NOISETRACKER 1.1
Retro bilgisayar
Bugüne kadar yapılmış olan müzik programları arasında SoundTracker ve NoiseTracker'ın Amiga'da en yaygın kullanılan programlar olduğu inkar edilemez bir gerçek.
NoiseTracker'ı yüklediğinizde karşınıza SoundTracker'dakine benzer bir ekran çıkacaktır. Buradaki seçenekleri hem mouse ile üzerlerine gelip hem mouse'un sol tuşu yardımıyla, hem de klavyeden çeşitli tuşlara basarak kullanabilirsiniz. Şunu da hemen belirtmek isterim ki, komutların klavyeden verilebilmesi sadece NoiseTracker'a özgü bir özellik. Şimdi tek tek komutları incelemeye başlayalım.
Pset komutunu seçerseniz, ki HELP tuşu da aynı işi görür, müzik aleti seçebilmeniz için bir pencere açılır. Burada NoiseTracker'ın kullandığı altı disketin içindeki enstrümanların listesini göreceksiniz, listeyi yön tuşları ile inceleyebilirsiniz. Aletleri yüklemek için üzerlerine gelip mouse ile basmanız yeterli. Gördüğünüz gibi alet seçimi bu programda oldukça kolaylaştırılmış, SoundTracker'da müzik aleti seçmek için bütün enstrümanları tek tek geçmek zorundaydınız. Biz tekrar programa dönelim. ST- yazan kutulara basıp elinizdeki enstrüman disketlerinin numaralarını yazarsanız, sizde olmayan disketler listeden çıkar ve böylece müzik aletlerine daha hızlı ulaşabilirsiniz. Buradan çıkmak için ya HELP tuşuna basar ya da mouse ile "Exit" kutusunu kliklersiniz.
Pset'in hemen altındaki Disk operations komutu; disketten şarkı, modüle veya sample (müzik aleti) yüklemenize ve tabii yaptığınız eserleri diskete saklamanıza yarar. Modüle ile şarkının farkı ise, module'ün hem şarkıyı hem de o şarkıda kullanılan aletleri diskete beraber kaydetmesidir. Bu sayede, bir besteyi yüklerken devamlı enstrüman disketlerini değiştirmek zorunda kalmazsınız. Buradaki müzik aleti yükleme seçeneği, normalde programın HELP ile çıkan menüsünde olmayıp sonradan diskete kaydedilmiş aletleri yüklemeye yarar ve tabii bu şekilde kendi yarattığınız enstrümanları da kullanmanız mümkün.
Diğer komutlara gelince: Play (sağ alt tuşu da aynı işi görür) tüm besteyi baştan sona çalar. Pattern (Sağ AMIGA tuşu da kullanılabilir), o anda aşağıda görünen pattern'i (64 satırlık bölüm) devamlı olarak tekrar tekrar çalar. Record (Sağ AMIGA SHIFT), bir kanalda müzik çalarken diğer kanala nota girmeyi sağlar. Fakat bu işi yaparken dikkat etmeniz gereken bir nokta var, o da kaydınızın pattern'lerin 64'lük bölümüne sığması. Eğer uzunluğu iyi ayarlayamazsanız, ilk yaptığınız kayıtlar silinir. Onun için melodiyi yazarken bir gözünüz de ekranda olsun. Edit (SPACE) de kayıt için kullanılır. Fakat bu durumda, notalar ancak siz tuşlara bastıkça ilerler. Bu, size notaları daha hassas bir şekilde bilgisayara geçme imkanı verir. Space tuşuna ikinci bir basış, edit modundan çıkmanızı sağlar.
Ekranın alt yarısında bulunan dört kolon, Amiga'nın dört kanalını simgeler. Bu kanalları ok tuşları ile seçmeniz mümkün. Bu kanallardan bazılarını kapatmak isterseniz, sağ üst köşedeki voice yazılarını mouse ile tıklayın.
Ekranın solundaki göstergelere gelince: Position, şarkının kaçıncı bölümünün çalındığını, Pattern ise kaç numaralı bölümün çalındığını gösterir. Bu size pattern'lerin sıralarını değiştirme imkanı vermek için yapılmıştır. O an ekrandaki pattern'in numarası ekranın ortasında bulunan sol taraftaki kutuda yazar.
NOISETRACKER 1.1
MÜZİK
Kaldığımız yerden göstergelere geri dönelim. Length, şarkının uzunluğunu gösterir. Sample, kaçıncı aletin kullanıldığını bize bildirir.
İşte NoiseTracker'ın bir yeniliği daha: NoiseTracker'da, müzik aletleri nümerik klavyeden de seçilebilir. Nokta tuşu hariç, bütün tuşlar birden on yediye kadar olan enstrümanları seçer. Bu da size hız kazandırır.
Biz gene göstergelere geçelim. Volume, aletin ses gücünü gösterir ve maksimum değeri kırkı aşamaz. Length, aletin çıkardığı sesin uzunluğunu verir. Eğer bu sayıyı büyütürseniz arkadan boş byte'ların sevimsiz sesi gelir. Repeat ve Replen, bize müzik aleti üzerinde bazı değişiklikler yapma imkanı vermektedir. Repeat, sesin tekrarına nereden başlanacağını; Replen ise, tekrarın ne kadar süreceğini belirler. İkisinin toplamı, sesin uzunluğunu (Length) aşamaz.
Ayrıca NoiseTracker'da sadece tuş takımından girilebilen komutlar da vardır. Bunları da iki bölümde inceleyebilirsiniz. Birinci bölüm, fonksiyon tuşları ve görevleri. F6'dan F10'a kadar olan tuşlar kursor'u pattern'in değişik yerlerine götürürler. F1 ve F2, notaları bir oktav yukarı ve aşağı kaydırmaya yarar. F3'e sol shift tuşuyla beraber basarsanız, o sırada dört ok tuşu ile yönetilen küçük kırmızı kutunun üzerinde bulunduğu kanaldaki tüm sesleri silersiniz. F3 ve SHIFT bir kanaldaki sesleri hafızaya almaya, SHIFT ve F4 ise hafızadaki kanalı diğer pattern'lere kopyalamaya yarar. F3, F4 ve F5 tuşlarına Sol Alt ile beraber basarsanız aynı işlemleri pattern'ler üzerinde gerçekleştirirsiniz. DEL komutu ise, yazdığınız yanlış bir notayı silmenize yarar.
Şimdi gelelim ikinci tür emirlere. Bunlar nota gibi kanalların içine yazılırlar. Fakat onların kullanımlarına geçmeden önce, kanalların yapısına bakmakta fayda var. Kanallarda "---00000" şeklinde sekiz hane bulunur, ilk hane notanın türünü, üçüncü hane notanın hangi oktavdan olduğunu, dördüncü ve beşinci haneler de kaçıncı müzik aleti olduğunu, diğer bir deyişle kaçıncı sample olduğunu gösterir. Son üç sayı yardımı ile de komutlarımızı kanalların içine yazarız. Bu yerler bize aittir. Komutlar sağdan üçüncü haneye yazılır, diğer iki hane de komutun parametreleridir. Bu bilgilerle komutları incelemeye başlayabiliriz. Üçüncü haneye yazılan bir E harfi besteye daha temiz bir ses sağlamak için filtre koyar. Son iki hane boş kalmalıdır. Filtreyi kaldırmak için "E01" yazmanız yeterlidir. "F" şarkının hızını değiştirir ve parametreleri 00 ile 12 arasındadır. Hız sayı küçüldükçe artar (12 en yavaş - 00 en hızlı). Eğer programda hızlara hiç dokunmazsanız hız 06 olarak belirlenir. Üçüncü komutumuz "C" noktanın sesini ayarlar ve alabildiği değerler de 00 ile 40 arasında değişir. 00 sesi tamamen kapar. Diğer komutların aksine, "D" ile beraber hiçbir sayı kullanılmaz. Bilgisayar "D" komutunu gördüğü anda o pattern'i çalmayı bırakır ve bir sonraki pattern'e atlar. "B" komutu da, "D"ninkine benzer bir iş görür. Bu komut, şarkıyı istenilen bir yerine atlatır. Fakat burada atlamasını istediğiniz yerin pozisyonunu kendiniz girersiniz. Pozisyon numaralarını yukarıdaki Position göstergesinden okuyabilirsiniz. Son olarak da birbirleriyle zıt görevleri olan iki komut: "1" ve "2", "1" yanına yazıldığı notanın sesini yukarı, "2" de sesi aşağı kaydırır. Ses kaymasının başarılı olması için, bu komutları ardarda tekrarlamakta yarar var. Bu olayı bir örnekle açıklayalım. Önce uzun sesli bir alet mesela analogstring'i alın sonra astring ile yazdığınız herhangi bir notanın yanına ve onu takip eden birkaç satıra "101" yazın. Sesin nasıl kaydığını göreceksiniz. En sona yazdığımız 1 sayısı sesin kayma derecesini göstermeye yarıyor. Kısaca her satır, bir önceki sesi alıp bir adım daha kaydırıyor.
Evet, NoiseTracker'ın komutları bu kadar artık NoiseTracker'ı kullanmayı öğrendiniz. Şimdi sırada, müzik yaparken kullanabileceğiniz bazı ufak kolaylıklar var. Sound sampler olmadan nasıl bazı ilginç sesler üretilebileceğine bakalım. Bilgisayara herhangi bir disket koyup Load sample ile disketin içeriğini gördükten sonra, rastgele bir dosyayı müzik aleti olarak alın. Replen'i mümkün olduğu kadar büyütün. Şimdi herhangi bir müzik aletini alın ve onunla bir nota girdikten sonra o pattern'i devamlı dinleyin. Kursor'u da boş bir kanala getirip disketten almış olduğunuz dosya sesini biraz önce müzik aletini çaldığınız notadan çalın. İki aletin sesi benzeşene kadar Replen'i küçültün, iki ses aynı olduğu zaman, yeni enstrümanınızı akort etmiş olursunuz. Bu yöntem ile çeşitli efektler yaratıp gönül rahatlığı ile kullanabilirsiniz, ilginç efektler yapmanın diğer bir yolu ise, kanalların sadece son iki hanesine rastgele sayılar yazmaktır. Siz de biraz uğraşarak ve yaratıcılığınızı kullanarak daha ilginç yöntemler bulabilirsiniz. Bence NoiseTracker Amiga'da müzikle ilgilenen herkesin sahip olması gereken bir program.
