DELUXE VIDEO V1.0

• Video ve masaüstü yayıncılık

Merhaba arkadaşlar. Bu sayıdan itibaren, sizlerle yeni bir program incelemeye başlıyoruz. İnceleyeceğimiz program, Electronic Arts firmasının Deluxe Video adlı, video titling programı. Bu program sayesinde, kendi video çekimlerinize, filmlerinize başlıklar veya sonuna yazılar; çeşitli introlar; iş grafikleriyle bir şirket tanıtımı gibi göze hitap eden tanıtım görüntüleri veya animasyonlar kullanarak bir film girişi gibi basit başlık çalışmaları yapabileceksiniz. Zaten "video titling" denilen olay da, bu anlattıklarımızı kapsıyor. Deluxe Video gibi bir titling programının yapabildikleri, aslında basit ve yalın. Programı etkin kılan, bir konu hakkındaki gereken işlemlerin tek bir programda ve kolayca ulaşılabilecek şekilde toparlanmış olması.

Şimdi gelelim programımızın kendi özelliklerine. En büyük özelliği, tabii ki kullanım rahatlığı ve programın seçeneklerine kolayca ulaşabilmeniz. Tüm seçenekler basit kutucuklarla gösteriliyor. Zamanlama, biraz sonra göreceğimiz şekilde gene mouse ile kullanılan okların çalışma pencerelerindeki pozisyonları ile ayarlanıyor. Arkaplan, önplan, objeler ve müzik gibi ayrı ayrı ana çalışmalar, ekranda da tek tek birleştirilip, gösterim sırasında ekrana ve hoparlöre beraber geliyorlar. Bence bu, şu ana kadar rastladığım en iyi, en kolay senkronizasyon ve zamanlama mantığı olan program. Ayrıca programımız, standartlaşmış işlemler için hazır sahneler içeriyor. Siz sadece bu sahnelerin kullanacağı verileri veriyorsunuz, sahneler bilgisayar tarafından güzel güzel oluşturuluyor. Ayrıca şu anda ayrıntıyla geçiştirilemeyecek kadar çok efekt ve yardımcı program da program içerisinde mevcut.

Şimdi yazımızın gidişatına bir göz atalım... Bu sayıda göreceklerimiz, programın ana çalışma ve senkronizasyon mantığı ile ana programın Pull-down menüleri. Seçenekleri tek sayıda açıklamayı biz de istiyorduk ama, programın gerçekten aşırı sayıda seçeneği var ve ne yazık ki daha ana programdan başka yardımcı programlar da sırada bekliyorlar (Programın üç disket olduğunu söylemeyi unuttuk...). Neyse biz en iyisi lafı uzatmadan ve moralinizi daha fazla bozmadan, programı açıklamaya başlayalım.

İlk ve Ana Programımız... Programın mutlaka bir kopyasını alın ve onunla çalışın, çünkü program ancak açık bir kopya korumasıyla çalışıyor. Programımızın ilk disketindeki Deluxe Video'muzu yüklemek üzere harekete geçtiniz. Şu durumda iki muhtemel şeyden biri olacaktır; ya bilgisayarınız programı yükler ve diğer paragrafı okumaya başlarsınız, veya bilgisayarınız kilitlenir ve kalır, siz de boş boş sebebini düşünürsünüz. Bu olay, programın korsan kopyalarının ve bozuk kırılan kopya korumalarının marifeti olabileceği gibi, bilgisayarınız ve program arasındaki bir uyumsuzluktan da olabilir. Mesela program dergide ve arkadaşım Kerim'in Amerikan klavye Amiga'sında hafıza kartlarıyla gayet normal çalışıyor, ama benim Amiga'mın hafıza kartlarını kabul etmiyor. 512 Kb'ta çalışmak pek hoş bir durum olmadığı için, inşallah bu sorunun sebebini ve düzeltilmesini de yakın bir zamanda dergimizde bulacaksınız. Ama şunu da belirteyim, 512 Kb ile bile bu program epey şey becerebiliyor, ama tek kötülüğü hafıza yetersizliğinden dolayı sınırlanan ekran çözünürlüğü.

Bu sorunu geçtiyseniz, şu anda programı yüklediniz ve ilk ekranımız karşınızda duruyor. Şimdi şöyle bir ekranımıza göz gezdirelim. Ekranın komut satırında pek ilginç ve değişik gelen bir şey yok; sadece seçenekler, seçenekler. Esas önemli olan, ekranın daha altındaki çalışma penceresi. Artık ekranı daha dikkatli incelemeye başlayın, gördüklerinizi unutmayın. Burada ilk göze çarpan, en üst satırın zamanlama işaretleriyle dolu olması, pencerenin bir listeye benzemesi ve listenin içeriğinin ilk bölümlerini ifade eden "Video", "Track"'i ve bunun içeriği olarak bir "Scene". Şimdi daha dikkatli bir şekilde, çalışma penceresinin sol üst köşesindeki iki küçük ikon'a bakın. Dikkat ederseniz, bunların biri "Video" yazısının bulunduğu kutucuğun, diğeri ise "Scene"'nin küçültülmüş birer kopyası. Şimdi bu ikonlara daha değişik bir gözle bakın; çünkü onlar başlık animasyonumuzu kullanırken vereceğimiz tüm komutları içeriyorlar. Garipsemeyin ve bizi okumaya devam edin...

Şimdi demin gördüklerimizin neler ifade ettiğini tek tek anlayalım ve programın başlık oluşturma mantığına ve ekran düzenine erişelim. Pencerenin bir listeye benzediğini söylemiştim; doğru, ekran düzeni bir liste halinde ama biraz değişik bir liste. Ekranın sol kısmındaki liste bölümünde yer alan seçeneklere "Track", yani iz deniyor. Track'ler, bir animasyonu oluşturan ana parçalar olarak tanımlanıyorlar. Mesela bir fon görüntüsü, fon müziği, bir obje veya bir metin, birer track olarak seçiliyorlar ve daha sonra da düzenlenerek senkronize olarak size sunuluyorlar. Her track'e ait düzenleme ve zamanlama ise, o track'in yanında pencerenin sağında bulunan liste bölümüne konulan "effect" yani etki (veya efekt) seçenekleriyle sağlanıyor. Bu arada, şu andan itibaren pencerenin sol üst köşesindeki ikonlara da track ve efekt ikonları diye hitap edeceğiz.

Basit bir örnekle bu seçeneklerin yerleştirilmesi ve etkileri üzerinde duralım. Şimdi track ikonuna basın ve ortaya çıkan seçenek kutusunu ekranın sol tarafında, liste üzerinde kaydırarak bir yere yerleştirin ve mouse'un sol tuşunu bırakarak seçeneği aktif edin. Karşınıza, kullanacağınız track'i seçmenizi belirten bir pencere gelecek ve pencere içinde de o an kullanabileceğiniz track'leri içeren kutucuklar olacak. Biz örneğimizde arkaplan yani "Background" seçeneğini kullanacağımız için bu kutucuğa klik'leyeceğiz. Bravo! İlk track'inizi oluşturdunuz. Şimdi efekt ikonuna basın ve ortaya çıkan efekt seçeneği kutucuğunu, alt kısmındaki ok uzantısının ucu oluşturduğunuz arkaplan track'inden uzayan çizgiye değecek şekilde yerleştirin. Karşımıza gene kutucuklar çıktı. Bunlardan ilk olarak "Pattern"'i seçin. Bunun hemen arkasından bir pencere daha açılacak ve arkaplan olarak kullanacağınız alanın doldurulacağı desen ve renklerini seçmeniz beklenecek. Bu pencerenin alt kısmındaki televizyon ikonunu kliklerseniz, bu sayede yaptıklarınızı görmenizi sağlayacak bir çıktı ekranı açacaksınız. Şimdi pencerenin içindeki desenlerden birinin üzerine klikleyin ve en üstteki sayılarla da rengini belirleyin. Daha sonra gene TV ikonuna ve "OK"'e klikleyerek seçeneği oluşturma işini bitirin. Artık bu seçenek "Background" track'inin bir düzenleyicisi. Görevi de, istediğiniz bir anda arkaplanın renk ve desenini değiştirmek. Burada yeni bir işlemi daha izah edelim; efekt seçeneklerinin etki sınırlarının zamansal olarak nasıl belirtileceğini. Dikkat ettiyseniz, seçeneğimizin kutucuğunu ekranın istediğiniz bir tarafına çekiştirebilirsiniz; ama kutucuğun okunun ucu ekranda hep sabit kalacaktır. Bunun nedeni, bu ok ucunun seçeneğin olay akışının hangi anında görevine başlayacağını ve hatta bazı çift oklu kutucukların da nerede biteceğini ifade etmesi. Şimdi bu ok ucunun üzeri sayılabilecek bir yere klikleyin ve mouse tuşunu basılı tutun. Gördüğünüz gibi bu sefer de seçenek kutucuğu sabit kaldı; siz okun yerini, yani başka bir deyişle seçeneğin zamanlamasını değiştiriyorsunuz. Bu değiştirme işini yaparken, size ok hizasında yukarı aşağı uzanan çizgi ve bir zamanlama saatçiği yol gösterir. Saatçik çizginin üzerinde ok ucu ile birlikte hareket eder ve okun ucunun hangi kesin zamanlamayı işaret ettiğini belirtir. Şimdi gene bir efekt olan "Fade in" seçeneğini efekt ikonuyla oluşturun, seçin ve Background track'ine bağlayın. Fade In daha sonra da göreceğimiz gibi, ekran renklerini belli bir zaman aralığında ton ton kaydırarak oluşturur. İşte demin kullandığım "zaman aralığı" kelimesi zaman oklarını kullanmamızın değişik bir tipini oluşturuyor. Bu tip seçeneklerin kutucuklarından iki ok çıkıyor. Bunlardan soldaki normal bir zamanlama oku, sağdaki ise sol ve sağ oklar arasındaki zaman aralığını ifade ediyor. Bu okları yerleştirirken yardımcı olan saatçiğimiz ise, sol okun yeri belirlenirken zamanı mutlak olarak verir; sağ ok yerleştirilirken zamanı sol oku taban alarak relatif olarak gösteriyor, yani seçeneğin aktiflik süresi verilmiş oluyor. Bu arada zamanlamayla ilgili ayrı bir olay da sahne yani "Scene"'ler. Baştaki video track'inin efektiymiş gibi eklenen sceneler, başlangıçta 22 saniyelik kesitleri incelemeniz için ayarlanmış. Zamanlama işlerini sahneler halinde yapmanız, genellikle işi kolaylaştırıyor. Ayrıca hem video'nun, hem de her sahnenin ne kadar zamanlık bölümlerden meydana geleceğini, birazdan da göreceğimiz "options" menüsündeki "time scale" seçeneği ile kontrol edebiliyoruz.

Şimdi de gelelim senkronizasyon olayına. Zamanlama, ok uçları kullanmak gibi çok basit bir şekilde oluşturulduğundan ve zamanlama rakamlarla da açık bir şekilde verildiğinden, senkronizasyon diye bir problemimiz mevcut değil. Oluşturduğunuz kaç track olursa olsun, bunların herbirinin kaçar efekti bulunursa bulunsun, bu efektlerin zamanlamaları ne kadar çakışırsa çakışsın ya da iç içe girmiş desenler oluştursun, programımız kafayı yemiyor ve cici cici her şeyi önceden tasarladığınız zaman ve zaman aralıklarında birbirlerine uyumlu olarak ekrana getiriyor.

Artık bu kadar mantık dersi yetti herhalde, değil mi sevgili okuyucular? Biraz da pull-down menüleri açıklayalım ki, programda yapmaya çalıştığınız şeyleri oynatabilin ve kontrol edebilin. Ayrıca "Scenes" menüsünün içinde yazının başında da söz ettiğim hazır ve sizin tarafınızdan oluşturulabilen sahne jeneratörleri var. Yani fazla uğraşmadan kendi sahnelerinizi oluşturup programdan faydalanabileceksiniz. Ve her zamanki gibi ilk olarak...

Project Menüsü... About Deluxe Video: Programı yazanlar hakkında bilgi. Bu sefer programcılar kendi resimlerini de digitize olarak bu pencereye koymuşlar.

New <Amiga+R>: Programdan o anki verileri silbaştan etme.

Open <Amiga+O>: Kaydettiğiniz bir video'yu yükleme. Bu arada belirtelim ki, Deluxe Video'nun disk iletişimi için kullandığı pencereler çok basit ve yalın, onun için bunları açıklama lüzumunu görmüyorum.

Save <Amiga+S>: Daha evvelden belli bir ad vererek kaydettiğiniz bir programı, aynı adla tekrar kaydeder.

Save As...: Bir programı ad vererek kaydetmenizi sağlar, ismi disk iletişim penceresinden giriyorsunuz.

Play Scene <Amiga+K>: O anda içinde bulunduğunuz ya da seçtiğiniz sahne'yi oynatır. Oynatma işlemi sırasında çalışma ekranı ve penceresi yok olur, bir çıktı penceresi belirir. Bu ekranın içinde, bir video uzaktan kumandasına benzeyen pencere vardır. İşte bu penceredeki kutucuklarla, sahnenin oynatımını aynı bir video bandını ileri geri sarıyormuşuz gibi yapabiliriz. Pencerenin üst kısmındaki seçenekler, videonun ileri geri oynamasını ve hızla ileri geri görüntü aramasına karşılık gelen fonksiyonlar ve tam ortada da stop kutucuğu yer alıyor. Alt sıra halinde ayrılanlar ise, başa ve sona çok hızlı sarmayı sağlayan oklar loop seçeneği ve ses efektlerinin oynatıma sokulup sokulmayacağı seçenekleri. Oynatımla işiniz bitince, pencerenin sol üst köşesindeki kapatma ikonuna basın, çıktı ekranı yok olacak ve yerine tekrar çalışma ekran ve pencereleri ile kaldığınız yerin içerikleri yüklenecektir.

Play Video <Amiga+L>: Play Scene ile aynı. Fakat burada bilgisayarın oynattığı şey, sırasıyla (veya zamanlamaya göre karışık ve birleşik olarak) tüm sahneler.

Quit <Amiga+Q>: Programdan çıkış seçeneği. Bu seçenek seçildiğinde o an hafızada bulunan verilerin kaydedilip kaydedilmeyeceği de soruluyor.

Edit Menüsü... Bu menü, her zamanki gibi programdaki verilerin işlenmesiyle ilgili. İşlenecek seçenekleri, seçeneğe ait kutucuğun üzerine klikleyerek sağlayabilirsiniz.

Cut <Amiga+X>: İstenen seçeneği senaryodan çıkarır ve hafızadaki ara bölgeye saklar. Eğer bu şekilde ara bölgeye attığınız bir bilgiyi tekrar Paste seçeneği ile senaryoya katmazsanız, tamamen kaybedersiniz.

Copy <Amiga+C>: Seçilen seçeneğin bir kopyasını ara bölgeye saklar. Senaryodaki seçeneğe ilişmez.

Paste <Amiga+P>: Ara bölgede kayıtlı bir seçeneği ekrana yerleştirmenizi sağlar.

Turn On ve Turn Off: Bu bence garip ve alışılmadık bir çift edit fonksiyonu ve bir o kadar da yararlı. Yaptığı iş, seçtiğiniz seçeneği çalışmaz hale getirmek; adının da belirttiği gibi, bir nevi "kapatmak" veya tekrar "açmak". Bu seçenekleri kullanarak kapattığınız bir seçeneğin üzerine bir çapraz konuluyor ve o seçenek ekranda ve senaryoda kalmasına rağmen bir etki yaratmıyor. Daha sonra seçeneği Turn on ile açıyorsunuz ve seçenek son bıraktığınız haliyle yerli yerinde. Bence bu karmaşık sahnelerin incelenmesi ve efektlerin kurcalanıp bir arada kullanımı için büyük kolaylıklar getiriyor.

Change: O an seçmiş olduğunuz track'i bozmadan track ile ilgili parametreleri, yani müzik ise parçayı, resimse resmi değiştirmenize yarıyor. Track'e ait parametreler silinmiyor veya değiştirilmiyor.

Rename: Seçeneğin adını değiştiriyor. Ekrana açılan bir pencere içine klikleyip istediğiniz seçenek adını girin. Bu sayede hep standart seçenek adları kullanmak yerine yaptığınız senaryonun işlevine uygun etiketleme yapabiliyorsunuz.

Show <Amiga+J>: Seçilen seçeneği, bir çıktı ekranında size gösteriyor.

Clear <Amiga+E>: Ara bölgeyi siliyor.

Scenes Menüsü... Bu menü seçenekleri, sizin zahmetsizce bazı standartlaşmış sahneleri otomatik olarak yaratabilmeniz için konulmuş. Bunlardan "Scene with picture" sürekli hafızada, diğerleri "Load Scene Generators" yani sahne jeneratörlerini yükle komutuyla yükleniyorlar. Seçenekler aşağıda.

Scene With Picture: Seçtiğiniz boş bir sahneyi bu seçenekle kullanırsanız, seçenek, çıkacak disk-hafıza iletişim penceresinden seçtiğiniz resmin otomatik olarak bir kaydırma ile ekrana gelmesini sağlayan bir sahne oluşturacaktır.

Load scene generators seçeneği seçildikten sonra menüye iki alt menü daha eklenir, bunlar "charts" ve "text" alt menüleri. Charts iş grafikleri yapmaya, text ise video filmlerine yazı ve son hazırlamaya yarıyor. Bu alt menülerin seçenekleri ise şunlar...

Pie Chart: Dairevi grafik oluşturmak içindir. Bir sahneyi Pie Chart olarak seçerseniz, ekrana bir liste çıkar. En üstte listenin adını girmeniz gereken satır var. Listenin alt kısmının solu isimlere, sağı ise değerlere ayrılmıştır. Listedeki satırlara klikleyerek değerleri ve isimleri girin. Verdiğiniz değerler otomatik olarak bir dairevi istatistik olarak düzenlenirler ve sahneye yerleştirilirler.

Bar Chart: Bu da bildiğimiz sütun grafiklerini oluşturmak içindir. Kullanımı Pie Chart'ın aynı. Oluşturduğu çıktıda önce sütunlar yükselerek oluşuyor sonra kendi etraflarında dönüyorlar. Renk kontrolünü yapmayı ileride göreceğiz.

Title: Bir video filmine başlık oluşturmanızı sağlar. Bir sahneyi title yapmak istediğinizde karşınıza çıkan ilk soru, bu seçeneğin basit mi karmaşık mı olanını seçtiğiniz. Eğer "complex" ile karmaşık olan versiyonunu seçerseniz, karşınıza çıkan listedeki resim ve objeleri hafızaya yükleyin (Parts menüsü ile). Daha sonra, her iki versiyon için de üç satır halinde filmin adını falan belirten yazılarınızı girin. Basit versiyonda yalnızca dönerek ilk satır geliyor; ikinci ve üçüncü satırlar, aşağıdan yukarı kayıyorlar. Ama karmaşık versiyonda güzel bir arkaplan resmi üzerinde hırlayan bir ayı kafası şirin bir görüntü ile filminize girmenizi sağlıyor.

Credits: Bu seçeneğin yarattığı sahnede, altı çizili bir başlık oluşturuluyor ve girdiğiniz diğer veriler bunun altına kayarak geliyor. Programın iletişim penceresindeki satırlara klikleyerek başlığın ve diğer isimlerin girilmesini sağlayın yeter.

Slide: Bence hazır sahnelerin en iyisi ve faydalısı bu. Hani filmlerin başlarında ve sonlarında filmi hazırlayanların görevlerini ve adlarını açıklayan listeler ekranın altından yukarı doğru kayar. İşte bu seçeneğin oluşturduğu sahne de bunu yapıyor. Listeye girdiğiniz adlar, sırayla bir görev ve bir isim olarak düzenlenmiş. Bunun için de girdiğiniz satırlardaki metinler, ikişer ikişer ve alt alta gruplaşmış olarak ekranda kayıyorlar. Bir seferde, yalnızca dört grup görev ve ad oluşturulabiliyor, daha uzun geçişler için sahneleri birleştirin.

The End: Adından da belli olduğu gibi film bitti sahnesi oluşturmak için kullanılan bir seçenek. Bu seçeneğin de gene basit ve complex diye iki versiyonu var. Basit versiyonu normal ve ufak bir yazıyla ekrana THE END yazıyor; diğer versiyon ise, parts menüsünden yüklediğiniz "theend" adlı güzel bir objeyi ekrana getiriyor.

Parts Menüsü... Bu menünün içerdiği seçeneklerin hepsi, çağırıldıklarında birer disk iletişim penceresiyle sizi karşılıyorlar ve ilgili oldukları konudaki verileri hafızaya yüklemeye yarıyorlar. Bir veriyi hafızaya yükledikten sonra, bir efektin veya track'in içinde kullanırken onu tekrar tekrar yüklemek zorunda kalarak vakit kaybetmiyorsunuz. Ekrana gelen iletişim pencerelerinin sol kısmındaki liste hafızadaki yüklenmiş verileri gösterirken, sağdaki bölüm diğer menülerdekilerin aynısı bir disk iletişimi kısmı. "Select" kutucuğu ile boşuna oynamayın, bu başka seçenekler de aynı pencereyi kullandığı için konulmuş bir kutucuk ve şu anda işe yaramıyor. Ekranın sol kısmından bir veri seçtikten sonra, onu TV ve hoparlör ikonlarına basarak dinleyebiliyor veya görebiliyoruz (Mesela programın ikinci diskindeki datalarla bunu deneyin.). Aynı şekilde seçilen bir veriyi çöp kutusuna basarak listeden silebilirsiniz. Menüdeki seçenekler "Picture" ile arkaplan resmini, "Object" ile IFF bir fırçayı "Music" ve "Sound" ile de sesleri yükleyebiliyor.

Options Menüsü...

Time Scale: Bu seçenekle, ekrana bir pencere açılır ve pencere içindeki değerlerle oynayarak ekranda, çalışma penceresi veya sahne pencerelerinin üst kısımlarında bulunan zaman kesitlerinin ne uzunlukta olacağını belirleyebilirsiniz. Data Drivers: Bu seçenekle ekrana gelen pencere, o an bilgisayarın belli verileri aradığı disk directory'lerinin adlarını içerir. Eğer kendi yarattığınız bir data diski ve kendi directory adlarınızı kullanmak istiyorsanız, kolaylık olsun diye onları baştan bir kez buraya girin.

Speed: Bu seçeneğin Normal, Realtime, 1/2, 1/4 ve SuperSlow adlı alt seçenekleri var. Normal ilk açılışta tanımlanan hız ve sürekli yavaşlayarak seçeneklerin sonuncusu Superslow da dayanılmaz bir yavaşlıkta oynatıma kadar gidiyor. Realtime seçeneğinin gerçek zamanlığına ise pek güvenmeyin.

Memory Size: Hafıza miktarını tanımlamanıza yarıyor. Bilgisayar o anki durumu zaten kendisi seçtiğinden, bu bir tür gösterge görevini de üstlenmiş oluyor.

Snapshot: O anki ekranın konumunu, her seçeneğin yerini ve pencerelerin neleri gösterdiğini aynen ekrana kaydeder. Bu veriler bir dahaki sefer senaryoyu yükleyişinizde tam kaldığınız yerden devam etmenizi sağlar.

Evet arkadaşlar bu sayılık ne yazık ki bu kadar. Önümüzdeki ay mümkün olduğu kadar çok efekt seçeneğini olabildiğince yalın bir şekilde özetlemeye çalışacağız.

Hoşçakalın!