obje arkaplandan bağımsız olacağı için hızlandırmasıdır. Ama tabii ki her güzelin bir kusuru da vardır, ekranda aynı anda iki görüntü alanı gösterilir, ama görüntü alanlarının herbiri maksimum 8'er renk kullanımını karşılayabilirler. Bunun için Deluxe Video'nun kullandığı tüm renk içeren seçeneklerde 8'er renk belirteci bulunur.

Programda kullanacağınız arka ve önplan görüntüleri, 8'er farklı renkten oluşan paletler kullanabilirler.

Bunun dışında Deluxe Video 1.0'in görüntü ekranının büyüklüğü sabittir. Bu sabit büyüklük 320x200 veya 320x256 pixel, yani düşük çözünürlükte ve interlace'siz ve programın versiyonuna göre PAL veya NTSC olabilen bir ekrandır. Eğer arkaplan veya obje görüntülerini direkt olarak bu ekran moduna göre ve maksimum 8 renkle oluşturmuyorsanız, hazır resimleri bu programda kullanabilmek için Deluxe Photolab program paketinin Colors adlı resim işleme programını kullanabilirsiniz. Artık Deluxe'un ekran modlarını da bildiğinize göre, kendi animasyon ve objelerinizi de çeşitli resim programlarıyla yaratmayı deneyin. Ayrıca belirtelim ki, gelecek sayıda çeşitli obje yaratma tekniklerini ve bu iş için kullanılan yardımcı programları da açıklayacağız.

Deluxe Video'nun Seçenekleri... Evet, en sonunda seçenekleri açıklamaya başlıyoruz. Seçenek açıklamalarını "Track"'lere göre düzenledik. Öncelikle "Video script" pencerelerinde kullanılan Track'leri ve her Track'teki "Effect"'leri açıklamaya başlıyacağım.

Ve işte basıyoruz...

Video Script Penceresi

Track ve Efektleri Video Script penceresinde tanımlanabilen dört ayrı track var. Bunlar "Background", "Foreground", "Music" ve "Control" track'leri. Aynı track'ler Scene penceresinde de geçtikleri için Scene penceresindeki track'lerin açıklanmasında tekrar ele alınmayacaklar.

"Background" track'leri arkaplan olarak kullanılan görüntü alanındaki grafik bilgilerinin genel kontrolünü sağlayan efektler ve seçenekler içerirler. Bu track türünün toplam on tane efekti ve seçeneği var.

- Pattern: Arkaplan görüntüsünü istediğiniz bir desenle doldurmak için kullanılır. Bu efekt seçildiğinde, istediğiniz deseni, seçmeniz için bir pencere açılır. Bu pencerenin en üst kısmında, altalta iki satır halinde renk seçmeye yarayan kutucuklar vardır. Bu kutucuklara klik'leyerek arkaplan deseninizi oluşturacak iki rengi, arkaplan renklerinin arasından seçebilirsiniz. Pencerenin orta kısmında, seçebileceğiniz sekiz adet desen gene kutucuklar halinde size sunulur. En alt satırlardaki "ok" ve "cancel" kutucuklarının arasında kalan ve bir TV ekranı şeklindeki ikona basarsanız bir çıktı ekranı açılır ve deseninizin nasıl gözükeceğini gözleyebilirsiniz. Daha sonra bu ekranı aşağı kaydırıp, tekrar TV ekranına basarsanız, deneme çıktısı yokolacaktır. Bu arada desen kutucuklarının hemen yan ve alt kısımlarında "JAM1", "JAM2", "INV", "JUMPCUT" ve "READY FOR WIPE" yazan daha minik kutucuklar var. Bunlardan "JAM1", desenin ters, yani negatif olarak gösterimini; "JAM2" ise desenin normal gösterimini sağlar. "INV" desende kullanılan renkleri birbirleriyle değiş-tokuş eder. "Comp" kompozit, yani tek renkli kullanımı sağlar. Eğer bir deseni "JUMPCUT" ile seçerseniz, bu desen belirttiğiniz anda hemen ekranda gözükür. Eğer "READY FOR WIPE"ı kullanırsanız, deseni belirlersiniz; ama desen birazdan kullanmayı öğreneceğimiz "Wipe" yani ekran kaydırma efektlerinden biriyle ekrana getirilir.

- LOCK CLRS: Bu efekt, kullanmak istediğiniz zaman aralığı boyunca arkaplan renk paletine yapılacak bir müdahaleyi engeller. Yani bu efektin kullanıldığı aralığa karşılık gelen renk değişmeleri, paletteki değişiklikler veya "STAMP" obje komutuyla normalde yapılabilecek renk transferleri engellenirler.

- Fade In: Bu efektle, arkaplan bilgisi ekrana yavaş yavaş ve renk tonları halinde kayarak gelir. Efekti kullanırken bir zaman aralığı belirtmek zorundasınız.

- Clear: Arkaplan bilgisini siler. - Wipe: "Wipe" diye tanımlanan olay, daha evvel belirlenmiş bir arkaplan görüntüsünün, ekrana herhangi bir yönde ve herhangi bir efektle kayarak gelmesidir. Wipe seçeneği seçildiğinde gene bir pencere ekrana gelir ve istediğiniz kaydırmayı seçmeniz sağlanır. Wipe penceresinin en üst satırında yapılacak kaydırmanın yönünü belirten kutucuklar bulunur. Bu kutucuklar -soldan sağa sırayla- kaydırmanın aşağıdan yukarıya, yukarıdan aşağıya, sağdan sola, soldan sağa, sol üstten sağ alta diagonal veya ekranın ortasından kenarlara doğru büyüyerek olmasını sağlarlar. Bunların aşağısında kaydırma efekti uygulanırken kullanılacak ara efektler gene kutucuklar halinde verilmiştir. "Shrink" ile belirlenmiş olan arkaplan görüntüsünün küçültülmüş hali büyüyerek ekrana gelir. "Same Size" görüntüyü orijinal boyutlarıyla ekrana getirirken, "Expand" görüntünün büyükken küçülerek ekrana gelmesini sağlar. "Slide", istediğiniz görüntüyü bir yönde yumuşak olarak kaydırır. "JUMPCUT" ise direkt geçiş sağlar. Pencerenin en alt satırında "Horizontal" (yatay) ve "Vertical" (düşey) olarak tanımlanan ve aşağı yukarı ok ikonlarına klik'leyerek değiştirilebilen değerler, kaydırma işleminin ekranı kaç kısma bölerek yapılacağını belirliyorlar. Mesela Horizontal'a 3 değerinin verilmesiyle, görüntü, artık ekranın yalnızca alt sınırından değil, ekrandaki birbirine paralel üç eşit aralıktan kayarak geliyor.

- Size: Bu seçenek ile arkaplan bilgisini, belirlediğiniz bir zaman aralığı içerisinde ve istediğiniz bir oranda büyütmek veya küçültmek mümkün. Ekrana gelen penceredeki büyültme-küçültme oranını yüzde olarak klavyeden veya aşağı-yukarı ok ikonlarının yardımı ile girin. Bu efektle ekrana zoom yapıyor veya uzaklaşıyor gibi görüntüler yaratmak da imkan dahilinde.

- Fade Out: Bu efekt "Fade In" efektinin tersini yapıyor, yani arkaplan bilgisini belirlenen zaman aralığında renk tonları halinde kaydırarak ve silikleştirerek yok ediyor.

- Colors: Bu seçenekle arkaplanın renk paleti belli bir zaman aralığında istediğiniz diğer bir palet haline getirilir. Ekrana gelen pencerenin en üst kısmında değiştireceğiniz rengi seçmenize yarayan birden sekize kadar kutucuk var. Bunların renk değerlerini normal RGB kayar göstericileriyle değiştirebileceğiniz gibi, alttaki STD kayar göstericisiyle tüm paletteki renk tonlarını istediğiniz bir renk bölgesine kaydırabilirsiniz. "GET BG" komutuyla paletin yeni renkleri arkaplan renklerine çevrilirken, "GET FG" ile yeni renkler olarak önplan görüntü alanının renklerinin kullanımını belirleyebilirsiniz.

- Cycle CLR: Bu seçenekle, bildiğimiz birbiri arkasına renk çevrimi efekti sağlanır. Ekrana gelen penceredeki birden sekize kadar olan kutucukları kullanarak, renklerden hangilerinin çevrime dahil edileceğini hangilerinin edilmeyeceğini belirliyoruz. Daha sonra da aşağı kısımdaki kayar belirleyici ile renk çevriminin hızını belirliyorsunuz. Kayar göstericinin en sağda olması en hızlı renk çevrimini, solda olması en yavaşını sağlıyor.

- Cut: Seçilmiş ama daha ekrana gelmemiş bir deseni "şak" diye, hiçbir geçiş efekti yapmadan ekrana getirir.

"Foreground" track'i de aynı şekilde, önplan görüntü alanındaki grafik bilgisini genel olarak kontrol eder. Toplam yedi efekt ve seçeneği bulunur.

- DissApp: Bu seçeneği seçtiğiniz anda önplandaki tüm görüntü bilgileri ortadan kaybolur.

- Stamp: Bu seçenek önplan görüntüsünü arkaplana transfer etmek için kullanılır.

Stamp (mühür basmak) kelimesinden de anlaşıldığı gibi o anda önplan görüntü alanında kullanılan tüm grafikler arkaplana adeta basılır. Bu arada arkaplandaki görüntü silinmez. Yalnız burada ufak bir sorun var, o da stamp'in önplan görüntü bilgisiyle birlikte önplanın renk paletini de arkaplanın renk paletine kopyalaması. Durum böyle olunca haliyle arkaplandaki renk değişmesinden dolayı kötü bir görüntü ortaya çıkabilir. Eğer bu işlem sırasında arkaplanın renklerinin değişmemesini istiyorsanız, demin Background seçenekleri arasında anlatmış olduğum "LockClrs" seçeneği ile arkaplanın renklerini sabit tutabilirsiniz. Fakat unutmayın ki, bu sefer de arkaplana basılan önplan görüntüsünün renkleri saçmalayacaktır...

- Lock Clrs: Background track'indeki seçeneğin aynısı, ama sabitlediği renk paleti önplan görüntü alanınınki.

- Fade Out: O anda önplan görüntü alanındaki grafik bilgisini renk tonları halinde kaydırarak yok eder. Niye "Fade IN" seçeneği yok diye sormayın, sebebine gelince, önplan görüntüsü sabit ve bir anda yüklenen bir görüntü değildir, genelde obje veya yazılardan oluşur.

- Colors: Background track'indekinin aynısı, tabii bu sefer de önplan renklerini oluşturmak ve ekrana getirmek için kullanılıyor.

- Strobe: Strobe efekti sayesinde önplandaki animasyonlar sırasında bir "iz bırakma" oluşumu yaratılır. Bildiğiniz gibi bir grafik verisi ekranda hareket ettirilirken (mesela bir obje), hareket etme izlenimi verilmek için obje çizilir, silin, ve bir sonraki hareket noktasına tekrar çizilir. İşte strobe efekti bu aradaki silme adımını işlemden çıkarır ve böylece animasyonda kullanılan obje bilgileri ekranda hareket ettikçe iz bırakırlar. Strobe komutu bu iz bırakma işlemini belirli bir zaman aralığında yapar ve bırakılan iz bu zaman zarfından sonra ekrandan silinir.

- Cycle Clr: Gene bir renk çevrimi efekti. Haliyle bu sefer önplan görüntü alanının renk paletini kullanarak görevini yerine getiriyor.

"Control" track'lerindeki seçenekler, bir Deluxe Video sahnesinin kullanıcı tanımlı bekleme emirlerini almak veya video senaryolarını birbirleri arkasına birleştirmek için kullanılır. Bu seçeneklerin video senaryolarını birleştirmekte kullanılanları, ancak senaryo "Player" adlı programla oynatılmaya başlayınca çalışır, ana programın "Play Video" seçeneği ile aktif olarak kullanılmaz.

- KeyWait: Bu seçenek sayesinde video çıktısı, sizin tanımladığınız bir tuş kullanıcı tarafından basılana kadar, eğer bu gerçekleşmezse de daha evvelden belirlediğiniz bir süre sonunda senaryo akışının devamını sağlar. Seçeneği kullandığınızda, ekrana gene ufak bir pencere açılacak ve beklenmesini istediğiniz tuşun ve bekleme süresinin tanımlanması istenecektir. Beklenecek tuşu pencerenin üst kısmındaki satıra klik'leyerek girebilirsiniz. Daha sonra bu tuşun ne kadar zaman bekleneceğini de aynı şekilde pencerenin alt kısmındaki ufak satıra klik'leyerek belirtin. Video senaryosu oynatılırken bu seçeneğin bulunduğu oynatım anında zamanlama "pause" eder ve ekrandaki mouse işaretçisinin biçimi büyük bir soru işaretine dönüşür; böylece bilgisayarın sizden bir klavye girdisi istediğini de anlayabilirsiniz.

- Chain: Bir video senaryosunu "Player" programıyla oynatıyorsanız, senaryonun içine bu seçeneği yerleştirmekle, seçeneğin geçtiği anda player'ın diğer bir video senaryosunu yükleyerek oynatmasını sağlayabilirsiniz. Özellikle belli konularda yapılmış ve arka arkaya eklemek istediğiniz demoları göstermek için bu ideal bir imkan sağlıyor. Seçenek kullanıldığında, ekrana gelen pencerenin içine atlamak istediğiniz diğer video senaryosunun yalnızca adını giriyorsunuz. Burada dikkat etmeniz gereken, oynatılacak tüm senaryoların sizin daha evvelden belirlemiş olduğunuz bir directory'de bulunması ve video senaryosunun adını girerken bu directory'nin ön eklerinin (mesela "DF0:videos/" gibi) kullanılmaması.. Bu directory, eğer siz müdahalede bulunmadıysanız "df0:videos" olarak tanımlanmıştır.

- KeyChain: KeyChain seçeneği de aynı Chain seçeneği gibi bir başka video senaryosuna atlamanızı sağlar. Fakat diğer komuttan farklı olarak, belirli tek bir senaryoya atlamak yerine, kullanıcı tarafından seçilmek üzere bir liste halinde tuşlara tanımlanmış olan senaryolara geçiş yapılıyor. Bu tabii gene "Player" programıyla oynatımda söz konusu ve yaptığınız senaryoların birbirleri içinden kullanıcının istediği yönde dallanabilmelerini sağlıyor. Seçenek çağrıldığında, ekrana bir liste içeren bir pencere açılıyor. Penceredeki liste satırlarının sol taraflarında tanımlanacak tuşlar, sağ kısımlarında ise bu tuşlara bağlı olan video senaryoları tanımlanıyor. En alt satırda ise gene bir bekleme sınırı belirtmeniz gerekiyor, eğer bu bekleme süresi içinde bir klavye girdisine rastlanmazsa, senaryonun normal akışı devam ediyor. KeyWait komutunda olduğu gibi, mouse işaretçisi komut aktifken bir soru işaretine dönüşüyor.

"Music" track'i ile, video senaryosunun fon müziğini kontrol ediyorsunuz. Müzik track'ini seçtiğinizde baştan bir disk iletişimi penceresi açılıyor ve o anda hafızada veya diskette bulunan bir müziğin seçilmesi bekleniyor. Tabii gene parçanın daha evvelden belirlenmiş directory'de bulunması zorunlu. Dikkat etmeniz gereken nokta, parçaya ait müzik aletlerinin daha evvelden tanımlamış olduğunuz (nasıl yapılacağı geçen sayıda açıklandı...) directory'de hazır bulunmaları. Eğer hangi müzik aletlerinin gerekli olduğunu bilmiyorsanız, müziğin yüklenmesi esnasında size gereken müzik aleti dosyalarının listeleri ve bu aletlerin hangi kanallardan çalındıkları da veriliyor. Bu iletişim penceresindeki hoparlör ikonu ile müziği kullanmadan önce şöyle bir dinleyedebilirsiniz. Sonra müziği aşağıdaki komutlardan biri ile kontrol edin...

- Fetch: Diskette kayıtlı bulunan müziği, müzik çalınma anı gelmeden evvel disketten yüklemenizi sağlar. Bu sayede müziği senaryo oynatımının başından yükleyip, oynatımın orta yerinde diskete erişim yapılmayıp oynatımın bozulmamasını sağlarsınız.

- Play: Bir müzik parçasını çalmaya başlar. İlkten bir komünikasyon penceresi açılıp müziğin temposu ve ses yüksekliği kayar göstergeçler ile sorulur.

Daha sonra çalma süresini, ikonun zaman aralığı okları ile ayarlarsınız. Bu komutu kullanmadan evvel, müziği Fetch komutuyla yüklemediyseniz, parça komut aktif edildiğinde oynatım akışını keserek yüklenir.

- Dble Vol: Müziğin o anki ses yüksekliğini iki katına çıkartmanızı sağlar.

- Half Vol: Aynı şekilde müziğin ses yüksekliğini yarıya indirir.

Evet bu ayki yazımız da burada bitti. Gelecek ay yazımıza Scene penceresindeki Track'leri açıklayarak devam edeceğiz.

Tekrar görüşünceye kadar hepinize hoşça kalın.