Sayfa 39

• Bir hata yaptığınızda Superbase çalışmasını keserek uyarı niteliğinde bir "bip" sesi çıkarır ve ekran parlar.

• Formülde öncelik sırasını değiştirmek isterseniz, parantezleri kullanın:

miktar = 10 OR (miktar > 20 AND miktar < 30) gibi.

• Boş bir sayısal alan ya da tarih alanı yaratabilmek için, formülde bir sıfır seçeneği vermelisiniz: Miktar > 10 OR miktar = 0 Aynı işlem bir text alanı için yapılacaksa, value kutusuna 0 yerine " " yazmalısınız.

• Yazı dizilerinin uyumunu kontrol için eşittir işareti yerine LIKE işlemcisini kullanın:

şehir LIKE "istanbul"

CALCULATION:

Bir hesaplama formülü, diğer alan ve değerlere bağlı olarak çalışır ve sonucu saklar. Validation formüllerden farklı olarak data girişini kontrol etmez, kendi datasını üretir. Bu alanlara data girişi yapılmaz, program sonucu otomatik olarak hesaplar ve yazar. Tabii alan "Read only" değilse sonucu değiştirebilirsiniz, ama formül daha sonra hesaplama sonucunu sizin girişiniz üzerine tekrar yazacaktır.

Calculation formülleri tıpkı validation formülleri gibi, bir alana bağlanırlar. Bu alanlar her türde olabilir, ancak genellikle sayısal alanlarda uygulanır. Tipik calculation formüllerine birkaç örnek verelim:

miktar * fiyat aratoplam_1 + aratoplam_2 + aratoplam_3 miktar * (1 * artış / 100) Text alanları için calculation formülü kullanmak isterseniz, bunu doğrudan formül kutusuna yazarsınız. Ancak bu koşulda birtakım fonksiyonları kullanmak zorunda kalırsınız. Bu fonksiyonları, daha ileriki bölümlerde ayrıntılı olarak açıklayacağız.

Date ve time alanlarında da formüller geçerlidir. Superbase, tarihleri julian tarihi sayılarına göre saklar. Buna göre mesela 26 Haziran 1986 tarihi, 755202'ye karşılık gelir. Bu tarihten bir yıl sonrası, bu sayıya 365 eklenerek hesaplanır. Ancak bu hesaplama biçimi ile Superbase kullanıcısı olarak bizim ilgimiz yok, çünkü program bunu otomatik olarak her tarih için hesaplıyor. Bu metodla tarih alanlarının formülasyonu kolaylaşıyor tabii, örneğin iki tarih arasındaki günler için:

tarih1 - tarih2 gibi bir formül kullanılabilir. Time alanı ile yapılan işlemler, sayısal alanlar gibidir. Superbase, saatleri 24 saat periyodunda milisaniye olarak saklar. Datası değiştirilebilir. Sistemin kendi kullanımına ayrılmış kelimeler olan sistem değişkenleri bu tür formüllerde kullanılıyor. Date ve time alanları için kullanılan iki yönerge var: TODAY ve NOW. TODAY komutu, bugünkü tarihi (sistem tarihini) verir. NOW ise o anki sistem tarihini gösterir. Amiga'nızın gerçek zaman saati pili varsa, bir kez tarih ve saat ayarlandığında sistem tarih ve saati sürekli doğru zamanları gösterecektir. Ancak pil yoksa, sistem saati makina kapatıldığında duracağından yanlış saati gösterecektir. Bu durumda eğer bu değişkenleri kullanıyorsanız, sistemi her açışınızda saati yeniden ayarlamalısınız.

Constant formüllerin tipik uygulamaları şunlardır:

• Kaydın yaratıldığı tarihi göstermek • Kaydın seri numarasını, SER fonksiyonunda kullanılabilecek şekilde yerleştirmek.

• Hesap numarası, müşteri numarası gibi diğer bildirim alanlarını set etmek. Constant formülleri genellikle başka bir dosyadan kayıt seçmek için bildirim kodu olarak kullanılırlar.

Yeni bir alan yaratmak diye başladık, biraz ondan biraz bundan derken çok dallanıp budaklandık galiba! Ama sadece dosya tanımı diyalog penceresinde bu kadar ayrıntıya gireceğiz. Genelde diğer diyalog pencereleri de içerikleri dışında aynı biçimde kullanılıyorlar. Şu anda birçok şey sizin için havada kalmış olabilir, üzülmeyin, programı kullandıkça tüm anlatılanların birbir yerine oturduğunu göreceksiniz.

CONSTANT:

Constant formülü, aynen calculation formülü gibi çalışır. Bu da diğer alanlar, fonksiyonlar ve değerlerden bir sonuç üretir, sonra da onu formülün bağlandığı alana yerleştirir. Farkı kayıt ilk yaratıldığında buradaki sonucun yaratılmış olacağıdır. Daha sonra formül geçersiz olur.

DOSYA TANIMI DİYALOG PENCERESİNDEN ÇIKIŞ: Bir constant (sabit) alanı "Read only" yaparsanız, alan değişiklik yapmanıza izin vermez, başlangıç datasını alır. Alan "Read only" değilse, içerdiği başlangıç dosya tanımı diyalog penceresinden OK düğmesi kliklenerek çıkılırsa, dosya indeksini soran yeni bir diyalog penceresi açılır.