Sayfa 54

Geçen ay CLI komutlarını tek tek incelemeye başlamıştık. Bu ay ki yazımızda da komutları öğrenmeye devam edeceğiz, ancak AMIGA DOST'un tamamını komutlara ayırmanın gereksiz olduğunu düşünerek yazının içinde Amiga DOS'la ilgili başka konulardan bahsetmeye karar verdim.

CLI içinden DIR komutuyla Workbench disketinizin bir directory'sini alacak olursanız göreceğiniz directory'lerden bazılarının adı "libs", "devs" ve "1" olacaktır. Bu directory'lerin içinde neler olduğunu hiç merak ettiniz mi? Belki merak edip buradaki dosyaların ne işe yaradıklarını araştırdınız veya henüz bunlara ihtiyacınız olmadığını düşünerek bu directory'lerden uzak durdunuz. Fakat yine de bu directory'leri büyük itimalle farkında olmadan kullanıyorsunuz çünkü bunlar aslında Amiga'nın işletim sisteminin bir parçasını oluşturuyorlar.

Amiga'nın işletim sistemi rutinleri hem bellekte hem de diskette libs (libraries) yani kütüphaneler şeklinde yeralırlar. Bu kütühanelerin bazıları makinenin çalışması için çok önemli olup, sık sık kullanıldıkları için ROM'a konmuşlardır. Örneğin Amiga'nın ekranlarını, pencerelerini, menülerini ve istek pencerelerini oluşturmada kullanılan Intuition kütüphanesi programlar tarafından sıkça kullanılır. Amiga'nın Kickstart 1.2 ve 1.3 ROM'ları 256K'Iık yer kapladıkları halde bütün sistem rutinlerini saklayacak kadar geniş değildirler ve bu yüzden daha az önemli ve az kullanılanlar Workbench disketinde libs directory'sinde saklanırlar. Amiga bu rutinlere ihtiyaç duyduğunda önce libs directory'sine bakar sonra da rutinleri buradan okuyarak RAM'a yükler.

Kütüphanelere girebilmek ve programlarınız içinde kullanabilmek için "kütüphane açma" işlemini yapmalısınız. Bu işlem için Amiga'da çalışan Assembler ve C dillerinde özel rutinler kullanılmakta. Bir kütüphane ile işiniz bittikten sonra aynı kütüphaneyi kapatmalısınız. Bu konuda daha" fazla bilgi için Assembler ve C yazılarını takip etmenizi öneririm. Ayrıca Amiga BASIC içinden de, özel FD dosyalarını kullanarak, kütüphaneleri yüklemek mümkün.

ROM'da yer alan ve en çok kullanılan kütüphaneler arasında EXEC, INTUITION ve GRAPHICS sayılabilir. Bu arada ilginç bir nokta da bu kütüphanelerin belleğin belirli bir köşesinde saklanmak zorunda olmamaları. Kütüphane açma işlemi sırasında bellekte yeri belirlenen kütüphanelere daha sonra yenilerini ekleyebilir veya bu eklediklerinizi silebilirsiniz. İşletim sisteminin bu özelliği Amiga'yı çok esnek bir bilgisayar haline getiriyor.

Workbench 1.3'ün ROM'unda ve libs directory'si içindeki kütüphaneler ve görevleri şunlardır:

(ŞEKÎL-1)

Devs ya da araçlar directory'sinde çevresel araçlar veya RAM disk ve clipboard gibi dahili araçlarla bağlantı, iletişim işlemlerini yürüten rutinler ile bu araçların nasıl çalıştırılacağını bilgisayara gösteren açıklamalar yeralır. ROM'da bulunan rutinlere (örneğin ROM'daki TRACKDISK device rutini, Amiga DOS'tan verdiğiniz FORMAT, INS-TALL gibi komutların kullandığı bir rutindir) ek olarak burada da çok sayıda önemli rutin saklanmaktadır:

KÜTÜPHANE TANIMI

Workbench1.3:Libs diskfont.library Yazı fontlarını bulma ve yükleme için gerekli fonksiyonları içerir. icon.library İkon dosyalarını yaratmak, okumak ve yazı dizilerini işlemek için gerekli fonksiyonları içerir. info.library VVorkbench'in info fonksiyonu için gerekli kodu içerir. mathieeedoubbas.library Çift duyarlıklı IEEE temel matematik fonksiyonlarını (toplama çıkarma vb.) içerir. mathieeedoubtrans.library Çift duyarlıklı IEEE transandantal matematik fonksiyonlarını içerir. mathtrans.library Mathffp transandantal matematik fonksiyonlarını içerir (sin, cos vbi). translator.llbrary İngilizce bir metni narrator.device için uygun fonemlere çeviren bir rutin içerir. verslon.library Workbench'in versiyon ve revizyon numaralarını içerir. Kickstart 1.3ROM dos.library AmigaDOS araçlarını, disk dosyalama sistemini ve CLI işlemlerini yürüten rutinleri içerir. exec.library Sistem görevlerini, mesajlarını, kesintilerini (interrupt) ve l/O işlemlerini yürütme ve kütüphanelere, araçlara ve kaynak kodlara erişimi sağlayan rutinleri içerir. expansion.library Ek araçların konfigürasyonunu sağlayan ve onların sistemle birleştiren rutinleri içerir. graphlcs.library Düşük seviyeli grafik fonksiyonlarını, daha ileri animasyon rutinlerini içerir ve yaratık (sprite) ve BOB'ları destekler. Intultlon.library Amiga arabirimini oluşturan ve programlar tarafından en fazla kullanılan bu kütüphane; ekranları, pencereleri, menüleri, kutucukları, istek pencerelerini, tercihleri yaratmak ve yönetmek için kullanılan rutinleri içerir. layers.llbrary Fiziksel bir ekranı mantıksal pencerelere bölmek için gerekli fonksiyonları içerir. Pencerelerle ilgili işlemlerde Intuition tarafından sıkça kullanılır.