90 YILININ UÇAK SİMÜLASYONLARI

• Oyun incelemesi

1990 yılı, uçak simülasyonları için oldukça verimli bir yıldı. Biz de Amiga Dünyası olarak, bu konu ile ilgili bir açıklamadan ziyade, araştırma ve inceleme yazısı hazırlamaya karar verdik. Ben şahsen şimdiye dek hiçbir uçağı yere indirebilecek kadar uzun bir süre, simülasyonla oynamadım. Bu sebeple, gerçeği söylemek gerekirse uçak simülasyonlarına oldukça yabancı biriyim. Buna karşın modern silah sistemleri, konu olarak her zaman ilgimi çekmiştir. Ben de uzun süre düşündüm ve simülasyon oyunlarına yabancı, fakat silah sistemleri hakkında az da olsa fikri olan birinin, bu konu üzerinde neler yapabileceğini kafamda canlandırmaya çalıştım. Hemen kolları sıvayarak, bir yığın kitap karıştırdım, oyunlara genel olarak bir göz gezdirdim. Sonuçta ilginç olabileceğini düşündüğüm bu yazıyı yazmaya karar verdim. Usta simülasyoncular bu yazıyı, benim gibi amatör biri tarafından yazıldığından dolayı, yetersiz bulabilirler, bunda da haklıdırlar. Onlardan şimdiden özür diliyorum.

Ben yazımda simülasyonların nasıl oynanacağından ziyade, sistemler hakkında bilgiler vermeye çalışacağım. Bu arada konu ile ilgili oyun hakkında da benim tanıdığım ve bu alanda profesyonel sayılabilecek bazı arkadaşların da görüşlerini aldım. Bu sebeple oyunlar hakkındaki fikirler daha ziyade, benim, onların fikirlerini alarak ortaya çıkardığım birer sentez oldu.

Yukarıda da belirttiğim gibi 90 yılı uçak simülasyonları açısından hiç de fena değildi. Bilgisayar alanında bu alanda oldukça önemli bazı değişiklikler yapıldı. Gerçekçilik ve grafikler, geçen senelere nazaran biraz daha ön plana çıktı. İlk olarak FIGHTER BOMBER ile yazıya başlamak istiyorum.

FIGHTER BOMBER

Oyunun, ülkemize gelmeden önce, aylarca yerli, yabancı bilgisayar dergilerinde reklamları çıktı. Bu reklamlara bakarak bütün simülasyoncular aylarca oyunu beklediler. Oyun geldiğinde ise biraz hayal kırıklığı yarattı. Nedeni ise, Fighter Bomber'ın yeterince gerçekçi olmamasıydı. Oyun ilk başta zor görünse de, biraz alışınca sadece makineliyi kullanarak Mig-29 düşürtebiliyordu. Günümüzde sadece 5 uçak düşüren Amerikalı bir pilot "ACE" bir pilot olarak kabul edilir. Buna karşın oyunu bitirenlerin skorları hayret vericiydi. 200, 300 uçak düşürmek, iyi bir simülasyoncu için pek o kadar zor değildi. Bütün savaş uçaklarının havalandıktan sonra düşürebileceği uçak miktarı, aşağı yukarı bellidir. Bunun nedeni kapasitelerinin, yüklenebilecek silah miktarlarının bilinmesidir. Hiçbir savaş uçağı havalandıktan sonra, 15, 20 uçak düşüremez. Elinde bulunan havadan havaya füzeler böyle bir şeye imkan vermez. Günümüz modern hava savaşlarında makinelinin de pek bir fonksiyonu kalmamıştır. Bunun nedeni uçakların yüksek hız ve manevra kabiliyetleridir. Fakat Fighter Bomber ile oynayan biri çok rahat, hiç roket kullanmadan birçok uçak düşürebiliyordu. İşte bu sebeple oyun biraz hafif kaldı.

Oyunda siz isterseniz kendi görevlerinizi yapabiliyorsunuz. Böylelikle oyunun sınırlı olan görevleri, sizin yaptığınız yeni görevlerle artıyor. Fighter Bomber'da kullanabileceğiniz değişik türlerde uçaklar var. Ayrıca görevleriniz esnasında karşınıza çıkacak olan uçakları seçme gibi bir avantaja da sahipsiniz. Oyundaki uçaklarla ilgili detaylı açıklamaları yazının sonundaki, GÜNÜMÜZ MODERN SAVAŞ UÇAKLARI bölümünden öğrenebilirsiniz.

AMİGA DÜNYASI: 810

F-29

Bu oyun da uzun bir zaman manşetlere ve bolca reklama konu oldu. Oyun geldiği zaman da bekleneni verdi. Simülasyonun konusu olan uçak aslen bir proje olması dolayısı ile gerçeğe ne ölçüde yakın olduğu konusunda pek bir şey söyleyemiyoruz. Fakat oyundaki görevlerin fazlalığı, oyunu oynayanları yeterince memnun etmiş olacak ki, şimdiye dek bu oyun hakkında fazla eleştiri duymadım. Grafikler ve efektler oldukça iyi. Genel anlamda ise diğer simülasyonlardan pek bir farkı yok. Neticede oyunda konusu dışında pek bir yenilik yok. AMİGA DÜNYASI: 930

F-19 STEALTH FIGHTER

Simülasyonların piri olarak nitelendirilen Microprose firması tarafından yapılan, ve firmanın adına yaraşacak kalitede, oldukça iyi bir simülasyon. Oyunda iki tip uçak kullanabiliyorsunuz, F-111F ve F-19. Her ikisi de teknolojinin, şu andaki son sınırı olan bu iki uçak, oyunda gerçeğe çok yakın simüle edilmiş. Oyunu yapan programcı, aynı zamanda NASA ve PENTAGON'a elini kolunu sallayarak giren biri. Bu sebeple uçaklar hakkında bir expert kadar bilgisi var. Programcının bu kuruluşlardaki görevi ise Amerikan pilotlarının eğitildikleri komple simülasyon makinelerini incelemek ve test etmek. 1 milyon dolarlık F-16 pilotlarının çalıştığı simülasyon makinesi hakkındaki fikirleri ise oldukça ilginç; "Bu 1 milyon dolarlık makinede Rus uçaklarını düşürmek iş değil, mühim olan benim 50 dolarlık F-19'da aynı uçakları düşürüp, düşüremedikleri". Valla biz onun yalancısıyız. Bu, oyunun çok gerçekçi olduğunu, biraz ukalaca olmakla birlikte, oldukça koyu bir şekilde iddia etmekte. AMİGA DÜNYASI: 980

A-10 THUNDERBOLT "TANK KİLLER"

Hayret, diğerlerinin aksine, bu oyun hiçbir dergide aylarca konu olmadı. Bırakın reklamı, bahsi bile geçmedi. Bunun önemli bir nedeni de oyunu yapan firma olabilir. Ufak bir Amerikan firmasının olan oyun hakkında şu ana dek sadece bir Amerikan dergisinde ufak bir ilan gördük. Fikirlerinden yararlandığım simülasyoncuların ortak kanısı, A-10'un Fighter Bomber'dan bir oyun olarak daha kaliteli olduğu. Gerçi ikisi oldukça farklı uçaklar, fakat A-10 şimdiye dek düşünülmemiş bir fikrin ürünü. Diğer oyunlarda eksik olan atmosfer, bu oyunda oldukça iyi düşünülmüş. Ayrıca sizin emirleri telsizden almanız ve uçuş boyunca, gene telsizden, size, komutan tarafından çeşitli kritikler gelmesi, yeni bir fikir. Oyunda belli bir senaryo sırasını izlemeniz gerekiyor. Fakat tek tek görevler de mümkün. Ne yazık ki görevlerin adedi, F-29 kadar fazla değil. Bizim görüşümüz bu oyun alınır. AMİGA DÜNYASI: 950

BATTLE OF BRITAIN THEIR FINEST HOUR

Lucas Film tarafından yapılan, firmaya yaraşır bir oyun. Bu oyun daha evvel dergimizde yayınlandığı için bu konuda, sadece kendi fikrimizi kısaca yazacağız. Bence oyunun en önemli özelliği ne grafikleri ne de gerçekçiliği, hayır bunlar değil. Diğer simülasyonlardan mantıktaki farkı, sizin gerçek bir tarihe damganızı vurup, onu değiştirebilmeniz. Bir Alman pilotu olarak, başarılı olduğunuzda, savaşın kaderini değiştirebiliyorsunuz. Kullanacağınız değişik tiplerde uçaklar var. Pike bombardıman uçağı olan Stuka, avcı uçağı olan Bf-109 veya bir bombardıman uçağı olan Ju-88'i yönetebiliyorsunuz. Tabi dilerseniz İngiliz uçaklarını da yönetebilirsiniz. Kendi uçuş planını yapabilmeniz, görevlerde filo lideri olabilmeniz oyunun özelliklerinden bazıları.

GÜNÜMÜZ MODERN SAVAŞ UÇAKLARI

Yukarıda yazdığımız oyunlarda çok değişik tiplerde birçok uçak kullanıyorsunuz. Hepsinin ufak ya da büyük, birbirlerinden bazı farkları var. Fakat ortak olan bir noktaları, kullandıkları silahlar. Genelde her ülke kendi yaptığı uçakta, gördüğü işlevi aynı olan, fakat farklı dizayn edilen roketler kullanır. Fakat oyunlarda kullanılan silah sistemleri, uçaklar için değişmez. Bu sebeple biz de uçakların orijinal silah sistemlerini yazmadık.

MIRAGE 2000 Üretildiği Yerler: Avionis Marcel Dassault-Breguet Aviation, Fransa. Fransa lisansı altında Helwan, Mısır ve Hindustan Aeronautics, Hindistan.

Yapılış Amacı: Interception ve Air-Superiority Motor: Bir Snecma M53-5 by-pass'lı Afterburner. Max Thrust, 12,350lb(5602 kg) dry'la, 19,840(9000kg) afterburner ile.

Performans: 36000ft'te Max hız 2,2 Mach. Alçak irtifada saldırı hızı 1.100 km. Menzil-dolu iki depo ile 1800 km.

Tarihi: İlk olarak 1975 yılında projesi yapıldı. İlk uçuşunu ise 10 Mart 1978 yılında yaptı. Üretimine ise 1983 yılında başlandı.

Kullanan Ülkeler: Abu Dabi, Mısır, Fransa, Hindistan ve Peru.

Kullanıldığı Oyun: Fighter Bomber Mirage 2000 kanatlarının dizaynı açısından manevra kabiliyeti yüksek bir uçaktır. Kullanılan bilgisayar sistemi ise ileri teknolojinin ürünü olduğu için pilot için büyük bir avantajdır.

A-10 THUNDERBOLT Üretildiği Yerler: Fairchild Republic Co. A.B.D Yapılış Amacı: Close-Support Attack Motor: İki adet General Electric TF34-100.

Performans: Max ağırlıkta, max hız 681 km.

Tarihi: İlk uçuşu 10 Mayıs 1972. Üretilmeye başlandığı tarih, 1975. Kullanan Ülkeler: A.B.D Kullanıldığı Oyun: A-10 Thunderbolt A-10 Thunderbolt tam bir tank katilidir. Şu andaki kullanım amacı da zaten budur. Çok fazla miktarda silah yüklenebilir. Uçağı çevreleyen zırh ise oldukça kalındır ve bu sayede vurulduğu zaman bile uçabileceği gibi, pilotun hayati riziko faktörü en aza indirilmiştir. Manevra kabiliyeti oldukça kısıtlıdır. Fazla hız da yapamaz, bu sebeple düşman avcı uçakları için kolay bir hedef teşkil eder. Bunu önlemek için bütün A-10'larda erken uyarı sistemi vardır.

F-16 "Falcon" Üretildiği Yerler: General Dynamics, Fort Worth, A.B.D

Yapılış Amacı: Operational Fighter/Trainer Motor: Pratt&Whitney F-100/200 Afterburning Turbofan. General Electric J79-119 Afterburning Turbojet.

Performans: Max hız 2,05 Mach.

Tarihi: İlk uçuşunu 1972 yılında yaptı. Üretim tarihi ise 1978. Hizmete sokulduğu sene ise gene 1978.

Kullanan Ülkeler: Belçika, Danimarka, Mısır, İsrail, Güney Kore, Türkiye, Hollanda, Norveç, Pakistan, Singapur, Tayland, A.B.D.

Kullanıldığı Oyun: Fighter Bomber Manevra kabiliyeti yüksek bir avcı uçağıdır.

F-111 Üretildiği Yer: General Dynamics Corp. A.B.D

Yapılış Amacı: Bütün hava şartlarında normal ve stratejik saldırı. Motor: İki adet Pratt&Whitney TF-30 Afterburner Turbofans ve değiş türleri. Performans: Max hız, iyi hava şartlarında ve 36.000 ft'te 2,2 Mach. Tarihi: İlk uçuşunu 1964 yılında yaptı. İlk servis konuluş tarihi ise 1967. Kullanan Ülkeler: Avustralya, İngiltere ve A.B.D Kullanıldığı Oyun: Fighter Bomber ve F-19 F-111, bilinen en iyi stratejik saldırı uçağıdır. Birçok operasyonda kullanılmıştır. Yakın tarihimizde Libya'nın bombalanmasında bu uçaklardan faydalanılmıştır. Dünyada ilk aktif oynar kanat sistemi ile donatılmış olan uçaktır. Hedefini kaçırma yüzdesi 0'a yakındır.

F-14 "TOMCAT" Üretildiği Yer: Grumman Aerospace Corp. A.B.D Yapılış Amacı: Hava savunma uçağı Motor: Pratt&Whitney TF30-412 Afterburning Turbofans. Pratt&Whitney TF30-414 Afterburning Turbofans. General Electric F110-401 Afterburning Turbofans. Performans: Max hız 2.34 Mach.

Tarihi: İlk uçuşu 1970 yılında yaptı. 1972 yılında Amerikan deniz kuvvetlerinde hizmete girdi.

Kullanan ülkeler: İran ve A.B.D Kullanıldığı Oyun: Fighter Bomber

F-19 "STEALTH FIGHTER" Üretildiği Yer: Lockheed-California Co. A.B.D

Yapılış Amacı: Avcı/keşif Motor: Kesin olarak bilinmiyor. Performans: Kesin olarak bilinmiyor. Tarihi: Kesin olarak bilinmiyor. Kullanan Ülkeler: A.B.D Kullanıldığı Oyun: F-19 F-19 oldukça gizli bir proje ve yakın zamana kadar böyle bir uçağın varlığı Amerikan Hükümetince reddediliyordu. İlk olarak 1977 yılında uçtuğu tahmin ediliyor. Uçağa Stealth Fighter denmesinin nedeni, belli irtifalarda, belli bir hızda radar tarafından saptanamaması. Diğer bir deyişle radar dalgalarını yansıttığı için uçak bir anlamda görünmez oluyor. Olası bir savaşta Rus ordularının gerisinde operasyonlar yapıp, ikmal yollarını kesme maksadı ile yapıldığı tahmin ediliyor. Uçağın ilk resmini çeken casus bir Rus uydusudur.

F-4 "Phantom" Üretildiği Yerler: Mc Donald Aircraft Company A.B.D ve lisans altında Mitsubishi Japonya.

Yapılış Amacı: Tüm hava şartlarında görev yapabilen avcı uçağı. Motor: General Electric J79-15 Afterburnerlı Turbojet, Rolls Royce Spey 202/203 Turbofans.

Performans: Max hızı 2,27 Mach. Menzil 2660 km.

Tarihi: İlk uçuşunu 1958 yılında yapmıştır. Servise 1961 yılında alınmıştır. Kullanan ülkeler: Mısır, Batı Almanya, Yunanistan, İran, Türkiye, İsrail, Japonya, Suudi Arabistan, Güney Kore, İspanya, A.B.D. ve İngiltere.

Kullanıldığı Oyun: Fighter Bomber. Oldukça eski bir uçak olan Phantom yıllar önce servisten kaldırılan bir uçaktı. Fakat daha sonra Boeing firmasının bulduğu yeni bir Afterburner modeli ile tekrar gündeme geldi. Yeni motor ile birlikte, uçağın adı da Phantom 2 olarak değiştirildi. Buna rağmen günümüz uçaklarında oldukça demode kalıyor.

F-15 "EAGLE" Üretildiği Yer: Mc Donnell Aircraft Company A.B.D. Lisans altında Mitsubishi Japonya.

Yapılış Amacı: Saldırı kapasitesi olan 'Air Superiority'. Avcı/saldırı. Motor: Pratt&Whitney F100-100 Afterburning Turbofans. Performans: Max hızı 2,5 Mach. Menzil 3450 km.

Tarihi: İlk uçuşunu 1972 yılında yaptı. Servise 1974 yılında girdi. Diğer modeller ise 1979 ve 1982 yıllarında hizmete alındı. Kullanan Ülkeler: İsrail, Japonya, Suudi Arabistan, A.B.D. Kullanıldığı Oyun: Fighter Bomber. Oldukça kısa mesafelerden inip kalkabilme, F-15'in en önemli özelliğidir. F-15E modeli çift kişiliktir. Havadan yere füzelerle donatıldığında oldukça öldürücü bir silah olabilir.

PANAVIA TORNADO ADV ve IDS Üretildiği Yerler: Panavia Aircraft GmbH ve British Aerospace. Yapılış Amacı: Tüm hava koşullarında engelleme. Motor: Turbo-Union RB 199 Mk 104 Turbofans. Performans: Max hızı 2,27 Mach. Tarihi: İlk uçuşunu 1979 yılında yapmıştır, servise ise 1984 yılında alınmıştır. Kullanan Ülkeler: Batı Almanya, İtalya ve İngiltere. Kullanıldığı Oyun: Fighter Bomber. Tornado'nun birçok modelleri vardır. Fakat bunlar arasında pek bir fark yoktur. Uçakta çok hassas ve aynı zamanda çok güçlü iki adet radar vardır. Bu sayede uçuş esnasında altında ve önündeki herhangi bir hareketi anında tespit eder. Her türlü hava koşulunda görev yapabilmesi oldukça büyük bir avantajdır.

SAAB 37 VIGGEN Üretildiği Yer: Saab-Scania AB, İsveç

Yapılış Amacı: Saldırı/Avcı. Motor: Bir adet Svenska Flygmotor RM8. Performans: Max hızı Mach 2. Tarihi: İlk uçuşunu 1967 yılında yaptı. Servise ise 1971 yılında alındı, değişik modelleri daha sonraki yıllarda hizmete sokuldu.

Kullanan Ülkeler: İsveç. Kullanıldığı Oyun: Fighter Bomber. Uçağın birçok değişik özelliği vardır. Pistte geri geri gidebilen yegane uçaktır. Ayrıca delta kanat yapısı uçağa kusursuz bir manevra özelliği kazandırır. Olası bir savaş nedeni ile uçaklar kara yollarına inebilecek şekilde dizayn edilmiştir.

F-29 ya da X-29 Üretildiği Yerler: Grumman Aerospace Corp. A.B.D. Yapılış Amacı: Experimental Air Combat Demonstrator. Motor: General Electric F404-400 Afterburning Turbofan. Performance: Bilinen modelinin, tahmin edilen hızı 1,9 Mach. Tarihi: İlk uçuş tarihi 1984. Kullanan Ülkeler: A.B.D. Kullanıldığı Oyun: F-29. Aslında tam anlamı ile bitirilmiş bir proje değildir. Bu sebeple hakkında fazla bir malumat yoktur. Fakat yapılan bazı modelleri oldukça pahalı olduğu için, daha proje aşamasında yapımları durdurulmuştur. 2000'li yıllarda değiştirilen bazı modellerinin hizmete sokulacağı tahmin ediliyor.

En başta da yazdığım gibi ben simülasyonlar konusunda fazla bilgi sahibi bir insan değilim. Elimden geldiğince faydalı olması maksadı ile bir şeyler yazmaya çalıştım, gelecek ay 90 yılının denizaltı simülasyonlarında buluşmak üzere hoşça kalın.

Ayrıca, değerli fikir ve yardımlarından dolayı, Tunç Şatıroğlu ve Güçlü Yurdunol'a teşekkür ederim.