Sayfa 23

• Mouse olmadan bir seçim yapmak için, işaretçi istenen eleman üzerinde iken sol Alt ve Amiga tuşlarına birlikte basmak gerekir. Bu iki tuş, Mouse üzerindeki seçim düğmesinin klavyedeki karşılığıdır.

• Amiga tuşu ile birlikte sağ Alt tuşuna basmak ise Mouse'un menü düğmesine basmak gibi işlev görür. Menü kalemleri arasında seçimi, bu iki tuşu basılı tutarken ok tuşları ile işaretçiyi istediğiniz kalem üzerine getirerek yaparsınız. İşaretçi istediğiniz menü kalemi üzerinde iken Amiga ve sağ alt tuşlarını bırakarak seçimi yapmış olursunuz.

WORKBENCH NEDİR?

Workbench yazımızın başlangıcında da belirttiğimiz gibi, Amiga'nın kontrolünde kullanılan bir araçtır. Amiga ile birlikte verilen iki disketten biridir ve Workbench olarak etiketlenmiş diskette kayıtlıdır.

Amiganızı açtığınızda Workbench disketini isteyen bir el görüntüsü çıktığını biliyorsunuz. Workbench disketini taktığınızda, bir süre sonra Workbench'in ekranı görüntüye gelir. Bu ekranda, çeşitli araç ve yardımcı programları temsil eden ikonlar ve pencereler ekrandaki yerlerini alırlar.

İKONLAR:

İkon, Workbench ekranındaki araç, proje, disket ve/veya disk, çekmece ve trashcan gibi elemanları temsil eden küçük resimlere denir. Projeler, Amiga araçlarını kullanarak oluşturulan tasarılardır. Workbench disketinde bulunan Notepad aracı içinde yazabileceğiniz ufak notlar projelere örnek verilebilir. Çekmeceler (drawer) araç, proje ve başka çekmeceleri içinde muhafaza edebilir. Bu özelliği ile çekmece, terminolojide "Katalog" olarak da söz edilen bir directory'dir. Trashcan, yani çöp tenekesi ise araç, proje ve çekmeceleri yok etmek için kullanılır. Başlangıçta boş bir çekmeceden farkı yoktur, ancak Workbench ekranında gördüğünüz gibi ikonu farklıdır. Disketten silmek istediğiniz araç, proje ya da çekmecenin ikonunu trashcan üzerine getirip bırakmakla yok etmek istediğiniz eleman, Trashcan içine yerleşir. Bu işlem ile silme işlemi gerçekleşmez, sadece silinecek elemanın ikonu yer değiştirir. İstenen elemanların silinmesinin gerçekleşmesi için yapılması gereken işlemlere ilerde değineceğiz.

İkonları ekran üzerinde istediğiniz yere çekerek oraya kaydedilmesini sağlamak da mümkündür. Bu işlem için işaretçi istenen objenin ikonu üzerine getirilerek seçim düğmesine basılır ve düğme basılı tutularak ikon istenen yere çekilerek bırakılır. Bu şekilde ikonların çekmeceden çekmeceye ya da pencereden pencereye çekilmesi, istenen programların başka yerlere nakli mümkündür.

PENCERELER:

Pencereler, Workbench ekranında görüntülenen projelerin, çekmecelerin, disketlerin ve Trashcan'in içinde neler olduğunu görmenize yarar.

Her pencerenin üst tarafında kendisini belirten bir Başlık Çubuğu (Title Bar) vardır.

Bunun yanında "Gadget" olarak adlandırılan ve pencere boyutlarını değiştirme, pencereyi öne ya da arkaya alma gibi işlevleri olan küçük kutucuklara sahiptir. Başlık çubuğunun sol tarafındaki kutucuk o pencereyi kapatmak (Close Gadget = Kapatma Kutucuğu), sağ tarafındaki iki kutucuk ise soldan sırayla o pencereyi arkaya (Back Gadget = Arkaya Alma Kutucuğu) ve öne almak (Front Gadget = Öne Alma Kutucuğu) için, pencerenin sağ alt köşesindeki kutucuk ise pencere boyutlarını değiştirmek (Sizing Gadget = Boyutlandırma Kutucuğu) için kullanılır.

Pencerelerin başlık çubuğunda isminin yazdığı bölüm ile kutucuklar arasında görülen bölüm, Çekme Çubuğu (Drag Bar) olarak adlandırılır. Bu çubuk kullanılarak pencere ekran içerisinde istenen yere taşınabilir. Bu tür taşıma işlemlerinde işaretçi çekme çubuğu üzerine getirilir, burada seçim düğmesine basılarak ve basılı tutularak pencere istenen yere taşınır. Pencerenin aktif olmadığı (yani seçilmiş durumda olmadığı) zamanlarda çekme çubuğu tıpkı hayalet menü kalemleri gibi silik olarak görüntülenir. Bu durumdaki pencere içinde herhangi bir yerde Mouse'un seçim düğmesi ile klik yapmak pencereyi aktif hale getirir.

Pencere çerçevesindeki alt ve sağ taraftaki çubuklar ise Kaydırma Çubuğu (Scroll Bar), bu çubukların uç kısımlarında bulunan oklar ise Kaydırma Oku (Scroll Arrow) olarak adlandırılır. Bu bölümlerde görülen beyaz çubuk bulunduğu yeri tamamen dolduruyorsa, pencere içinde bulunan her şey görünüyor demektir. Dikey ya da yatay kısımda boşluk varsa, yani bir bölümünden mavi zemin görünüyorsa, pencerenin o kısmında ekrana yansımayan bir araç ya da proje ikonu var demektir. Bu durumda, çubuk o yönde kaydırılarak (seçim düğmesi ile Kaydırma Çubuğu seçilip, düğme basılı durumda iken çekilerek ya da istenen yöne doğru olan Kaydırma Oku kullanılarak) o bölümdeki ikonlar görüntülenebilir. Shift tuşuna basıp kaydırma oku kliklendiğinde pencere belirtilen yöne doğru bir pixel kayar. İkonları görüntülemenin diğer bir yolu da boyutlandırma kutucuğunu kullanarak pencereyi genişletmektir. Pencere yeteri kadar genişletilirse, pencere içindeki tüm ikonlar görüntülenecek ve kaydırma çubuğu tamamen dolu olarak görünecektir.

Disket ikonlarının pencerelerinde, diğer ikonların pencerelerinden farklı olarak, sol çerçeve kenarı boyunca uzanan siyah zemin üzerinde altında "E" (Empty = Boş) ve üstünde "F" (Full = Dolu) harfleri bulunan portakal rengi çubuk vardır. Bu çubuk disketin ne kadarının dolu, ne kadarının boş olduğunu gösterir. Çubuğun tamamı portakal renginde ise disketin tamamının dolu olduğu anlaşılır. Tamamen boş bir disketin bu kısmında sadece siyah renk görünür.

EKRANLAR: Ekranlar, tüm video özelliklerine sahip görüntü alanlarıdır. Amiga'da farklı araçların görüntü bilgileri farklı olarak görüntülenebilir. Bu değişiklik araçların farklı görüntü özel-

Workbench disketinin kopyasını alıyoruz.