DESKTOP VİDEO
Retro bilgisayarAmiga'yı ilk defa ortaya attıkları zaman piyasaya verilen programların arasında "Deluxe Video" diye bir yazılım vardı. Ses ve görüntüyü bir arada, üstelik senkron çalıştıran bu yazılımın ardından sular dereler aktı, Amiga şekil, boyut falan filan değiştirdi, ancak herkes hala aynı soruyu sormakta:
- Ne zaman ciddi bir VIDEO programı yazılacak?
Evet... Resmiyle, sesiyle, hızıyla, kısacası herşeyiyle AMIGA video çalışmaları için biçilmiş kaftandı. O halde niye şu ana kadar ciddi bir program yazılamadı?
Bunun çeşitli sebepleri vardı. Bunların çoğu aynı nedenden kaynaklanıyordu. Video çalışmaları hangi market için olacaktı? EV mi yoksa YAYIN mı?
AMIGA'nın tasarımcıları ilk başta çok ciddi bir hata yaptılar. Amatör fiyata profesyonel cihaz üretmeye kalktılar. Bence başardılar da. Ancak özellikle profesyonel VIDEO pazarının çok önemli bir yönünü kulak arkası ettiler. Bu da bu markette görev yapan cihazların çok pahalı cihazlar olmasıydı. Standard diye bir kavram vardı ve bu standart milyon dolarlarla konuşuluyordu. Acaba gerçekten kullanılan aletler bu kadar pahalı olmak zorunda mıydı yoksa şişirilmiş bir pazar mıydı?
Bunun cevabını almak için ürünlerin hangi dalda olduğuna bakmak gerekir. Yayın dalı, büyük sayılarla, sıfırı bol paralarla konuşulan medyaları kapsar: REKLAM, TV SERİLERİ, ŞOVLAR vesaire, vesaire... Bu dala soyunanlar, Örneğin, reklam verenler, her yıl milyarlarca liralık bütçeyi yalnızca tanıtım için televizyon ekranlarına gömerler. Bunun için de bir iki film yaptırırlar. Bunca parayı sokağa atmış olmamak için de işlerini en kaliteli, en modern, en pahalı stüdyolara teslim ederler. Burada onları kınamak yersizdir çünkü siz de olsanız aynı şeyi yaparsınız. Tabii bu arada filmlerin çekimlerine gelirler, montajları izlerler, fikir yürütürler falan filan. Prodüksiyon firmaları da göğüslerini gere gere "Bakın bizim aletlerimize, valla billa milyarlarca liraya mal oldular... Bu yüzden bu filmi size 100 milyon liraya yapıyoruz!" diyebilmek için haldır haldır Avrupa pazarlarından yeni ve pahalı makineler yığar dururlar. Ee, müşteri oğlunun evde oynadığı oyun makinasına 100 milyon lira kullanma parası ödeyecek değil herhalde. Bu arada bir hatırlatma yapayım, 100 milyon lira, vasat ve standard bir televizyon filmi için ortalama yapım bedelidir ve bu rakamda bir abartma yoktur. Bilmem ne demek istediğimi anlatabildim mi?

Şimdi gelelim AMIGA'nın bu pazara nasıl girebileceğine...
Siz, başka kişilerde olmayan veya az olan bir başka cihazı, bir yeteneği veya AMIGA'yı direkt etkilemeyen bir malı, bir hizmeti pazarlıyorsanız AMIGA kimsenin umurunda olmaz, olamaz. Örneğin, biz çizgi film üretiyorsak herkes sonucuna bakacak, AMIGA'nın arada kullanılmasını belki de bilmeyeceklerdir bile. AMIGA burada bir kablo, bir masa, sandalye gibi kullanılması dikkat çekmeyen bir alet olarak görülecektir. Yok şayet, biz AMIGA'nın yetenekleri üzerine bir film yapmaya çalışıyorsak biraz önceki söz yine gündeme gelecektir:
- Yahu bunu benim oğlumun oyuncağı ile yapıyorlar. Ne diye bu kadar para veriyorum bunlara?
Görünürde haklılar. Ama kazın ayağı gerçekten öyle mi? Kağıt ve kalem yüzyıllardır vardı. Boya da öyle. O halde niye herkes bir Salvador Dali olamıyor? Niye herkesin karaladıkları bir Pablo Picasso değeri taşımıyor?
Bu olayın bir yüzü. Ama esas acıklı taraf ne yazık ki hem bu kişilerin, hem de Commodore yapımcılarının atladıkları bir şey. O da AMIGA'nın tek başına hiçbir zaman profesyonel bir stüdyo oluşturamayacağıdır. Neden mi?
Gelin bir AMIGA VIDEO stüdyosunda, yayın kalitesinde ürün alabilmek için neler gerekir, bir bakalım:
- En az HI BAND U-MATIC standardı, üstelik tek kare çekebilen video kayıt cihazı
- Aynı standartta ve montaj kapasiteli iki adet source video okuyucu
- Ara montaj birimi (Edit kontroller)
- Zaman taban düzelticisi (Time Base Corrector)
- Senkron darbe üreticisi (Signal Pulse Generator)
- Zaman Kod Üreticisi (Time Code Generator)
- Sinyal eşleme arabirimi (Genlock Interface)
- Video Mixer • Efekt Üreticisi (Effects Generator)
• Renkli profesyonel kamera - Kamera kontrol ünitesi - Monitörler - Scope ve benzeri ölçüm ve izleme cihazları
- Tek kare veya sürekli çekim için masa (Rostrum Stand)
- Kare dondurucu (Frame freezer) - Kare tutucu (Frame Grabber) - Ses kayıt ve montaj cihazları, ara birimleri, bağlantılar.
- AMIGA, aksesuarları, programları vb.
Gördüğünüz gibi, AMIGA burada devede kulak. Yukarıda belirtilen ancaklık mini stüdyonun maliyeti en az yarım milyar. Evet, yanlış anlamadınız... Yarım milyar. Bu aletler iyi ve modern cihazlarsa bu rakam 3-4 milyar lirayı bulur.
Hay Allah, galiba bütün AMIGA severleri ürküttüm. Ama doğrusu bu. Müşteri bütün bu aletleri bir arada görmezse asla stüdyonuza uğramaz. Niye uğrasın ki? Allı pullu başka stüdyolar var.
Haa, ne olabilir? Siz evinizde AMIGA'nızla birtakım animasyonlar hazırlarsınız, gelip onları böyle bir stüdyoda videoya aktarırsınız. İşte AMIGA ile böyle bir çalışma yapabilirsiniz. O zaman bu bir MASAÜSTÜ
DESKTOP VİDEO
VİDEO olayı olur. Üstelik bu gayet akıllıca bir hareket olur, çünkü bir video stüdyosunun kurulmasından çok daha zor olan şey, o stüdyonun arıza yapmadan, efendi efendi çalışmasını sağlamaktır. Ne gerek var bu zorluğa?
AMIGA gerçekten çok yetenekli bir aygıt. Tek başına bir takım video çalışmaları yapma imkanı var ancak şer parçalar olmadan yayın imkansız. Gelelim EV video pazarında AMIGA'nın durumuna. Nereden bakarsanız bakın yine ya iki video cihazı, ya da bir video kamera ile bir video kayıt cihazı ile bir eşleme arabirimi yani Genlock interface bu olayı çözer. Kaydedilen sinyal yayın kalitesinde olmaktan çok uzak olsa da evde eğlenmek için gayet yeterli olacaktır.
Bugün piyasada satılan AMIGA VİDEO arabirimleri konusunda bir gezi yaparsak gözümüze ilk çarpan NERİKİ ve MAGNI Genlock interface'ler ve SUPERPIC kare tutucudur. Gerçekte bütün bu markalara yine de bir mühendis eli değip diğer cihazlara göre ayar yapılması gerekmektedir. Nedense bir türlü kullanıcıyı bir defada mutlu kılacak bir arabirim yok hala. Biz hemen hemen her Genlock interface'i denedik, sonunda en başta aldığımız en ucuz, hatta üstünde markası bile yazmayan bir taneyi biraz modüle edip ciddi ve kabul edilebilir çıkış alabildik. Epeyi de terledik. Resim dondurmak için ise benzeri bir çalışmayı SUPERPIC ile yaptık. Biraz kurcalayınca resim kalitesini hayli arttırdık. Bazı AMIGA demolarında görülen o süper resim kalitesini yakaladık. Tabii bütün AMIGA kullanıcılarından bunları beklemek yanlış olur ama benden söylemesi, AMIGA VİDEO ile MASAÜSTÜ VİDEO olayının en birinci sorunu GENLOCK olayı. Bunu çözdünüz mü diğer sorunların çözümleri kolay. En azından diğer sorunlardan anlayanlar var. Telefonum ne zaman bir AMIGA kullanıcısı tarafından çalınsa, mutlaka arada şu soru geçmekte:
- Yahu sen ne marka GENLOCK kullanıyorsun?
Tabii dilimizin döndüğü kadar anlatıyoruz.
Bugün piyasada iş gören videografik bilgisayarlarının çoğunun ekran çözümlemeleri AMIGA boyutundadır ancak renk sayıları oldukça fazladır. Standart olan 16.700.000 renk ne yazık ki AMIGA'nın çıplak halinde yoktur. Olmadığı gibi yüksek çözümlemesi hem titremekte, hem de renk sayısı 16 gibi ilkel ve diğer cihazların milyonda birine düşmektedir. İşte AMIGA burada fena halde çuvallamaktadır. Bunu önlemek için bazı kartlar üretilmiştir. Bu kartların kendileri 2-3 AMIGA fiyatınadır fakat yine de diğer bilgisayarların fiyatları ile kıyaslandığında rakamlar oldukça minik kalmaktadırlar. 2500 ile 4500 Amerikan Doları arasında satılan bu kartlar sayesinde gerektiğinde 8000*8000 satır ve 16.700.000 renk alınabilmektedir. VISTA, TARGA gibi kartlara bu yıl yenileri eklenmektedir ancak yeni markaları görüp kullanmadan vermek istemiyorum. Marifetlerini bile doğru dürüst bilemiyorum. Bu pazarda beni en rahatsız eden şunu yapacak bunu yapacakların ardından gelen foslardır. Neme lazım, bekleyelim çıksınlar, sonra konuşuruz.

Bu arada ortalığı kasıp kavuran bir AMIGA VİDEO mucizesi de CALIGARI isimli program/sistem. Bir heyecan içinde New York'taki karargahlarını bastığım zaman gerçekten bir duvara çarpmış gibi oldum. 8000*8000 çözümleme, 16.700.000, video input ve output imkanları, tam yayın standardı ve en önemlisi inanılmaz yetenek ve kullanışlılıkta bir 3 boyutlu animasyon programı. Yapımcısı Roman ORMANDY ile kısa zamanda dost olduk ve geçtik makinanın başına. Adam kullanıcıyı düşünmüş ve çok pratik yöntemler bulmuş. Ray Tracing yerine yeni bir metod uyguluyor. Kendi buluşu olan bu yöntemi de devlet sırrı gibi saklıyor. Nasıl saklamasın, en kuvvetli cihazlarda bile yarım saatten fazla zaman alan kompleks bir resmin RENDERING yani hazırlanma zamanı düşmüş 1-2 dakikaya. Kendim de kullanmasam asla inanmazdım. Ama gelin görün ki, alet doğru ve tam çalışsın diyorsanız gereken toplam bütçe nereden bakarsanız 25.000 doların üstünde. Haa, bu paraya video kayıt cihazları dahil değil ancak bu işi gerçekten yapabilecek ikinci bir sistemin fiyatı da kesin 100.000 doların üstünde. CALIGARI kendi başına 3500-5000 dolar arasında versiyon değiştiren, AMIGA için yazılmış en iyi ve en pahalı program olma hüviyetini kullanmakta. Bir de düşük çözümlemeli uyduruk versiyonu var ki o da pazarda 200 dolar civarında satılmakta. Eğer AMIGA VİDEO işini hakkıyla yapmaya niyetliyseniz kesenin ağzını aralayıp bu sisteme yazılacaksınız. Ama sakın yanılıp ev işi diye yanaşmayın. Çok tuzlu, ağzınız kavrulur. Zaten bir animasyon rutin programı var ancak yeni ve çok pratik şeyler yazıyormuş ORMANDY bu ara. Montreal Bilgisayar Fuarında bir şeyler gösterdi millet birbirine girdi.
MASAÜSTÜ VİDEO henüz çok yeni bir kavram ve AMIGA'nın yeteneklerine en uygun olanı, ancak alan çok bakir. Firmalar henüz yeni yeni malzemeler hazırlıyorlar. Yakında ormana döner bu market de. Tabii bu arada başka markalar, Macintosh'lar, PC'ler de bu pazarı AMIGA'ya bırakırlarsa. Biz AMIGA'yı tanıdıktan sonra bu pazarın onun hakkı olduğuna inanıyoruz. Bir de COMMODORE bunu anlayabilse.