NEDİR BU WORKBENCH?
Retro bilgisayarMerhaba! Hatırlarsanız geçen ay Workbench araçlarından Note Pad ve Calculator'ı incelemiştik. Bu ay yine Workbench'te bulunan araçlarla anlatımlarımızı sürdüreceğiz.
ICON EDITOR (İKON EDİTÖRÜ):
Workbench'teki System çekmecesinde bulunan, ikonları değiştirebilmenize ve yeni ikonlar yaratabilmenize olanak sağlayan bir araçtır. Bildiğiniz gibi ikonların 5 tipi vardır:
TİP ANLAMI ÖRNEK Disk Disket sürücü Workbench disketi ikonu Drawer Çekmeceler System çekmecesi Tool Araçlar Notepad ikonu Project Projeler Notepad notları ikonları Garbage Özel çekmeceler Trashcan ikonu
Icon Editor aracı da tıpkı diğer Workbench araçları gibi açılır. Program yüklendiğinde ikon düzenlemesi yapılabilecek edit penceresi yanında dokuz frame (kare) ile görüntülenir.
İKON YÜKLEME:
Değiştirmek üzere seçilen bir ikonu yüklemek için önce, Icon Editor penceresinin yanındaki dokuz frame'den biri ikonun yükleneceği frame olarak seçilir. Icon Editor ilk açıldığında bu dokuz frame'de bu programın ikonu yüklüdür. Bir frame seçilip yüklendiğinde Icon Editor penceresinde ve o frame'deki ikon değişecektir.
Frame seçimi yapıldıktan sonra ikon yükleme işlemi için başlık çubuğundaki Disk menü başlığı altındaki "Load Data" kalemi seçilir. Bu seçimle görüntülenen istek penceresinde;
"Enter Icon Name (.info Will Be Added)" yazısının altındaki çubuğa yüklenecek ikon dosyasının ismi girilir. Girilen ismin sonuna ikon dosyalarının uzantısı olan .info soneki yazılmaz. Icon Editor, yazılan ismin sonuna uzantıyı otomatik olarak ilave edecektir. İstenen ikon dosyası bir directory içinde ise, dosya ismi yazılırken belirtilir. Örneğin, Utilities çekmecesindeki Calculator ikonunu yüklemek için, isim çubuğuna:
Df0: Utilities/Calculator ya da /Utilities/Calculator yazılır. Dosya ismi girildikten sonra çubuğun altındaki "Load Icon Image" kutusu seçilerek ikon yüklenir. Yükleme işleminden vazgeçmek için, bu kutunun yanındaki "Cancel The Load" kutusu seçilebilir.
Icon Editor'de, editör penceresinin yanındaki 9 frame kullanılarak aynı anda dokuz ikon ile çalışılabilir. Bunun için her frame'i tek tek seçerek isimleri girilir ve seçilen frame içine yüklenir.
BİR İKONU DEĞİŞTİRME:
Icon Editor penceresinin solunda görünen frame'lerden o anda seçili olanın içindeki ikon editleme penceresinde görüntülenir. Bir ikon ancak bu pencerede iken değiştirilebilir.
İKON RENKLERİNİ DEĞİŞTİRME:
İkondaki bir miktar pixelin rengini değiştirmek için istenen renk Color menüden seçilerek mouse işaretçisi rengi değiştirilecek olan alanda seçim düğmesi basılı tutularak dolaştırılır.
ALANLARI BOYAMAK:
Icon Editor'ün "Flood Fill" özelliği ile aynı renkle dolu olan bir alanın tamamının rengi değiştirilerek yeni renkle boyanabilir. Bu işlem için yine Color menüden renk seçimi yapıldıktan sonra Misc menüden Flood Fill seçilir. Sonra da doldurulacak alana gelip seçim düğmesine basılır.
BİR İKONA YAZI EKLEME:
Bir ikona yazı ekleme işlemi aşağıda belirtilen altı adımda yapılır:
1. Text menüden "Write Info Frame" seçilir.
2. kon Text başlıklı bir istek penceresi görüntülenir. Başlığın hemen altındaki, içinde "text" yazan çubuk, ikona eklenecek yazının girileceği bölümdür. Çubuğun içi kliklenir ve en fazla 8 karakter olmak üzere istenen yazı girilir.
3. Yazı için Foreground kutusundan ön zemin yani yazı rengi, Background kutusundan ise arka zemin rengi belirlenir. Renk değişimi için kutuların yanındaki renk bölümlerini kliklemek yeterlidir. Bu kutularda yapılacak her klikle renk değişecektir.
4. Yazı için kullanılabilecek tek font "Topaz" fontudur. Fontta yapılabilecek tek değişiklik yazının puntosundadır. Font çubuğunda tanımlı olarak "TOPAZ-SIXTY" gelir. Buradaki fontu "TOPAZ-EIGHTY" yaparak fontun puntosunu küçültebilirsiniz.
5. Mode kutusundan seçilebilecek 4 yazı modu vardır:
• JAM1: Yazı seçilen foreground renginde çıkar, background rengi görüntülenmez.
• JAM2: Yazı foreground renginde, arka zemin background renginde görüntülenir.
• COMPLEMENT: Yazının bulunduğu yer, Icon Editör penceresinin normal zemini ise, yazı aynen JAM1 modundaki gibi görünür. Ancak farklı bir zemin rengi üzerine getirildiğinde, bu modun işlevi çok daha rahat anlaşılabilir. Yazı, pencerede kullanılan diğer renkler üzerine getirildiğinde altta kalan rengin ters rengini alır. Yani her pixel, değişen zemin renginden etkilenerek o zemin için ters olan renge dönüşür.
• INVERSE: Yazının şeffaf olduğu moddur. Arka zemin rengi olduğu gibi görüntülenir, yazı bu zemin üzerinde alttaki zeminin rengini alır.
Görüntü modunu değiştirmek için mode kutusunu istenen moda gelinceye kadar kliklemek gerekir.
6. Yazıyı ikona eklemek için "Position" kutusu seçilir. Bu seçimle bir başka pencere görüntülenir. Yazı, penceredeki oklar kullanılarak ikonun istenen yerine yerleştirilir. Okların altındaki "Single" kutusu, yerleştirme oklarının her seçilişinde yazının bir pixel; "Repeat" kutusu ise oku seçip düğmeyi basılı tutarak yazının sürekli kaymasını sağlar. Yazı istenen pozisyona gelince, "OK" kutusu kliklenerek yazının ikona yerleşmesi sağlanır. "Cancel" kutusu seçilirse, yazı ikona eklenmeden bir önceki istek penceresine geri dönülür.
İkona yazı eklemekten vazgeçerek "Write Info Frame" seçiminden önceki duruma dönmek için "Reset" seçilir. Frame'den tamamen vazgeçilirse, "Cancel" kutusu ile yapılan değişiklikler iptal edilir.
UNDO ÖZELLİĞİNİN KULLANIMI:
Grafik programlarını kullananlar bilirler. Undo, son yapılan işlemin iptali için kullanılır. Icon Editor'de de Copy menü başlığı altındaki "Undo Frame" seçeneği de aynı amaçla kullanılır. Buna ek olarak; aynı menü başlığı altında bulunan "Snapshot Frame" seçeneği tüm değişikliklerden önce seçilirse, herhangi bir anda yapılan "Undo Frame" yapılan değişikliklerin tamamını yok eder.
FRAME'LER İLE ÇALIŞMA:
Icon Editör'ün editör penceresinin yanındaki dokuz frame programın kullanımında çok önemli fonksiyonlara sahip. Bunlarda frame'leri muhafaza edebilir, aynı ikonun değişik şekillerini yaratabilirsiniz. Frame'ler ile çalışırken kullanabileceğiniz bazı teknikler şunlardır:
BİR FRAME'İ KOPYALAMAK: Bir frame'i başka bir frame'e kopyalamak için; önce frame'in kopyalanacağı hedef frame kliklenerek seçilir, sonra da Copy menü başlığı altındaki "From Frame" seçeneğinin alt menüsünden kaynak frame numarası belirtilir, örneğin yedinci frame'deki bir ikonu, beşinci frame'e kopyalamak için; önce beşinci frame işaretlenir. Editör penceresine bu frame'deki ikon yerleşir ve frame'in çerçevesi siyah olur. Sonra Copy menünün From Frame seçeneğinin alt menüsünden "7" seçilir. Bu işlemle 7. frame'deki ikonun bir kopyası, 5. frame'e yerleşecektir.
BİR FRAME'DEKİ RESMİN HAREKET ETTİRİLMESİ: Frame'ler içindeki resimlerin hareket ettirilmesi, Move menü başlığı altındaki "In-Frame" seçeneğiyle yapılır. İçindeki ikon resmi hareket ettirilecek frame işaretlenerek "move" menüden In-Frame seçildiğinde, tıpkı yazı yerleştirme penceresindeki gibi oklar içeren bir pencere açılır. Pencerelerin çalışma şekilleri aynıdır. Frame içindeki resim oklar yardımı ile istenen yönde hareket ettirilebilir.
FRAME'LERİN YERİNİ DEĞİŞTİRME: İki frame'in yerlerini birbiri ile değiştirmek için; iki frame'den biri işaretlenir, sonra da Move menüdeki "Exchange With Frame" seçeneğinin alt menüsünden diğer frame belirtilir. Örneğin; 4. frame'deki resim ile 6. frame'deki resmin yerini değiştirmek için bu işlem yapıldığında, 4. frame'deki resim 6. frame'e, 6. frame'deki resim 4. frame'e yerleşir.
FRAME'LERİ BİRLEŞTİRME: İki frame'in içeriğini birleştirmek için; frame'lerden biri seçilir, sonra Copy menüsündeki "Merge With Frame" seçeneğinin alt menüsünden diğer frame'in numarası seçilir. İki frame'deki pixeller üst üste bindiğinde, renklerin görüntülenme kuralları şunlardır:
• Renk 0 (Color menüde en üstteki renk) başka bir renk ile kaplanırsa, diğer renk görüntülenir.
• Renk 3 (Color menüde en alttaki renk) başka bir renk ile kaplanırsa, renk 3 görüntülenir.
• Renk 1 ve 2 (Color menüde ortadaki 2 renk) üst üste gelirse, renk 3 görüntülenir.
BİR İKONU PARLATMAK: Zaman zaman Workbench'teki bir ikonu seçtiğinizde parladığını görmüşsünüzdür. Bunu yapmanın Hilite menü başlığı altında sıralanan iki yolu vardır:
• Ters görüntü (inverse video) modunda gösterilebilir. Ters görüntü modunda ikonun normalde renk 0 olan kısımlar renk 3; renk 1 olan kısımlar renk 2; renk 2 olan yerler renk 1; renk 3 ise renk 0 olur.
• "Backfilled" yapılabilir. Bir backfilled ikon, tek farkla aynen ters görüntü modundaki gibi görünür. Fark, normal olarak her ikonun arka zemin çerçevesi görünür.
İkonu ters görüntüye almak için kaydetmeden önce HiLite menüden "Invers", backfill yapmak için "Backfill" seçilir.
ÇERÇEVE GENİŞLİĞİNİ BELİRLEMEK: Her ikonun altında temsil ettiği dosyayı belirten bir isim bulunur. Icon Editor'de ikonun ismi ile resmi arasında tek boşluk bırakabileceğiniz gibi, boşluk koymayabilirsiniz. Başlık çubuğundaki Misc menüdeki "Set Bottom Order" seçeneğindeki kalemlerden boşluk bırakmayacaksanız 0'ı, bir satır boşluk bırakacaksanız 1'i seçebilirsiniz.
İKONU KAYDETMEK: Değiştirdiğiniz bir ikonu diskete kaydettiğinizde yüklediğiniz ikonun yerine geçeceğini unutmayın.
Bir ikonu kaydederken önce ikonu içeren frame işaretlenir, sonra da Disk menüden "Save Data" kalemi seçilir. Açılan istek penceresine ikonun ismi (varsa directory ismi ile birlikte) yazılır. Verilen ismin sonuna .info uzantısı yazılmaz, Icon Editor bu eki otomatik olarak ismin sonuna ekler. Dosya ismi yazıldıktan sonra, ikonu iki türlü kaydedebilirsiniz:
• Frame'deki resmin tamamını kaydetmek için, "Save Full Image" kutusu seçilir.
• Frame'deki resmin sadece bir bölümünü ikon olarak kaydetmek için ise "Frame And Save" kutusu seçilerek editör penceresinde ikon resminin istenen bölümü -tıpkı grafik programlarında brush alır gibi- mouse ile dörtgen içine alınarak seçilir. Dörtgen içine alma işlemi için istenen alanın bir köşesinde mouse'un seçim düğmesine basılır. Düğme bırakıldığında o noktadan itibaren dörtgen belirir. Mouse'u hareket ettirerek ikonu içine alıp ikinci düğme kliklendiğinde ikon belirtilen büyüklükte verilen isimle diskete kaydedilir.
Icon Editor programından çıkış için pencerenin sol üst köşesindeki kapatma kutusu kliklenir.
SAY Say, Amiga'nın ses kabiliyetini kullanan bir konuşma programıdır. Farklı Workbench versiyonlarında, System ya da Utilities çekmecelerinden birinin içinde olabilir. Say ikonu iki kez kliklendiğinde, Workbench ekranında iki yeni pencere açılır. Bunlardan biri "Phoneme" diğeri ise "Input" olarak etiketlenmiştir.
Input (giriş) penceresini klikleyerek aktif hale getirdikten sonra, Amiga'nızın söylemesini istediğiniz sözleri yazıp RETURN tuşuna basarsanız, yazdıklarınızın Amiga tarafından tekrarlandığını duyacaksınız, tabii İngiliz fonetiği ile. Zaten Phoneme (Fonem) penceresinde yazdıklarınızın İngiliz fonetiğine göre çevrilişini görebilirsiniz.
Konuşma esnasında Amiga'nın kullandığı sesi değiştirmek de mümkün. Phoneme penceresinde verilen opsiyonları kullanarak sesi kadın (-f = female), erkek (-m = male), robot (-r) ve tabii ses (-n = natural) yapmanız mümkündür. -s ile 40 ile 400 arasında bir değer vererek konuşma hızını ayarlayabilirsiniz. -p# #opsiyonu ile sesi 65 ile 320 arasında bir değer vererek (## işaretleri yerine) yükseltip alçaltabilirsiniz. -x filename ile hazırladığınız bir konuşma metnini diskete kaydedebilirsiniz.
Say penceresinden çıkış için Input penceresinde herhangi bir şey yazmadan RETURN tuşuna basmak yeterlidir.
GRAPHIC DUMP: ____
Bir ekran resmini monitörde görüntülendiği şekilde doğrudan printer'e göndermek için kullanılır. Bu işlem için Graphic Dump ikonuna çift klik yapmak yeterlidir. Yaklaşık 10 saniye sonra monitörde en öndeki ekran resmi printerden dökülür. Amiga'ya bağlanan grafik printer tanımlanmışsa döküm sırasında bir sorun çıkmayacaktır.
SeTMaP: Amiga için mevcut pek çok değişik klavye dizaynı mevcuttur. SetMap, kullanmak istediğiniz klavye için uygun seçimi yapabilmenizi sağlayan ve Workbench'teki System penceresinde bulunan bir araçtır. AmigaDOS içinden de klavye değişikliği yapmak mümkündür. Workbench'ten SetMap aracını kullanmak için, SetMap ikonu işaretlenerek Workbench menüden Info seçilir. Tool Types çubuğundaki Add Gadget kliklenerek "KEYMAP =yeniklavye" yazılır. Yeniklavye, kullanılacak yeni klavye haritasının adıdır. Mevcut klavye haritalarından (komutta yeniklavye yerine yazılabilecek) bazıları şunlardır: d Alman klavyesi n İspanyol klavyesi f Fransız klavyesi gb İngiliz klavyesi i İtalyan klavyesi usa Standart Amerikan klavyesi
Araç tipi girildikten sonra, info kaydedilerek çıkılır. Bundan sonra KeyMap ikonu iki kez kliklenerek istenen klavye, istenen zamanda yerleştirilebilir.
No Fast Mem
Bazı Amiga programlarının standart 512 K bellekle çalışmadığını fark etmişsinizdir. Bazı programların açıklamalarında da, çalıştırılabilmesi için 1MB gerektiğini okursunuz. Bu yüzden Amiga'ya 512K expansion ram (ilave bellek) takmış olanlarınız vardır herhalde. İşte NoFastMem, ilave bellek takılmış makinalarda gerektiğinde bu belleği devre dışı bırakmak için kullanılan bir araçtır. Zira 512 K bellek için hazırlanmış bazı programlar da, 1MB bellekle çalışmaz. İşte böyle durumlarda NoFastMem ikonuna çift klik yapmak suretiyle ilave RAM'i kapatabilirsiniz. İlave RAM taktırmış olanlar bu işlemi hemen deneyip başlık çubuğundaki bellek ölçüsünden inceleyebilirler.
Bu ayki Workbench tanıtımımız bu kadar. Gelecek ay, Workbench'teki Preferences aracını inceleyeceğiz. Hoşça kalın...