Bu sayfadaki yazılar
Sayfanın metni
Sayfa 25
RUN OTHER [F7]: Hafızada bulunan diğer programların çalıştırılması için kullanılır.
EDIT OTHER [F7]: Hafızada bulunan diğer programların yazılmasına devamı sağlar. Yazmakta olduğunuz program hafızaya alınacak ve seçtiğiniz diğer program editörde belirecektir, ikinci seçtiğiniz programda işinizi bitirdikten sonra tekrar ilk programa dönmek için aynı işlemleri tekrarlamanız gereklidir.
OVERWRITE [F8]: Birbirinden ayrı iki yazılım modları arasında geçişi sağlar.
Insert modu: Önceden bulunan yazı üzerine klavyeden girdiğiniz karakterleri yazabilmek için bir boşluk açar. Örnek olarak ;
Rem insert modu denemesi kursoru E harfi üzerine getirip S tuşuna basarsanız, yazının düzeldiğini ve ;
Rem insert modu denemesi halini aldığını görürsünüz.
Overwrite modu: Bu modda ise, kursor altındaki karakter tamamen sizin klavyeden girdiğiniz karakter ile yer değiştirir. Yukarıdaki örnekten kaldığımız yerden (kursor E harfinin altında iken) A tuşuna basarsak yazının şu şekle geldiğini gözleriz ;
Rem insan modu denemesi FOLD/UNFOLD [F9]: Bir procedure tanımlamasını program dökümü içerisinde katlayarak saklamaya yarar. Procedure'ü katlayınca, yalnızca tanımlamadaki ilk satır görülür. Katlama işlemi için, tanımlama içerisindeki herhangi bir yere kursor'u götürüp Fold'u seçmek yeterli olacaktır. Procedure'ün errorleri kontrol edilir, eğer hata yok ise program içerisine saklanır. Bu işlem kesinlikle tanımlamadaki program satırlarında değişiklik yapmaz . Değişen tek şey, bu satırların gösterim biçimidir. Böylece program içerisinde gereksiz yere karışıklık meydana gelmez, incelenecek procedure Unfold işlemi ile açılarak incelenebilir.
LINE INSERT [F10 ya da CTRL + I]: Kursor'un o anda bulunduğu pozisyona bir boş satır yerleştirir.
2- SEARCH(ARAMA) MENÜSÜ Bu menü, diskten program yükleme ve diske program saklama komutlarını içermektedir. Bu menüyü seçmek için, ya
Shift tuşuna basın ya da sol mouse düğmesini basılı tutun.
LOAD [SHIFT+F1 ya da Amiga+L]: Bu komut, standart Amos dosya seçicisini kullanarak, diskten Amos Basic programlarının yüklenmesini sağlar.
SAVE [SHIFT+F2 ya da Amiga+S]: O anki Amos programını diske saklar. Eğer programı diskete ilk kez saklıyorsanız, dosya seçicisine program adını girmeniz istenecektir. Eğer diskte aynı adla başka bir program varsa, kendiliğinden yazdığınız bu adın sonuna [.BAK] eki ilave edilir. Yanlış bir şey yaptığınızda, programın bir önceki haline dönebileceğinizden, bu işlem programınızı çok güzel bir şekilde sigortalar.
SAVE AS [SHIFT+F3 ya da SHIFT+Amiga+S]: O anki programı başka bir isim altında diske saklar. Yeni isim, dosya seçicisine girilir. Şunu belirtmek isterim, eğer bir programı diske AUTOEXEC.AMOS ismi altında saklarsanız, bu program start-up tarafından kendiliğinden yüklenip çalıştırılır.
MERGE [SHIFT+F4]: Seçtiğiniz programı, orijinal programınızı silmeden, kursorun bulunduğu pozisyondan itibaren orijinal programınıza ekler. Bu, bir başka programdan aldığınız rutinleri kendi programınızda kullanmanızı sağlar.
MERGE ASCII [SHIFT+F5]: Hafızada bulunan program ile bir Amos Basic programının ASCII versiyonunu birleştirir.
ACCESS/LOAD [SHIFT+F6]: Hafızadaki bütün erişilebilir rutinleri siler ve yerine diskten yenilerini yükler. Bu komutla [.ACC] ekini taşıyan bütün programlar otomatik olarak yüklenir. Eğer standart 512K'lık A500 kullanıyorsanız, bu komutu kullanırken biraz dikkatli olmanızı öneririm, çünkü kolaylıkla hafıza sınırını aşabilirsiniz.
LOAD OTHERS [SHIFT+F7]: Disketten erişilebilir bir program yükler. Bu program 'Run Others' komutu ile çalıştırılabilir.
NEW OTHERS [SHIFT+F8]: Amiga'nın hafızasından 'Load Others' veya 'Edit Others' komutları ile yazılmış yardımcı programların bir veya birkaçının silinmesini sağlar.
NEW [SHIFT+F9]: O anda kullanılmakta veya yazılmakta olan programın silinmesinde kullanılır. Eğer programı diske saklamadıysanız, program silinmeden önce kayıt edebilmek şansına sahipsiniz.
QUIT [SHIFT+F10]: Bu komut, Amos'tan çıkarak kontrolün 'Command Line Interface'e geçmesini sağlar. Aynı NEW komutundaki gibi programı diske kayıt etmediyseniz, bu işlemi gerçekleştirmek için son bir şansınız olacaktır.
3- BLOCKS (BLOK) MENÜSÜ Blok menü, doküman yazımı ve silinmesine yardımcı olan bir bölümdür. Bu menü sayesinde, yazılım kolaylaşır. Kısacası bu menü dokümanla ilgili komutların olduğu bölümdür.
BLOCK START [CTRL+B ya da CTRL+F1]: Bu komutla blok başlangıcı belirlenir. Diyelim ki yazılan bir programın ortasından bir bölümü silmek istiyorsunuz. İlk önce silinecek bölümün başına gelmeniz gerekmektedir. Sonra BLOCK START komutu anlamına gelen tuşlara basmalısınız. Tuşlara bastığınızda, program ya da dokümanda hiçbir değişiklik olmayacaktır. Çünkü silinecek bölümün bitişini de işaretlemek gerekmektedir. Bunun için de BLOCK END komutunu kullanınız.
BLOCK END [CTRL+E ya da CTRL+F1]: Yukarıda da değindiğimiz gibi, üzerinde işlem yapılacak bloğun sonunu belirtir. Başı belirtilen bölümün silinecek yerine kursorla gelip, BLOCK END komutuna basılır. Böylece, işlem yapılacak bölümün yazı ve arka plan renkleri yer değiştirir. Böylece bloğu gözle görme olanağı sağlanmış olur. Şimdi de işaretlenen blok üzerinde yapılabilecek işlemleri görelim.
BLOCK CUT [CTRL+C ya da CTRL+F2]: İşaretlenen bloğu siler, yani programdan atar. Fakat hafızada kalır ve istediğiniz zaman çağırabilirsiniz. Bu komutun yararı, bir programda silinecek çok yer var ise zaman kaybetmeden silme olayını gerçekleştirmesidir. Bu bölümü normal silme tuşu ile silmek isterseniz, oldukça fazla zaman kaybedersiniz. Diğer bir yararı da, dokümanda istenen bölümlerin yerini değiştirme olanağı sağlamasıdır. Değiştirilecek bölüm, önce BLOCK CUT ile silinir. Sonra bu bölümü koyacağınız yere kursoru götürüp, BLOCK PASTE komutu ile bloğu kursordan sonraki yere yerleştirebiliriz. Eğer BLOCK CUT'ı iki kez ayrı yerlerde kullanırsanız, en son komutun içerdiği blok, editörün hafızasındadır.
BLOCK PASTE [CTRL+P ya da CTRL+F7]: Hafızasındaki bölümü, kursordan sonraki yere koymaya yarar. Kısacası bir bölümü kopya etmeye yarar. Bir bölümü blok hafızasına atmak için ya BLOCK CUT'la ya da BLOCK STORE komutlarını kullanmalısınız.
BLOCK MOVE [CTRL+M ya da CTRL+F3]: Bu komut ile işaretlenmiş bir bloğu, kursor pozisyonundan itibaren yerleştirebiliriz. İşaretlenen bölüm, ilk konumundan silinir. Bu komut BLOCK CUT ve BLOCK PASTE ile iki aşamada yapılan işlemin kısaltılmış şeklidir. Aynı işlemi bu komutla tek adımda yapabilirsiniz.
BLOCK STORE [CTRL+S ya da CTRL+F8]: Komutun görevi, işaretlenmiş bölümü editörün özel hafızasına atmaktır.
Klavyeyle gezinmek için ← ve → tuşları.
Sayfa 24
Amos'un inanılmaz dünyasına hoş geldiniz! Amiga gerçekten çok mükemmel bir bilgisayar ve bu program onun daha da mükemmel olduğunu ortaya çıkarıyor. Amos Basic, 500'den fazla komut içeriyor. Programı yazan François Lionet'in de dediği gibi; "Bu, Amiga'da bir Basic programında istediğim her şeye sahip."
Amiga'yı aldığımız zaman, ilk olarak Amiga Basic dilini öğreniriz. Fakat bu dil gerçekten kolay olmasına karşın, hem çok yavaş hem de bilgisayarı kullanım bakımından çok yetersiz. Zaten bilgisayara ısındıktan sonra bu dil size gereksiz gelecektir. Alternatif olarak, önce C dili akla gelebilir. C, gerçekten bilgisayarın tüm özelliklerini kullanabilen bir programdır. Ama C yazılım ve kullanım bakımından gerçekten profesyonellik istemektedir. Gerek programları yazmada, gerekse yazılan programları çalıştırmada zorluklar çıkartmaktadır. İkinci olarak da, Amiga assembler dili düşünülebilir. Assembler, son çıkan monitör programlarıyla yazılım bakımından kolaylaşmışsa da, kullanım zorluğu pek fazla değişmemiştir. Assembler'ın bir diğer kötü yanı ise, fark edilmeyen hataların program çalıştırıldığında makinenin kilitlenmesine yol açmasıdır. Diğer alternatiflerin bu anlattıklarımıza benzeyen kötü taraflarının bizi sınırlaması, Amos'un harika dünyasının kapılarının açılmasıyla sona erdi.
Amos, en vahşi rüyalarınızın ötesinde oyunlar yaratabilir. Amiga'yı bu kadar dayanılmaz yapan bütün güçlü özellikler, bu muhteşem sistemde bir araya getirilmiştir. Amos yardımıyla, makine dili programları ile boy ölçüşebilecek programlar yazabilirsiniz. Örneğin çok basit olarak 56 sprite yaratabilirsiniz! Amiga'nın normalde sekiz tane sprite yapma olanağı verdiğini hatırlatırım. Eğer ekranda daha fazla hareket isterseniz, Amiga'nın Blitter çipini kullanabilirsiniz. Ekrandaki Blitter objelerinin sayısı, sadece ve sadece o anda ulaşılabilecek hafıza miktarı ile sınırlıdır. Amiga grafik modlarının herhangi bir kombinasyonu, bir kerede gösterilebilir. Hardware scroll sadece mümkün değil, aynı zamanda da kolay. Asıl Amos Basic'in önemli olan tek zor tarafı, öğrenmeye nereden başlanacağı. Amos'un 500 Basic komutu, daha önce Basic öğrenmediyseniz sizi korkutmasın; fakat Basic'e yabancı değilseniz, sadece bilgilerinize birkaç komut daha ekleyeceksiniz demektir.
Açıklamamıza önce Amos Editörü ile başlayacağız. Sonra komutların kullanımı ile devam edeceğiz. Komutları gördükçe örneklerimiz artacak. Eğer anlamadığınız komut olursa, ya örneklerden ya da yazımın ilerleyen bölümlerinden ne işe yaradığını çıkarabilirsiniz. Zaten komutların işlevlerini temelden başlayarak anlatacağız. Sizin Amiga Basic bilmediğinizi varsayarak yola çıkacağız ve sonunda da ileri programlamayla nasıl oyun yapılacağını ve Amos'un zenginliğinden nasıl yararlanacağınızı öğreneceksiniz. Tabii ki sadece oyun değil; diske yazılım, iş programları, muhasebe programları, kitap veya kaset takip programları gibi programları da yapabileceksiniz. Gerisi sizin kabiliyetinize ve hayal gücünüze kalmış.
AMOS EDİTÖRÜ Amos'un editörü, size birçok yazılım özelliği sağlar. Güçlü bir kullanımı olmasının yanısıra, ayrıca kullanımı oldukça eğlenceli ve kolaydır. Bütün komutlar doğrudan ekrandan kullanılabildiği gibi, ayrıca tuşlar yardımıyla da kontrol sağlanabilir. Bilgisayardaki deneyiminiz çok az da olsa, zorlanmanız için pek fazla neden yok. Bu sistemin en heyecan verici tarafı, program dökümünün ana program ekranından bağımsız olmasıdır. Böylelikle dökümden editöre tek bir tuşa basarak geçebilirsiniz. Eğer hafızada yer varsa, birden fazla programı aynı anda çalıştırabilir, program yazarken aklınıza gelen ilginç fikirlerin nasıl sonuç vereceğini öğrenmek için bir yanda programınız dururken diğer yanda fikrinizi deneyebilirsiniz. Her ayrı program birbirinden tamamen bağımsızdır ve programlar arasında geçiş çok basittir.
Editör, erişim bakımından oldukça rahat. Komutlar, ekranın üst kısmında bulunan kutular içerisinde sıralanmıştır. Az yer kaplaması düşünülerek dönüşümlü olarak sıralanmışlardır, bu dönüşüm tek bir tuşa basılarak sağlanır.
Amos ilk yüklendiğinde, standart tanıtım ekranını görürsünüz. Herhangi bir tuşla editöre girilir. Ekranın en üstünde o an kullanılabilecek komutların listesinin bulunduğu bir menü vardır. Komutlar mouse işaretçisi ile ya da fonksiyon tuşları ile kolayca kullanılabilir. Bu menünün altındaki tek satırda yazı ve hafıza hakkındaki bilgiler bulunur. I L=1 C=1 Text=40000 Chip=91000 Fast=0 Edit=name
İlk baştaki harf yani [I], editör modunu belirtir (Insert ya da Overwrite). [I] modunda, kursorun sağındaki harfler bir sağa kaydırılarak basılan tuşa ait harf bu boşluğa yerleştirilir. [O] modunda ise kursorun altındaki harf, basılan tuşun harfi ile değişir.
Bundan sonraki iki harf (Line ve Column) sırayla satır ve sütun numaralarını belirtir.
TEXT: Bu bölüm, editör dökümüne ayrılan hafızayı belirtir. Bu miktar [set buffer] komutu ile kolayca ayarlanabilir.
CHIP: Amiga'nın esas hafızasında kalan ve kullanılabilecek boşluğu belirtir.
FAST: Amiga'ya dışarıdan eklenen ve kullanılabilen hafıza boşluğunu gösterir.
EDIT: Yazmakta olduğunuz programın adını belirtir. İlk başta bu bölüm boştur, fakat diskten yükleme ya da diskete kaydetme esnasında verdiğiniz yeni isim burada belirir.
MENÜLER 1- İlk menü : Bu menü, Amos'u ilk yüklediğinizde karşınıza çıkar. Bu menüdeki komutları şöyle sıralayabiliriz;
RUN [F1]: Hafızadaki programı çalıştırır (F1 tuşu ya da mouse işaretçisi ile üstüne gelip sol düğmeye basarak çalıştırabilirsiniz).
TEST [F2]: Tüm programdaki hataları (error) kontrol eder. Error bulursa kursor yardımı ile ilk hatanın yerini gösterir.
INDENT [F3]: Programın hatalarını sadece bir kere araştırır. TEST gibi çalışır. Fakat programa giriş yapılmamış ise, programı test etmiş olarak kabul eder ve bir daha test etmez.
BLOCKS MENU [F4 ya da CTRL]: Blok menüsünü ilk menünün yerinde açar. Bu seçenekler, hem mouse hem de fonksiyon tuşları ile çağırılabilir. İlk menüye dönmek için menü dışındaki bir alanda sol mouse düğmesine veya bir tuşa basmanız yeterli olacaktır.
SEARCH MENU [F5 ya da ALT]: Arama menüsünü getirir. Gerektiğinde, istediğiniz kelimeleri araştırmaya ve değiştirme işlemlerinin gerçekleştirilmesine yarar. Ayrıca döküm hafızasının ayarlanması ile TAB miktarlarının değiştirilmesini sağlar.