Bu sayfadaki yazılar
Sayfanın metni
Sayfa 30
Merhaba. Hatırlarsanız, geçen ay SET MENU seçeneklerini incelemiştik. Superbase Personal kullanıcıları için Set menu seçenekleri bu kadar. Ancak Superbase Professional versiyonunda bu menüye son seçenek olarak, fonksiyon tuşlarına yeni işlevler kazandıracak tanımlamalar yapabileceğiniz yeni bir seçenek eklenmiş. İsterseniz bu seçenekten başlayarak incelemelerimizi sürdürelim.
FUNCTION KEYS (FONKSİYON TUŞLARI):
Bu seçenekle Superbase'in fonksiyon tuşlarına yeni tuş kontrolleri tanımlamak mümkündür. Her fonksiyon tuşuna 255 karaktere kadar işlevi ifade eden yazı yazılabilir. Bu yazılanlara bağlı olarak, Superbase, dizinin komut (ya da bir komut dizini) mi, yoksa yazı mı olduğuna karar verir. Fonksiyon tuşları tanımlamaları için ana uygulamalar şunlardır:
. Kontrol paneli düğmeleri ve menü seçenekleri için klavye karşılıklarını ihtiva eden komut dizini (bir program satırı gibi) yaratmak.
. Peşpeşe bir sürü işlemin yapılmasını sağlayan çok komplex bir komut dizininin bir tek tuşa basılarak yapılması.
. Bir program ya da yazı dokümanında çok sık kullanılan kelime, cümle ve paragrafları gereken yerlere yerleştirmek.
Superbase'de tanımlayabileceğiniz fonksiyon tuşlarının sayısı F1'den F10'a kadar fonksiyon tuşları, Help tuşu ve Shift+F1'den Shift+F10'a kadar olmak üzere 21 adettir.
FONKSİYON TUŞLARINI
TANIMLAMAK: Fonksiyon tuşlarını tanımlamak için kullanılabilecek iki yol vardır: Set Menüden Function Keys seçeneği ve DML (Database Management Language)'deki KEY komutu. Biz açıklamalarımızda sizlerden
MAHMURE ÜNYELİ istek gelmediği sürece DML konusuna girmeyeceğiz. Bu yüzden burada sadece birinci yoldan fonksiyon tuşu tanımlamalarına yer vereceğiz.
Function Keys seçeneğinin 3 kalemlik alt menüsü vardır: Edit, Load ve Save.
Set menüden Function Keys, Edit'i seçtiğinizde, ekrana ilgili diyalog penceresi açılacaktır. Pencere ilk açıldığında, F1 tuşu seçili durumdadır. Bu pencerede istediğiniz fonksiyon tuşunu klikleyerek seçebilir, sonra da tuşların altındaki giriş satırını seçip aktif hale getirerek istediğiniz yazı dizisini girebilirsiniz.
Fonksiyon tuşlarının Shift tuşu ile kombinasyonlarına yeni tanımlamalar eklemeler için; önce Shift düğmesi seçilir, sonra da istenen fonksiyon tuşu kliklenir. Shift ve HELP tuş kombinasyonu kullanılamaz.
İstenen tuş için, istenen tanımlama yapıldıktan sonra, OK düğmesi ile tanımlamayı aktif hale getiren atama işlemi gerçekleştirilir ve diyalog penceresi kapatılır.
KOMUTLAR İÇİN FONKSİYON
TUŞLARI: Superbase, kontrol tuş atamalarının komut mu yoksa yazı mı olduğuna verilere bağlı olarak karar verir ve ona göre davranır. Girilen dizi editleme kursor'u aktif ise, fonksiyon tuşu tanımlamasını yazı olarak kabul eder. Kursor yoksa, yazı komut olarak çalıştırılabilir. Kursor'un aktif olabileceği üç koşul vardır: Text Editor'de bir dokümanı ya da Program Editor'de bir programı editlerken ve Record Edit modunda bir alanı editlerken.
Fonksiyon tuşlarına atanacak komutlar, bir program satırı gibi çalıştırılabilirler.
Örneğin kontrol panelindeki ilk kayıt ve son kayıt düğmelerini tanımlayan komut dizileri şunlardır:
SELECT FIRST :VIEW SELECT LAST : VIEW
Bir önceki ve bir sonraki kayıt için ise;
SELECT PREVIOUS:VIEW SELECT NEXT: VIEW
komutları girilir. Ekranı temizleyip o anki görüntüyü yeniden yerleştirmek için ise:
CLS:VIEW
komutu yazılır. Hızlı ileri ve hızlı geri işlemleri için ise yazılacak komut dizini sırayla şöyledir:
SELECT CURRENT:VIEW:WHILE NOT (EOFf")):SELECT NEXTVIEW:- WEND
SELECT CURRENT:VIEW:WHILE NOT (EOF("")):SELECT PREVIOUS:- VIEW:WEND
Kontrol panelindeki anahtara göre arama düğmesinin işlevini herhangi bir fonk-
AMIGA DÜNYASI 36 siyon tuşuna tanımlamak için komut satırına şu komut dizisini yazmalısınız:
Klavyeyle gezinmek için ← ve → tuşları.
Sayfa 31
a%=0:a$="":REQUEST "Locate key", "", 4, a%, a$,20: IF a$o"" THEN SELECT KEY a$: VIEW
Komut dizisindeki REQUEST komutu, bir diyalog penceresi açar. Aynı komuta verilen anahtara uygun kayıt bulunamadığı zaman "BULUNAMADI" mesajı verecek komut ekleyelim:
a%=0:a$="":REQUEST "Locate key", "", 4, a%,a$,20:
IF (a%) SELECT KEY a$:IF FOUND (") THEN VIEW ELSE REQUEST "KEY" +a$,"NOT FOUND",2:VIEW
Birkaç örnekle tanımlamalarımızı tamamlayalım:
1- DIRECTORY "SBDATA:" Directory değiştirme 2- OPEN FORM "ADDFORM" Hazır bir formu açma 3- OPEN FILE "DEPOSITS" Yeni dosya açma 4- DIRECTORY "ORDERS": OPEN FORM "ORDERS" Directory değiştirerek hazır bir form yükleme 5- CLOSE ALL Tüm açık dosyaları kapatma
6- OPEN FORM "SBPEOPLE": SHOW FORM
Hazır bir formu yükleyerek görüntüleme
7- RUN "MENU" Program çalıştırma
Gördüğünüz gibi, tıpkı bir program yazılır gibi komutların girilmesi gerekiyor.
TEXT VE PROGRAM GİRİŞLERİ
İÇİN FONKSİYON TUŞLARI: Text girişlerinde fonksiyon tuşları, aynı dokümanda birçok kez ya da farklı dokümanlarda sürekli kullanılan bir yazısal dizinin tekrarlanarak girişini sağlamak açısından çok kullanışlıdır. Bir fonksiyon tuşuna tanımlanan yazısal dizi, gerektiğinde tanımlandığı fonksiyon tuşuna basılarak çağrılır. Bu da, her seferinde aynı diziyi yeniden yazma gibi sıkıcı bir işlemi ortadan kaldırır. Bu işlemin yapılabilmesi için text kursorunun ekranda olması gerekir. Kursor'un bulunduğu yerde fonksiyon tuşuna basılarak bu pozisyondan itibaren tanımlanan yazısal dizi yerleştirilir.
Program girişlerinde fonksiyon tuşlarının kullanımında da aynı kurallar geçerli. Text dokümanlarından farklı olarak programlama dilinin komutlarını fonksiyon tuşlarına tanımlayabilir ve program yazımına büyük ölçüde rahatlık getirebilirsiniz.
Örneğin F1'den F5'e kadar olan fonksiyon tuşlarına sırayla aşağıdaki komutları tanımlayın:
REM LOAD " SAVE " OPEN FILE" WHILE
F5'ten F10'a kadar olanlara ise daha gelişmiş program komutlarını ekleyelim:
MEMORY RUN PAGING ON:? LIST EDIT STATUS
Birkaç satırdan oluşan bir yazısal dizi grubunu tekrarlayacak tuş tanımı yapmak isterseniz, satır sonlarını belirten RETURN karakterine ihtiyacınız olacak. Ancak bu karakteri Function Keys diyalogunda girmek mümkün olmadığından programda ya da komut satırında KEY komutunu kullanarak tanımlamalısınız. Diyelim ki, F1 tuşuna bir adres tanımlamak istiyorsunuz:
KEY 1,"Kavaklıdere Cad."+CHR$(13)+ "Yalıboyu Sok. No:25/6" +CHR$(13)+ "ETİLER/İST AN BUL"+CHR$(13)
Fonksiyon tuş dizileri, komut gibi çalışmaz. Dizi tanımlanmış bir fonksiyon tuşuna kursor ekranda aktif değilken basılırsa, Superbase hata mesajı verir.
BİR FONKSİYON TUŞ TANIMINI
DEĞİŞTİRME: Tanımlanmış bir fonksiyon tuşunu değiştirmek ya da düzeltme yapmak için önce Set menüden Function Keys seçeneğinin Edit kalemi seçilir. Diyalog penceresi görüntülendiğinde, değiştirilmek istenen tuş seçilerek düzeltmeler komut satırında yapılır. Komut satırında, tüm düzeltmelerde olduğu gibi ok tuşları, Backspace, Del gibi tuşlar kullanılır. Tanımlama satırını tamamen silmek için ise, diyalog penceresinin altındaki Clear düğmesi kliklenerek komut tamamen silinir.
Bir tuş için editleme bittikten sonra, Return tuşuna basmayı unutmamalısınız. Aksi takdirde yaptığınız değişiklikler iptal edilir.
FONKSİYON TUŞ DOSYALARI: Yaptığınız tuş tanımlamalarını sürekli olarak kullanacaksanız, bunları bir dosya olarak diskete saklamalısınız. Hazırladığınız fonksiyon tuş dosyaları diskete ".sbk" uzantısı eklenerek ASCII olarak kaydedilir. Bir fonksiyon tuş dosyasını ekrandan ya da printer çıkışından incelemek isterseniz, System menüden List seçeneğini kullanabilirsiniz. Herhangi bir tanımlama yapılmamış olan fonksiyon tuşları, bu listede boş bir satır olarak görüntülenecektir.
FONKSİYON TUŞ DOSYALARINI
KAYDETMEK: Set menu Function Keys seçeneğinin alt menüsünde 3. seçenek olan Save, hazırladığınız fonksiyon tuş setini diskete kaydetmenizi sağlar. Bu seçenekle ekrana o anki directory'de bulunan ".sbk" uzantılı dosyaları listeleyen bir diyalog penceresi gelir. Bu pencerede isim satırına dosyanıza yeni bir isim vermek istiyorsanız yeni ismi girerek; var olan bir dosya ismini kullanmak istiyorsanız listeden seçerek kaydedebilirsiniz.
HAZIR BİR TUŞ DOSYASINI
YÜKLEMEK: Yükleme işlemi, Set menu Function Keys alt menüsünün 2. kalemi olan Load ile yapılır. Tıpkı Save seçeneğinde olduğu gibi o anki directory'de bulunan ".sbk" uzantılı dosyaları listeleyen bir diyalog penceresi açılır. Bu listeden istediğiniz dosyayı seçerek belleğe yükleyebilirsiniz.
Bir tuş dosyasını yüklemek için diğer bir yol da, LOAD KEY "dosya adı" komutunu bir programda kullanmak ya da bir tuş tanımı olarak komut satırına girmektir.
SYSTEM MENÜ:
Bu menüdeki seçenekler, database kontrolünü ve çalışmalarınızı değerlendirmek için kullanılan yardımcı araçlardır.
VERSION: Ekrana program hakkındaki bilgileri ve Copyright notlarını görüntüleyen bir pencere açar. Pencerede kullandığınız Superbase'in versiyon numarası da bulunur.
DIRECTORY: Üç alt menüsü vardır:
LIST: O anki aktif directory'yi alfabetik sırada listeler. Listenin başında directory ismi ve tarihi de yazılıdır.
CHANGE: Aktif directory'yi ya da disketi değiştirmek için kullanılan seçenektir. Superbase, bu seçenekle o anki directory'yi ve alt directory'leri listeleyen bir diyalog penceresi açar. Bir alt directory'ye geçmek için bu listeden directory ismini klikleyip OK düğmesine basarak ya da directory ismi üzerinde çift klik yaparak seçim yapılabilir.