3rd DAY

• Grafik ve çizim

-THE RIPPER- Grafik arayıcılar içinde kullanımı çok kolay ve fonksiyonları en fazla olanlardan biri 3rd DAY'dir. Tümü direk olarak Seka assembler'da yazılmış olan bu programın uzunluğu 12 Kbyte olup, yaptıklarının yanında bu uzunluk hiçbir şey gibi kalır. 3rd DAY'in en büyük özelliği otomatik resim arama rutini içermesidir, böylece diğer grafik ripper'larda karşılaşılan, hafızayı arama derdinden de bir parça olsun kurtulmuş olursunuz. Ama 'Her güzelin bir kusuru olduğunu' unutmamak gerekir, programın kötü yanları da var. Örneğin hafızada çok gereksiz bölgeleri işgal etmesi, programa kötü bir puan kazandırmakta. Örnek vermek gerekirse; program arasıra, hafızada bulunan resmin tam göbeğine yerleşiyor ve aradığınız resmin kalıntılarıyla karşılaşmanıza neden oluyor. Bu kötü huyuna rağmen grafik arayıcılar içinde tavsiye edebileceğim en iyi program 3rd DAY'dir (Kinci kartuşlarda bulunan grafik arayıcılar için, sözüm meclisten dışarı).

3rd DAY'i anlatmaya başlamadan önce Amiga'da resimlerin nasıl oluştuğuna kısaca değinmek gerekir.

" BITPLANE'ler Amiga'da resimlerin oluşturulabilmeleri için CHIP MEMORY'de bulunmaları gerekir. CHIP MEMORY, Amiga'nın alt 512 KByte'lık, $000000-$07ffff arasında bulunan bölümüdür. Grafik, ses ve disk'le ilgili bilgiler, bu bölgeden başka yerde çalışamaz. Bu da bize resimlerin bulunması açısından kolaylık sağlar. Resimler bitplane'lerden meydana gelmiştir. Bitplane sayısı, renklerin miktarının belirlenmesini sağlar. Örneğin; 32 renkli bir resim, beş bitplane'den oluşur (2^5=32). Amiga'da en fazla altı bitplane kullanabilirsiniz. Bu da 2^6=64 renk eder. 64 renk kullanan bu moda EXTRA HALFBRI-TE denir. Bilgisayar, bu modda 32 ile 64 arasındaki renkleri, 0-31 arasındaki renklerin bir ton koyusu olarak belirler. Bunun dışında altı bitplane ile 4096 renk elde edilmesini sağlayan HAM (Hold And Modify) modu da vardır. Fakat bu modun oluşturulma yöntemi karışıktır. (Daha fazla bilgi için dergimizin 1. sayısından

AMİGA'DA RESİM NASIL OLUŞTURULUR?" yazısını inceleyebilirsiniz).

Amiga resetlendiğinde, hafızadaki bilgilerin bir kısmı silinmez. Bunun sonucu olarak bitplane'ler de hafızada kalır. Bu sayede oyunların içindeki resimleri alabilir veya crash eden Deluxe Paint'inizde yapmış olduğunuz resmi kurtarabilirsiniz.

Eğer bilgisayar resetlendikten sonra aranılan resim hafızada bulunamıyorsa bunun çeşitli nedenleri olabilir. Örneğin; bazı oyun programlarının içinde RIP-PROTECTION rutini vardır. Bu rutin, grafiklerin ve müziklerin başkaları tarafından çalınmasını engellemek için, reset esnasında devreye girerek hafızanın tamamını temizler. Böylece resim aranmaya başlandığında kullandığınız arama programının ekranında bomboş bir hafıza görülür. Seçilen resmin, oyun sırasında hafızanın alt bölümlerine yerleşmiş olması da resmin RIP (çalmak) edilmesini engeller. Eğer resim yaklaşık olarak $000000- $020000 arasına yerleşmiş ise, resetten sonra hafızanın bu bölümlerine CLI ve WorkBench yerleştiğinden resim silinir. Çeşitli virüslerin resetten sonra hafızayı temizlemesi veya kullandığınız grafik ripper'ın aradığınız grafiğin üzerine yerleşmesi de, resimlerin bulunmasını engelleyen sebeplerdendir. Böyle durumlarda hafızada resim aramak, çölde su aramak kadar faydasızdır.

COPPERLIST Amiga'da ekrandaki görüntünün oluşması copperlist denilen copper programları vasıtasıyla sağlanır. Copperlist, Amiga'ya bitplane'lerin ve resim hakkındaki bilgilerin nerede saklandığını bildirir. Copperlist vasıtasıyla grafik Chip'lerine direk olarak ulaşarak Amiga'nın grafik özelliklerini en iyi biçimde kullanmak mümkündür. C ve Modula gibi system dillerinde bu Chip'lere Kickstart ROM üzerinden ulaşıldığından, hem Amiga'nın hızı düşer, hem de grafik kalitesi açısından istenilen verim alınamaz.

CopperList'te bulunan copper programları, ekran boyutları, bitplane'lerin hafızadaki yerleri, sprite dataları, renk paletleri ve daha birçok değişik bilgiyi içerir. Hafızada kalan birçok resim, genelde CopperList'ini beraberinde taşır. 3rd DAY programının içinde, hafıza boyunca copper parametrelerini arayan bir rutin mevcuttur. Bu rutin bir copper datası bulduğunda önce bunu kontrol eder (Bulunan bilginin gerçek bir copperlist olup olmadığını anlamak için). Eğer bulunan bir copperlist'se, içeriği çözülüp, denendikten sonra renkler ve bitplane'ler seçilmiş olarak, ekrana hızlı ve seri bir biçimde gönderilir.

Eğer program Copperlist'i bulamazsa ne olur? O zaman bitplane'leri el yordamıyla bulmak gerekir. 3rd DAY'de bu da o kadar zor bir iş değil. Burada devreye mouse ve Joystick'in yardımları girer.

3rd DAY'in KULLANILIŞI 3rd DAY çağırıldığında, ekranın alt kısmında, iconlardan oluşan bir pencere ortaya çıkar. Pencere yeterli derecede görülmüyorsa mouse'un yardımıyla, pencereyi, üst tarafında bulunan kahverengi çizgiden tutarak, ekranda aşağı ve yukarı hareket ettirebiliriz.

Sol tarafta bulunan iconların altındaki birden, altı'ya kadar numaralı olan 6 icon, bitplane seçicilerdir. El yardımıyla (manual) arama esnasında, sadece bu iconlar tarafından seçilmiş olan bitplane'ler değişikliğe uğrar. Manual arama moduna geçebilmek için pencerenin sol üstündeki ilk icona (üzerinde büyüteç resmi olan) mouse'la kliklemek gerekir. Daha sonra mouse aşağı ve yukarı oynatılarak hafızada resim aranır. Arama esnasında sağ mouse tuşunu devamlı basılı tutmak, ekranın sağa ve sola doğru hareketini engelleyerek daha rahat bir çalışma ortamı sağlar. Bu modda Joystick'le daha rahat bir arama yapmak mümkündür. Fakat en iyi arama, bitplane seçici iconların altında bulunan adreslerin sağına veya soluna mouse'u klikleyip bitplane'leri aramaktır. Arama işlemine başlamadan önce, aranılan resmin modlarını (Hi_Res, Lo_Res, HAM vs.) 4. ve 5. iconlar aracılığıyla belirlemek gerekir. Manual arama işlemine başlanıp da, aranılan resmin ilk bitplane'i bulunduğunda, bir nolu bitplane seçici kapatılarak, bu bitplane kilitlenir. Sonra ikinci bitplane aranılır. İkinci bitplane büyük bir ihtimalle, birincinin devamında bulunur. Bunu bulduğunuzda, birincinin tam üstüne gelecek şekilde çakıştırırsınız. 2 nolu bitplane seçici yardımıyla bu bitplane de kilitlendikten sonra eğer varsa üçüncü, dördüncü vs. bitplane'ler de aranılarak yukarıdaki işlemler tekrarlanır. Sonuçta aranılan resmin karmaşık renkli bir taslağı ortaya çıkar. Renkleri bulmak için, ilerde açıklayacağımız gibi üç nolu icondan faydalanılır. Eğer renkler buna rağmen de bulunamazsa, resim taslağı save edilip, Deluxe Paint gibi bir çizim programının yardımıyla renklendirmeye çalışmak gerekir.

Penceredeki ikinci icon otomatik olarak copperlist taraması yapar ve hafıza içinde bulduğu resimleri ekrana koyar. Ekrana gelen resim büyük bir ihtimalle, manual aramada olduğu gibi, taslak şeklinde ortaya çıkar. Bu durumda yapmanız gereken üçüncü iconu (üzerinde boya kutusu resmi olan) aktif yapmaktır. Bu icon bulunan resim taslağının renk paletini yüzde doksan gibi bir olasılıkla bulur ve yerine koyar. Dördüncü ve beşinci iconların göreviyse ekran modunu belirlemektir (LO-RES, HIGH-RES, INTERLACE, NO-INTERLACE gibi).

Üzerinde HAM yazan icon Hold And Modify modu olarak bilinen ve altı bitplane kullanarak 4096 renk oluşturan grafik modunu aktif yapar.

DPLF iconu da Amiga'nın ilginç ve kaliteli modlarından biri olan Double Play-

Field (çift ekran) modunu çalıştırır. Bu modda birbirinden bağımsız ve üçer bitplane'den oluşan iki ayrı resim, aynı anda ekranda gösterilir. Örneğin; ön planda bir uçağın kontrol panelinin resmi, arka planda ise yeryüzünün resmi gibi. Pencerenin en sağında bulunan ekran parametreleri, yanlarında bulunan aşağı ve yukarı okları aracılığıyla değiştirilebilirler. Bu parametreler şunlardır. WIDTH : Ekran genişliği HEIGHT: Ekran yüksekliği MODULO: Ekranın modülosu (bir satır bittikten sonra, yeni başlayacak satırın, kaç byte ileriden başlayacağını belirleyen bir değişkendir.)

DEPTH : Resim için kaç bitplane kullanılacağı

Not: Height (yükseklik) önemli bir ekran değişkenidir. Bulunan bir resim save edileceği zaman, yükseklik buradan belirlenerek, gereksiz dataların da resimle birlikte save edilmesi engellenmiş olur.

Bulunan resimlerin diskette saklanması için, pencerenin en sağında bulunan maymun resimli icona (Eğer dikkatle bakılacak olunursa, bu iconun bir disket resmi olduğu ve programcının bunu bir maymun resmine çevirdiği farkedilebilir.) iki mouse tuşuyla aynı anda basmak gerekir. Bunun sonucunda karşımıza yeni bir pencere çıkar. Burada SAVE IFF or RAW gibi iki seçenek vardır. IFF bildiğimiz Deluxe Paint resimlerinin formatıdır. RAW ise daha çok introlarda ve demolarda kullanılan bir resim formatıdır. Bunlarda T'ye basarak IFF formatı seçilir. Daha sonra resmin ismi yazılarak save edilir. Eğer save işleminden vazgeçerseniz isim yerine NIL: yazarak save modundan çıkabilirsiniz. 3rd DAY programında biraz profesyonelleştikten sonra, grafikleri RIP etmenin hiç de zor bir iş olmadığını anlayacağınızı ve en güzel resimleri arşivlerinize katacağınıza inanıyorum.