Sayfa 37

Merhaba Sevgili Amiga Dünyası Okuyucuları!

Sizlere her ay bu köşede Hardware temeli ve uygulamaları ile ilgili bilgiler vereceğiz. Bu bölümün amacı bilgisayar kullanıcılarının dışarıdan birtakım işlemler yaparken, içerde olup bitenle ilgili genel bir fikir edinmesini sağlamak. Derslerimize DIGITAL Teknik ile başlayacağız ve zamanla hep birlikte bilgisayarın en ileri aşamalarına kadar gideceğiz.

Yazı dizimizde ilk olarak "HARDWARE" ya da Türkçe karşılığı ile "DONANIM" nedir diye başlayacak, sonra da yavaş yavaş konuya gireceğiz. Lütfen yazımızla ilgili soru ve eleştirilerinizi bize yazın. Bunları köşemizde mümkün olduğunca yanıtlamaya çalışacağız.

HARDWARE = DONANIM Hardware, genel olarak bilgisayar dünyasındaki teknik olayların tümüdür. Bilgisayar ya da bilgisayarlar ile kullanılan diğer yan birimlerin tasarım, üretim, montaj, geliştirme ve tamir aşamalarının tamamı bu kapsama girer.

Günümüzde tüm büyük bilgisayar firmalarının bu isim altında tasarım ve bakım-onarım servisleri vardır. Bu bölümlerde "Elektronik Dünyası"nın içinde olan yani temel elektronik eğitimi almış olan ve bu temeli bilgisayarda geliştiren elemanlar, yeni model bilgisayarların tasarımını yaparlar. Elektronik Dünyasından dedik, çünkü donanım elektroniğin özellikle "Digital Elektronik"in bir aşamasıdır. Dolayısıyla Elektronik temeli olmadan donanım konusuna girmek mümkün değildir, işte bu nedenle donanım derslerimize "Digital Elektronik" konusundan başlayacağız.

DIGITAL ELEKTRONİĞE

GİRİŞ: Sizlere bu bölümde "Digital" ne demektir, nerede kullanılırdan başlayarak, bütün digital sistemlerde ana dil olan "Binary" (ikili) sayı sistemlerini anlatacağız. Sonra da digital teknikle oluşturulan donanım cihazlarından bahsedeceğiz.

Bu bölüm temel bir bilgi verecektir. Digital teknik bilginizi bu temel üzerine kuracak ve geliştireceksiniz. Bu yüzden dikkatle takip etmeli ve çok iyi kavramalısınız.

DIGITAL ELEKTRONİK: Elektronikte iki tip sinyal vardır: Analog ve Digital. Analog sinyal halk arasında daha çok bilinir, çünkü daha eskidir. Analog sinyal alternatif, yani düzgün ve sürekli olarak değişen bir akım veya gerilimdir. Radyo sinyalleri veya ses frekans sinyalleri analog sinyallere örnek gösterilebilir. Digital sinyallerde ise, her türlü bilgi ikili (binary) sayı sistemi dediğimiz 1 ve 0'lardan oluşur.

Duvar ya da kol saatlerini düşünün. Biliyorsunuz kalibre edilmiş bir kadran üzerinde oynayan akrep ve yelkovan pozisyonu zamanı gösterir. Zamanı tam olarak okuyabilmek, kadran üzerindeki taksimatların ne kadar sık olduğuna bağlıdır. Oysa digital saatlerde zamanı saat, dakika, saniye ve hatta salise cinsinden tam olarak okumak mümkündür. Hassasiyet tamdır ve zamanı doğrudan decimal (ondalık sayı sistemi) olarak gösterir. Kısaca digital, bulunduğu konuma göre

LÜTFİ BİRSES tam olarak ölçü, adet veya sayı verebilmektedir. Analogta bu yoktur. Başka bir deyişle digital kesin ve nettir, ya vardır ya da yoktur. İşte bu kesinlik binary sayı sisteminden, yani ikili sayı sisteminden kaynaklanır. İkili sayı sisteminde her sayı 1'ler, 0'lar ve bunların kombinasyonu ile ifade edilir.

Ondalık sayı sistemi, temelde insanın 10 parmağı olması neticesinde ortaya çıkmıştır. İnsanların sayıları ifade etmek ve hesap yapmak için ilk denemeleri parmaklarını kullanarak olmuştur. İşte bu nedenle günlük hayatta ondalık sayı sisteminin kullanımı yerleşmiştir. Günlük hayatta kullandığımız 0'dan 9'a kadar olan sayılar ve bunların belirli büyüklükleri gösteren kombinasyonlarından oluşan "Decimal" yani ondalık sayılar, digital elektronikte genellikle binary, yani ikili sayı sistemine çevrilerek kullanılır. Buradan Digital'de sadece binary sayıların kullanıldığı yanılgısına düşmeyin, zira her iki sayı sistemi de kullanılır. Fakat ikili sayı sistemi esas alınarak oluşturulan digital cihazların diğerlerine göre daha ucuz, daha basit, hızlı ve güvenilir olma gibi üstünlükleri vardır. Günümüzde artık digital elektronikte genelde ikili (binary) sayı sistemi kullanılmaktadır.

Sayı sistemlerinin temel farklılığı tabandır. İkili (Binary) sayı sisteminde taban 2, ondalık (decimal) sayı sisteminde ise taban 10'dur.

Ondalık (Decimal) sayıları ifade etmekte kullanılan 0'dan 9'a kadar 10 farklı rakam vardır. İkili (Binary) sayıları ifade etmek için ise sadece 0 ve 1 rakamları kullanılır. Pratikte bunlardan digit olarak bahsedilir. Bu ikili digitler yan yana dizilerek bir ondalık sayıyı ifade edebilir. Örneğin;