Bu sayfadaki yazılar
Sayfanın metni
Sayfa 24
Her şeyin gönlünüzce olmasını dileyerek, bu ayki Superbase dersimize başlıyoruz. Bu ay Process Menünün sadece bazı Superbase versiyonlarında bulunan COMMS seçeneği ile bu menüyü tamamlayıp SET MENÜ seçeneklerine geçeceğiz.
PROCESS COMMS:
PROCESS COMMS, modem bağlantıları için kullanılan bir seçenek. Bizim kullandığımız tek disketlik ve 1MB'ta çalışan Superbase Professional versiyonunda, Process menünün en altındaki seçenek. Burada modem kullanımının detaylarına girmeyeceğiz. İlgi duyanlarınıza, dergimizin 4. sayısından itibaren yayınlanan Telekomünikasyon yazısını okumalarını önererek, kısaca Superbase'deki Comms seçeneğini tanıyalım:
Process Comms seçimi ile, modem bağlantısı için parametre tanımlamalarını yapabileceğiniz Communication Parameters penceresi açılır. Penceredeki parametreler, kullandığınız modemin özelliklerine bağlıdır ve modeminizin kullanım kitapçığında mevcuttur.
Baud Rate'i modeminizin kullanım kitapçığından bakarak uygun baud rate değerine göre ayarlamalısınız.
Protocol, modeminizin kullandığı iletişim protokolünün türüdür. Yine tamamen modeminizin türüne bağlı olarak yapılacak ayarlamadır.
Options, yapılacak işlem türüne göre ayarlamalar içerir. Chop, modem kullanmaksızın bilgi gönderiminin bir tür kablo ile yapılmasıdır. LF->CR, line feed'leri carriage return'e çeviren bir seçenektir. Auto, işlemlerin otomatik olarak yapılmasını sağlar. Transmit, bilgi gönderme; Receive, bilgi alma seçeneğidir.
Auto-dial number, modem bağlantısı için çevrilecek numaranın yazılacağı bilgi giriş satırının etiketidir.
Modem initialization sequence, mo-
MAHMURE ÜNYELİ modem tanımlama kodunun girileceği satırın etiketidir.
Tüm bu tanımlamalar için modem kitapçığınıza bakmanız gerektiğini ve dergimizde yayınlanan telekomünikasyon yazısını bir kez daha okumanızı hatırlatarak, bu seçeneği de tamamlayalım.
Pencerenin sağ alt köşesindeki OK düğmesi iletişimin başlamasını, Cancel ise hiçbir işlem yapılmadan pencereden çıkmanızı sağlar.
SET MENÜ:
Bu menüdeki seçenekler, Superbase'in çalışma şekillerini etkiler. Kullanımı ve anlaşılması basittir. Menüde seçenekler gruplar halindedir ve her grupta yanında çek işareti olan seçenek tanımlı olarak seçili durumdadır. Bu gruplardan birindeki seçenekler arasında yapılacak diğer bir seçim, tanımlı seçimi iptal etmek için yeterlidir. Yapılan yeni seçimle çek işareti eski yerinden kalkar, otomatik olarak yeni seçeneğin yanına yerleşir. Tabii aynı işlemi, önce seçili olan seçeneği tekrar seçerek çek işaretini kaldırıp yeni bir seçimle de yapabilirsiniz.
ÇIKIŞ CİHAZI:
SCREEN: Superbase çıkışları için tanımlı cihaz, ekrandır. Yani herhangi bir dosyanın kayıtlarını listelemek, rapor almak gibi işlemlerin sonuçları tanımlı ekran cihazı değiştirilmedikçe ekrandan alınır.
PRINTER: Superbase'den istenen çıkışların printer'dan alınması için seçilmesi gereken seçenektir. Bu ayarlamayı yapıp herhangi bir liste için printer'dan çıkış komutu verilmeden printer'ın Amiga'ya bağlanmış ve kullanıma hazır durumda olması gerekir.
EKRAN DİZAYNLARI:
Superbase Personal'da kayıtları görüntülemek için üç farklı yol vardır: Table View, Form View ve Record View. Bir anda sadece bir kayıt görünüşünü seçebilirsiniz. Bu kayıt görünüşlerini daha önceki açıklamalarda incelemiştik.
Superbase Professional'da, bunlar dışında Forms Editör içinde oluşturulmuş bir formda da kayıtları görüntüleyebilirsiniz. Ancak Set menüde bir Form seçeneği yoktur, oluşturulan form dördüncü mod olarak menüye yerleşir. Hazırlanan bir Form'u disketten yüklemek için, Project menüdeki Open Form seçeneği kullanılır. Bir Form açıldığında, o anki kayıt görünüşü otomatik olarak değişir. Daha sonra bir diğer görünüş şekli seçilirse, ekrandaki kayıt dizaynı yeniden son seçenek şeklini alır. Yüklenen Form bellekte kalır. O andan itibaren iki seçim olanağınız var; ya üç Set View seçeneğinden birini seçebilir ya da Form dizaynınıza dönebilirsiniz.
Table View: Kayıtları kolonlar halinde görüntülemek için kullanılır. Bu görünüş dizaynı seçili olduğu sürece, alan isimleri en üst satırda sütun başlıkları şeklinde sıralanırlar ve kayıtlar her alan ismi altına o alandaki data yazılmak suretiyle listelenirler. Printer kullanılıyorsa, döküm aynen ekranda göründüğü gibi alınır. Ekranda Table View görüntü şekli seçili iken, data kolonlarını sağa ve sola doğru çekmek mümkündür. Bunun için istenen sütun mouse'un seçim düğmesi ile tutulur ve düğmeyi bırakmaksızın yeni pozisyonuna götürülür. Bu işlemin bazı kuralları vardır. Bunlar:
. En soldaki kolon çekilmez. . Seçilen kolonun sağındaki tüm kolonlar onunla birlikte hareket eder.
. Kolonlar üst üste gelmiş gibi görünüyorsa, üstteki kolonu sağa doğru çekerek altta kalan dataların görünmesini sağlayabilirsiniz.
. Dosya için farklı bir alan seti açılırsa, o anki set tanımı değişmez.
. Çekerek uzunluğunu değiştirdiğiniz bir sütunu, üzerinde mouse'un seçim düğmesi ile çift klik yaparak eski boyutuna döndürebilirsiniz.
Form View: Bu seçenek, kayıt bilgilerini girmek ve görüntülemek için kullanacağınız ekranı sizin oluşturmanıza izin verir. Form View seçildiğinde, alan isimleri ekranın solunda yukarıdan aşağıya doğru her biri bir satır olmak üzere ve varsa o an yüklü kayıt bilgileri ile sıralanırlar. Alanları yine üzerlerinde mouse'un seçim düğmesine basarak ve basılı tutarak, tek tek ekranın istediğiniz yerine çekerek görüntü şeklini düzenleyebilirsiniz. Bu işlemin kuralları da şunlar:
Klavyeyle gezinmek için ← ve → tuşları.
Sayfa 25
. Alanların üzerinde bulunduğu çalışma alanı 273 kolon genişliğindedir.
. Satır sayısı, dosya tanımında belirtilen alan tanımlarının sayısı ile tespit edilir.
. Kapalı alanları bu görüntü modunda da ekranda göremezsiniz.
. Paging opsiyonu, otomatik olarak aktif duruma geçer. Bu, pencerenin yatay ve dikey eksen yönlerinin her ikisine de kaydırılabilmesini sağlar.
. Alan isimleri veya data alanları üst üste bindirilemez.
İstediğiniz ekran düzenlemesini yaptığınızda, Project Save File seçeneği ile yeni dizaynı dosya tanımına kaydetmelisiniz. Tabii sürekli bu formda kullanmak isterseniz.
Table View görüntüsünde iken Record New, Record Edit ya da Record Duplicate seçeneklerinden herhangi biri seçilirse, Superbase otomatik olarak Form View'u aktif hale getirir.
Record View: Bu görünümü herhangi bir değişiklik yapmadan önce doğrudan gelen ekran dizaynıdır. Yani alan isimleri ekranın sol tarafında alt alta sıralanmışlardır; negatif ve sabit bir noktada sağa yapışık olarak görüntülenirler.
Her kayıta ait açık alanlardaki datalar bir blok olarak görüntülenir. Paging aktif değilse, kayıt blokları kontrol panelindeki ileri ve geri tuşları kullanıldığında yukarı ya da aşağı doğru kayacaklardır.
PAGING:
Dosyanızdaki kayıtları görüntülerken, her kaydın bir sayfa olarak görünmesini isteyebilirsiniz. İşte Paging seçeneği bu işlem için kullanılır. Paging fonksiyonunu aktif ya da pasif hale getirmek için normal yoldan seçmek yeterlidir.
Table View modunda Paging ON (aktif) durumda ise, Superbase kayıt datalarını her kayıt bir satır olmak üzere sayfa doluncaya kadar ekrana alt alta sıralar. Sonra Pause düğmesini aktif hale getirir ve bekler. Dataların devamı için kontrol panelindeki Pause tuşunu klikleyerek sonraki ekrana geçebilir veya bir başka işleme geçebilirsiniz. Bu görüntü modunda Paging OFF (kapalı) durumda olduğunda, dosya kayıtları kontrol panelindeki Pause ya da Stop düğmelerinden birine basılmadığı sürece sonuna kadar listelenir.
Record View modunda Paging ON olduğunda, Superbase kayıtları bir ekranda bir kayıt olarak görüntüler. Paging OFF ise, kayıtlar arka arkaya bloklar şeklinde aynı ekranda listelenir. Kontrol panelindeki ileri ve geri düğmeleri kliklendiğinde, kayıtlar dosya sonuna kadar (Stop ya da Pause düğmelerine basılmadığı sürece) kayarak görüntülenir.
Form View modunda Paging her zaman ON durumdadır.
Paging fonksiyonu, printer için geçerli değildir.
OPTIONS:
Superbase'in kullanımı için bazı değerleri tanımlamak için kullanılan seçenektir. Değiştirebileceğiniz kalemler, iki Options diyalog penceresinde görüntülenir. İlk Options diyalog penceresi Set menüden Options seçildiğinde ekrana gelir. Bu pencerenin sol alt köşesindeki More düğmesi ile de ikinci Options diyalog penceresine geçilir.
Options diyalog pencerelerinde, görüntülenme hızı, hesaplama tanımlamaları, Import ve Export işlemlerinde kullanılacak ayraçlar ve sayısal data formatı gibi birçok değeri yeniden belirleyebilirsiniz. Pencerelerden OK düğmesi ile çıktığınızda, Superbase yaptığınız değişiklikleri "Superbase.par" adlı bir dosyaya kaydeder. Bu dosya, genel Superbase fonksiyonlarında kullanılan parametre setini içerir. Değişikliklerinizi yapıp kaydettikten sonra Superbase'i yeniden çalıştırdığınızda, yeni tanımlamalar geçerli olacaktır. ".par" uzantılı dosyayı System menüsündeki List seçeneği ile inceleyebilirsiniz. Bu dosya yukarıdan aşağıya doğru şu bilgileri verir: Para sembolü Para ayırıcısı Ondalık nokta formatı Tanımlı tarih formatı Superbase sistem tarihi Import/Export alan ayırıcısı Import/Export kayıt ayırıcısı Printer tanımlamaları Başlangıç directory'si Parametre directory'si Geçici dosya directory'si Etiket formatı Buffer sayacı Otomatik Hesaplama/Seçilmiş Hesaplama Hesaplama sayacı
Bu listedeki bazı parametreler Options seçeneğinden tanımlanamaz. Mesela, etiket formatı Process menüdeki Labels seçeneği ile tanımlanır; ancak, tanımlama parametre dosyasına kaydedilir.
Şimdi isterseniz, Options diyalog pencerelerindeki parametreleri tek tek inceleyelim:
Display Speed (Görüntü Hızı):
Birinci Options diyalog penceresinin ilk kalemi olan Display Speed, kayıt ya da resimlerin arka arkaya ekrana gelme hızını tanımlar. Bu özellik iki durumda kullanılır:
. Table View ya da Record View modlarında hızlı ileri veya hızlı geri işlemi yapılırken kayıtların kaydırılmasında
. Yine hızlı ileri/geri işlemlerinde ya da bir Query'de External dosyaların görüntülenmesinde
Görüntü hızını değiştirmek için, işaretçiyi etiketin altındaki kutuda bulunan kursor üzerine getirip seçim düğmesine basarak bırakmadan istenen yöne çekmek gerekir. Kursoru sola çekmek görüntü hızını azaltır, sağa çekmek ise artırır. Tanımlı görüntü hızı en yüksektedir.
Calculation Options (Hesaplama Seçenekleri):
Bu seçenekler, alan hesaplamalarının yapılacağı zamanı ve hesaplamanın kaç kez tekrarlanacağını belirtmek için kullanılır. Bu seçenekler, bağlanmış hesaplamalar (yani, hesaplama için birkaç alanı kullanan tanımlamalar) için geçerlidir. Dosya tanımlamanızda hiç bu tür tanımlamanız yoksa, bu seçenekleri kullanmazsınız.
Auto Calculation (Otomatik Hesaplama): Bu özellik, hesaplama alanlarından birine data girişi yapılıp Return tuşuna basıldığında, hesaplamanın otomatik olarak yapılmasını sağlar. Hesaplamanın kaç kez yapılacağı, sayaç kutusunda verilen sayı ile belirlenir, örneğin hesaplama sayacı kutusuna 3 sayısı girilmişse, hesaplama üç kez yapılır. Seçeneği aktif hale getirmek için, Auto Calculation etiketinin yanındaki yuvarlağı kliklemek gerekir.
Selective Calculation (Seçilmiş Hesaplama): Bu seçenek aktif durumdaysa, Superbase sadece hesaplama alanlarından biri ya da daha fazlası değiştirildiğinde yeniden hesaplama yapacaktır.
Calculation Count (Hesaplama Sayacı): Hesaplamanın kaç kez tekrarlanacağını belirtmek için kullanılacak seçenektir. Tekrar sayısı kutuya girilip Return'e basılarak belirtilir.
Import/Export: Import veya Export işlemlerinde bir dosyadan diğerine kayıt aktarımı esnasında kullanılacak alan ve kayıt ayırıcı karakterleri tanımlamak için buradaki seçenekler kullanılır. Ayırıcı karakter olarak en çok iki karakter kullanılır.
Kullanmak üzere belirteceğiniz karakterler, ASCII kodları ile girilir. İki ayırıcı karakter girilirse, aralarına virgül koyulmalıdır. Amiga'da alan ayırıcı (Field Separator) karakter olarak 44 (virgül), kayıt ayırıcı karakter (Record Separator) olarak da 10 (line feed) tanımlıdır. Bu tanımlı değerleri değiştirmek isterseniz, kutuyu seçerek içindeki değeri silin ve istediğiniz yeni karakterin ASCII kod karşılığını yazıp Return'e basın. Burada en önemli nokta, alan ve kayıt ayırıcı olarak aynı karakteri kullanmamanız. Zira bu tanımlama, kayıtların işlem esnasında karışmasına sebep olur.