Acil Servis
Retro bilgisayarServis
Merhaba sevgili Acil Servis hastaları. Bu sayıda sizlerden bol bol mektup aldım ve gerçekten sevindim. Hayır, hayır bu sefer ne dalga geçiyorum ne de size sitem ediyorum. Sorunlarınızı bana yazmanız ve bunlara çözüm aramak konusundaki çabanız gerçekten hoşuma gitti. Bilindiği gibi ülkemizde Amiga konusunda dokümanlar yok denecek kadar az. Bunun yanında ülkemizdeki Commodore yetkili satıcısı firmanın da Amiga ile ne kadar ilgilendiği de ortada. Durum böyle olunca biz Amiga dergisi elemanları elimizden geldiği kadar sizin sorunlarınıza çareler bulmaya çalışıyoruz. Tabi bunun için sizlerin de bize yazmanız gerekmekte. Bize sorununuzu yazarken de lütfen, -Amiga modelinizi -Kickstart versiyonunu -Hafıza miktarını -Kullandığınız yan birimleri açıkça belirtiniz. Böylelikle sizlere çok daha fazla yardımcı olabiliriz. Gelelim bu ayki vakalara;
Rad ve Diskcopy:
Nisan sayısında açıkladığınız gibi yapıp WB diskinde diskcopy ikonuna basarak Rad'a bir şeyler atmaya çalıştım fakat olmadı. Ne yapabilirim? Dean Alesi
Daha önce de anlattığım gibi Rad, kullanıcıya birçok kolaylık sağlayan bir çeşit zahiri disk. Bunun uygulanma alanları ise oldukça fazla. En basiti yeteri kadar hafızanız varsa 880K'lık bir Rad açıp herhangi bir disketi buraya kopyalamak. Bunu yaptığınız takdirde sanki bir tane daha drive'a sahipmişsiniz de onda bu disk varmışçasına bu diske erişebilirsiniz, hem de bu işlem normal bir floppy diskin en az on katı hızlı gerçekleşir. Bunu yapabilmek için WB disketinde bulunan Diskcopy programı kullanılır genelde. "DiskCopy df0: to Rad:" komutunu yazdıktan sonra bilgisayar sizden Source ve Destination disketlerini takmanızı ister. Rad'a atmak istediğiniz diski drive'a taktıktan sonra <Return> tuşuna basıp kopyalama işlemini başlatabilirsiniz. Eğer Rad bir disk kopyalanabilecek kadar büyük değilse bilgisayar bunu size belirtir. Bu sorunla karşılaşırsanız yapmanız gereken Rad'ı açtığınız diskette bulunan MountList'i yükleyip, buradaki HighTrack satırına 79 yazmanız. Eğer hafızanız buna yetmezse bilgisayar yine sizi uyaracaktır. Diskin ışığı söndüğünde işlem bitmiş demektir. Artık istediğiniz gibi Rad'ın keyfini çıkarabilirsiniz.
Oyun Kırmak:
Yaklaşık iki ay önce Action Replay'in programını aldım. Amacım oyunlara girebilmekti, fakat bunu yapamadım. Acaba nasıl yapabilirim? Cüneyt Tuma
Bilindiği üzere Action Replay, Amiga kullanıcılarına belli kolaylıklar sağlayan bir kartuş. Bu kartuşun yaptıkları arasında programlardan resim, modül çalmak, oyunları sonsuz haklı hale getirmek, programları inceleyebilmek gibi özellikler var. Yurt dışında genelde program incelemek ve kırmak amacıyla kullanılan bu kartuş ülkemizde genel olarak oyunları train etmekte kullanılıyor. Bir müddet önce de bu kartuşun programı piyasaya çıkmıştı, sanırım siz onu kullanıyorsunuz. Fakat burada önemli olan nokta programdan çok kartuşun kendisi ve yapısı. Aslında hemen hiçbir oyun içine girmenize izin vermez, fakat kartuşun design'ı ve kullandığı özel hardware interrupt'lar sizin bunu yapmanıza olanak veriyor. Diğer türlü, yani kartuş olmadan bu işi yapmaya kalkıştığınızda bunu sadece Amiga'nın multitasking özelliğinden yararlanarak yapabilirsiniz. Bunu yapan programlara örnek olarak Rom Crack veya Interrupter'ı örnek verebilirim. Bu programlar çalıştırıldıklarında aktive olmazlar. Arka planda kalıp sizin bir hareketinizi beklerler (iki tuşa birden basmak veya ateşe basıp Joystick'i sağa çekmek gibi). Bu hareketi yaptığınızda ise o anda çalışan programı yarıda kesip kendi ekranlarına geçerler. Buraya kadar her şey güzel hoş, fakat sorun bundan sonra başlıyor. Bu iki programın çalışabilmesi için Amiga'nın multitasking halde olması gerekir ki bu da birçok oyunun maksimum verimliliğe ulaşabilmek için kapattıkları bir şey. Kısacası bir program vasıtası ile piyasadaki oyunlara giremezsiniz, hatta bazı oyunlara Action Replay ile bile girilemiyor. Bunun yanında Action Replay de pek öyle ucuz bir kartuş değil. Fakat size hem ucuz, hem de işe yarar bir çözüm önerebilirim. Şu anda piyasada dolaşan Beer Mon adında oldukça iyi bir monitör programı var. Bu program her ne kadar tek başına veya utility paketlerinin içinde satılsa da aslında bir disk içinde dokümanları ve şemaları ile satılıyor. Bu şemalarda Expansion Port'a takılabilecek basit bir kartuşun devresi var. Bildiğim kadarıyla bu oldukça basit, birçok hobi elektronikçisinin yapabileceği bir devre. Ve bunun sayesinde birçok oyunun içine girebiliyorsunuz. Tabi bütün bunları yapabilmeniz için bu şemaları bulmanız gerekmekte. Bütün bunları yaparken gelebilecek zararlardan dolayı sorumluluk kabul etmediğimizi de açık ve seçik olarak ifade edelim yani.
Yine Rad: gi
Ben Mount Rad: , Path Rad: diyerek Rad'ı açıyorum. Bilgisayarım 1MB. Acaba bütün hafızamı Rad'a ayırabilir miyim? Özüm Eldoğan
Bu soru biraz "Sadece çikolata yiyebilir miyim?"'e benzedi. Tabi ki yiyebilirsiniz fakat yaşayamazsınız. Tabi ki hafızanızın tamamını Rad'a ayırabilirsiniz, fakat bunu yaptıktan sonra tek bir program bile yükleyemezsiniz. Dolayısıyla Rad işlevsiz kalır. Burada Rad'ı biraz daha açıklamam gerekecek sanırım. Bilindiği üzere Ram Disk her zaman kendine gerektiği kadar hafızayı ayırır. Yani eğer 50K'lık bir program yüklemeye kalkarsanız 50K'lık bir yer açılır. Bu programı sildiğinizde ise yine Ram eski boyutuna yani sıfıra döner. Rad ise böyle değildir. Rad'ın boyutunu bir kez belirlersiniz ve bu boyut sabit kalır, içinde bir şey olsun ya da olmasın. Gözünüzün önüne bir su torbasını ve su testisini getirirseniz aradaki farkı daha iyi anlayabilirsiniz. Birinin içindeki suyu boşaltınca daha az yer kaplar, diğeri ise hep aynı miktarda yer kaplar. Kısaca Rad hep belli bir miktar hafızayı kaplar. Bunun yanında çalışan her programın da belli bir miktar hafızaya ihtiyacı vardır. Bu durumda siz tutup da 1Mb'lık bir Amiga'da 900K'lık bir Rad açarsanız çok az programınızı çalıştırabilirsiniz. Eğer Rad'ın kolaylıklarından gerçek anlamda yararlanmak istiyorsanız 2Mb hafıza alıverin.
Dos ve Basic:
Ben Amiga'mı bir yıl kadar önce aldım. Artık oyun oynamaktan sıkıldım ve programcılıkla ilgilenmek istiyorum. Dos ve Basic öğrenmek için gerekli disketleri nasıl temin edebilirim? Özkan Mandıralı
Her şeyden önce Dos pek öyle öğrenilecek bir şey değil. Aslında oynayacağınız oyunun ismini CLI'a yazarken bile Dos'u kullanıyorsunuz. Yani anlatmak istediğim Dos'u sadece ve sadece bir şey yapmanız gerektiğinde öğrenebileceğiniz. Mesela ben Amiga'yı aldığım hafta elime geçirdiğim bir editör programı ile oturup elimdeki disklerin startup-sequence'lerini teker teker gözden geçirmiştim. Amacım kendi zevkime uygun utility'leri topladığım bir disket oluşturmaktı. Ve bunu yaparken yavaş yavaş Dos'u öğrenmeye başladım. İlk yaptıklarım oldukça basit şeylerdi, Echo komutu ile adımı yazdırmak vs. gibi. Fakat zamanla komutları daha iyi anlamaya ve kullanmaya başladım. İnan bana Dos'u doğru düzgün bilen birinin Amiga'da altından kalkamayacağı çok az sorun var. Gelelim Basic'e. Kickstart 2.0'a kadar Commodore Extras diskinde Basic programına yer veriyordu, fakat 500'ler çıktıktan sonra bunu durdurdular. Zira hem Amiga Basic güncelliğini kaybetmiş, geri kalmış bir dildi, hem de Extras disketinde yer kalmamıştı. Sana tavsiyem bir yerlerden Amos Pro bulman. Bu program oldukça güzel ve en önemli yanı kullanıcıya birçok kolaylıklar sağlıyor (online help) gibi. Sanırım bu senin işini görür.
CAD ve Amiga:
Ben bilgisayarımda Cad kullanmak istiyorum, fakat bu programların açıklamalarını bulamadığımdan dolayı bir ilerleme kaydedemiyorum. Özgür Yavuz
Dokümansızlık yıllardır bütün Türkiye bilgisayar piyasasının temel sorunu. Ülkemizde kopyaya o kadar rağbet var ki programların orijinalleri gelmediğinden dokümanları da gelmiyor. PC piyasası yine Amiga'ya göre bir miktar rahat zira onların arasında orijinal kullanan kişiler var fakat Amiga konusunda ülkemize neredeyse hiç orijinal program gelmiyor. Fakat Amiga CAD nispeten biraz daha çok kişinin ilgilendiği bir konu olduğundan bu konuda bir kaynak veya kullanım kılavuzu bulmanız nispeten daha kolay. Fakat maalesef bu konuda size bir adres veya telefon numarası veremiyorum, zira bu tür kitaplar bilgisayar piyasasında elden ele geçerek ve fotokopiyle çoğalıyorlar. Söyleyebileceğim tek şey İstanbul'da gerçekten ararsanız bu tür kitapları bulabileceğiniz.
X-Copy:
X-Copy'deki kırmızı V işareti ne işe yarıyor? Ayhan Önal
Kırmızı V, ünlü TV dizisi Visitors'ın logosu olmasına rağmen genelde kopya programlarında Verify yerine kullanılır. Normalde trackdisk bir diskete data yazarken sadece kabaca bir kontrol yapar. Bu yüzden kopyalama yaptığınız disketlerde yazım hatası olabilir ve siz bunun farkına varamayabilirsiniz. Bunu engellemek için Verify seçeneği konulmuştur. Verify'ın yaptığı iş diskete bilgiyi yazar yazmaz tekrar kontrol etmektir. Bu sayede yaptığınız kopyanın düzgün olarak çalışıp çalışmayacağını kontrol edebilirsiniz. Tabi Verify seçeneği kopya işlemini bir miktar daha uzatır, fakat bence eve gidip "Allah kahretsin şimdi kim dergiye gidip bunu yeniden çeker" demektense kısacık bu süreyi feda etmek daha iyi.
Amiga - Pe:
Acaba Amiga'daki programları PC'ye çeviren bir program var mı? Cem Ersözlü
Bildiğim kadarıyla PC için bir tane Amiga Emulator var. Bu program sayesinde Amiga'da çalışan programları PC'de çalıştırmak mümkün. Fakat her software emulatorda olduğu gibi pek sağlıklı bir sonuç alınamamakta. Zaten birçok programların uyumsuzluğu ve çalışmamasının yanısıra ciddi hız problemleri de var. Mesela 486-DX'te Amiga 500 performansı yakalanamıyor.
Hunk:
Power Packer'da bir dosyayı crunch etmek isteyince Hunk'lardan falan bahsediyor. Hunk ne demektir? Ne işe yarar? Yiğit Güçtaş ve Alper Ayar
Hunk basit olarak dosya bölümlerine verilen isimdir. Normalde reloc bir file çeşitli bölümlere ayrılır ve hafızaya böyle yerleşir. Amiga'daki çalışabilen (reloc) dosyaların temel taşı olan hunk olayının bundan daha ayrıntılı açıklanması sadece programcıları ilgilendirip çok fazla detaya girmeyi gerektirdiğinden bunu ileri bir sayıda açıklamayı uygun görüyoruz.
Key 880:
Key 880 CheckSum ve Not A DOS Disk hataları veren disketleri DOS disketine ve normal DOS disketlerini bu türe nasıl çevirebilirim? Aydın Kağan Gürdere
Daha önceden Bootblock yazı dizimde de belirttiğim gibi bazı oyun firmaları disketten maksimum düzeyde faydalanabilmek amacı ile DOS'u değil de kendi yazdıkları sistemleri kullanmaktalar. Bu yazılan disk rutinleri de DOS'a bağımlı olmadıklarından dolayı DOS'un normalde kullandığı alanları bozabilmekte. Dolayısıyla bu da Key 880 ve diğer CheckSum hatalarına yol açmakta. Böyle bir disketi DOS disketine çevirmek ancak cracker'ların harcı olan bir olay olduğundan bundan hiç bahsetmeyeceğim. Fakat piyasada DOS disketlerini TrackDisk hale getiren programlar dolaşmakta. Şahsen bunların verimi hakkında pek bir bilgim yok ama benim tavsiyem DOS'tan şaşmamanız. Fakat illa da TrackDisk diyorsanız Track DOS isimli programı bir deneyin. İyi olduğunu duymuştum.
Amiga ve Diller:
Amiga'da kullanılan diller hakkında bilgi verebilir misiniz? Oğuzhan Seçir
Bildiğim kadarıyla Amiga'da bilgisayar dünyasında kullanılan hemen her dili çalışabilme ihtimaliniz var. Ne kadar yazık ki hemen her dil için compiler olan bu makinada hard disk almadan çalışabileceğiniz dil sayısı oldukça az. Şu anda bilgisayar dünyasının tartışmasız en iyi dili olan C için Amiga'da iki popüler compiler var. Bunlardan biri SAS C 6.0, diğeri ise Aztec 5.2. Ne yazık ki, ikisi de hard disk olmadan yeterince verimli kullanılamıyor. Bir sonraki dil olan Pascal'a gelirsek nispeten daha şanslı olduğumuzu görürüz. Zira Kick-Pascal 2.0 -editörünü saymazsak- gerçekten oldukça iyi bir compiler. Standart Basic'ten farklı olmasına rağmen, Amos, Amiga'nın en çok tutulan yüksek seviyeli dillerinden biri. Siz sevgili okurlarımıza bu kadar bol mektup gönderdiğiniz için tekrar teşekkür ederek veda ediyorum. Şairin dediği gibi "Bağırmayan yazara mektup yok". Bir sonraki yazıda görüşmek üzere hoşçakalın.
KIVILCIM HİNDİSTAN