Bu sayfadaki yazılar
Sayfanın metni
Sayfa 41
Merhaba arkadaşlar. Bootblock'un bu altıncı ve son bölümünde tekrar birlikteyiz. Bu altı bölüm boyunca sizlere bootblock konusunda kendi yaptığım bazı uygulamalardan örnekler vererek Amiga'nın bu pek fazla bilinmeyen olayına açıklık getirmeye çalıştım. Burada bootblock konusunda hemen her şeye değindik. Bazı (Raw read, boottan bir dos programı çalıştırma gibi) eksik kalmış konulara değinmememin sebebi hem bunları anlatmanın gerçekten zor olması, hem de bu tür şeylerin pek dergiden okunarak öğrenilebileceğine inanmamamdı. Sizler bu yazılardan aldığınız bilgiler ile kolaylıkla bu işleri de öğrenebilirsiniz. Bu son bölümde ise amacım sizlere sorun çıkaran diskleriniz ile baş etme yöntemlerini anlatmak. Bir oyun oynuyorsunuz diyelim. Önemli bir yere geldiniz ve save etmek istediniz. Save diskinizi drive'a takıp gerekli tuşa bastınız. Ve Read/Write error!!! Veya yaptığınız güzel bir resmi save edip çıkacaksınız. Ve yine Read/Write error. Gelin şu Read/Write error konusunu halledelim. KickStart 1.2/1.3'te bulunan bir bug nedeniyle diske yazılan data doğru düzgün kontrol edilemiyor. Ancak çok büyük bir hata olduğu zaman, bunun farkına varıp sistem size haber veriyor ve bu da her şeyin sonu oluyor. Zira okuma sırasında doğru düzgün çalışan Retry/Cancel seçenekleri yazma sırasında pek bir anlam ifade etmiyor. Bazı durumlarda siz istediğiniz kadar Retry veya Cancel'a basın bilgisayar yaptığı işi bitirip kontrolü size vermiyor ki siz bir başka diskete oyunu kaydedesiniz. Bu tür bir durumda yapmanız gereken mümkün olduğu kadar Cancel'a basarak durumu kurtarmak. Eğer bu olmazsa, bilgisayarı resetlemeden disketi drive'dan çıkarmayı denemeyin bu hiç bir şeyi çözmez. Bu sorundan kurtulmanın temel olarak iki yolu var. Bunlardan ilki bu problemin ortaya çıkmasına izin vermiyor, ikincisi ise problemli disketlerinizi kurtarıyor. Bahsettiğim ilk çözüm TrackSalve adındaki program. Bu program temel olarak KickStart 1.2 ve 1.3'lerde bulunan Raw Read/Write sorununu ve drive'ların boşken ses çıkartmaları olaylarını halletmek için hazırlanmış. Programın bunun yanında iki tane oldukça yararlı yanı var ki ben daha çok bunlardan bahsedeceğim.
TRACK SALVAGE: Çözümlerimizin ilki Track Salvage. Bu olay bir dosya normal olarak yüklenirken hiç bir etki yapmıyor. Yalnız bu yükleme sırasında bir hata (Sector Checksum vs gibi) olursa işleme giriyor. Yaptığı iş, sorunlu bölgeyi bir kez daha özel bir buffer'a bu sefer Raw Read ile (Checksum'ları kaale almadan) okuyup düzeltmeye çalışmak. Ve işin güzel yanı bu olayda oldukça başarılı oluyor. Normalde tekrar tekrar deneyerek yükleyemediğiniz, devamlı Read-Write error aldığınız dosyalar bu şekilde okunabiliyorlar.
VERIFY: İkinci seçenek ise herhangi bir dosyanın yazılım sırasında kaybını engellemek için kullanabileceğiniz Verify. Bu seçenek ile diskete yazılan her dosya hemen özel bir buffer'a okunup hafızada bulunan orijinal dosya ile karşılaştırılıyor. Eğer arada bir fark varsa kullanıcı uyarılıyor. Burada çıkan requester size Retry/Cancel demiyor, bunun yerine bilginin hatalı depolandığını ve bunu tekrar yazmak isteyip istemediğinizi soruyor. Eğer tekrar yazmayı seçerseniz bunu bir kez daha deniyor ve eğer olmazsa "Diskin şu track, şu sektörü zarar görmüştür" diyor. Bu requester'ın en büyük yararı klasik Read/Write Error requester'ı gibi sizi bırakmamazlık etmemesi. Eğer o diske yazamıyorsanız onu çıkarıp işinizi bir başka disketle görebiliyorsunuz. 1.3 kullanıcılarına bu kadar kolaylık ve güven sağlayan bu programın kullanımı da oldukça basit. Mesela bu programı DPaint ile kullanmak istiyorsunuz. Dpaint disketinde .Startup-Sequence'a Tracksalve'ı istediğiniz seçenekler ile yerleştirip makinayı resetliyorsunuz. Artık makinayı o disketten boot ederseniz her disk işleminiz Tracksalve'in elinden geçer. Mesela bütün bu önlemlere rağmen disketiniz zarar gördü ve bilgisayarınız size DiskDoctor kullanmanızı tavsiye etti. Dinlemeyin, eğer bu programın isim babası ben olsaydım buna disk doctor değil Disk Butcher (Disk Kasabı -Ed-) derdim. Şu anda piyasanın en iyi disk tamir programı Fix Disk 1.2. Manyetik Paket 4'te de bulabileceğiniz bu program gerçekten mükemmel bir şey. Size şu kadarını örnek vereyim. Daha önce üzerinde Sherman M4 olan disketimi bir süredir source diski olarak kullanıyordum. Bir gün, yeni bir source'u kaydederken
Read/Write error verdi. Ben de Fix-Disk'i çalıştırdım. Fix-Disk programımı kurtarmanın yanında Sherman M-4'ü bile çalışabilir halde getirdi. Belki bu işte bir miktar şans da vardı ama bu size Fix-Disk'in ne kadar iyi olduğu konusunda bir fikir verebilir. Bir disketinizde herhangi bir Read/Write sorunu olursa yapmanız gereken ilk şey Verify'lı olarak o diski DOS Copy yapmak. Bu gerçekten çok ama çok önemli. Zira ana disk üzerinde tek bir değişiklik yaparsanız programı sonsuza kadar kaybetme olasılığınız var. Bunun yanında hata ana disketteki mekanik bir sorundan kaynaklanabilir, eğer durum böyleyse Fix-Disk durumu kurtarabilecek gibi olsa da yazacak bir yer bulamadığından dosya yine de kaybolur. Bu kopyalamayı yaptıktan sonra sıra Fix-Disk'i yüklemeye gelir. Herhangi bir işleme başlamadan önce Misc menüsünden Ignore Read/Write errors ve Write Enabled seçeneklerini seçmenizde yarar var. Bundan sonra ise sorunlu diski taktığınız drive'ın kutusuna basmak kalıyor. Fix-Disk bütün diski inceler ve size sorunlu yerleri bildirir. Bu işlem bittikten sonra Recover Track seçeneğine geçebilirsiniz. Bu seçenek size söz konusu track'i şu ya da bu şekilde okuyup ekrana yazacaktır. Ekranda mümkün olduğu kadar az BAD yazısı ile karşılaşıncaya kadar Retry'i seçin. Artık daha iyi olacağına inanmadığınız yere geldiğinde ise Write seçeneği ile diske yazabilirsiniz. Bundan sonra da Next ile bir sonraki sorunlu track'e geçip bütün sorunlu track'ler ortadan kalkana kadar devam edebilirsiniz. Bu arada bir tavsiye: Bazen program validate işlemi sırasında çakılıyor. Eğer böyle bir durumla karşılaşırsanız sakince diski makinadan çıkartıp Fix-Disk'i bir kez daha çalıştırıp tekrar aynı diski takın. İkinci seferde sorun çıkmayacaktır. Eğer diskte sadece Checksum error varsa ve acele olarak tamir etmek istiyorsanız X-Copy'de, Dcopy'de, DOSCOPY 2 ile diski başka bir diske çekin. Bu mümkün olan en güvenli kurtarma yöntemi olmasa bile kuşkusuz en hızlısı.
Bir de Fix-Disk'in başka bir kullanımına değinmek istiyorum. Bazen optimize işlemi sırasında bilgisayar hata verir. Bunun sebebi disk üzerindeki bir ya da birden fazla dosyanın corrupt (bozulmuş) olmasından dolayıdır. Böyle bir durumda tavsiyem eğer yeteri kadar hafızanız varsa diski Rad'a kopyalayıp Fix-Disk'ten Check All Files seçmek. Normal bir drive'da bir kaç dakika alan bu işlem Rad'da yarım dakika içinde hallolur. Bu işlem sonunda hatalı dosyayı silip Rad'ı diske tekrar kaydederseniz artık diskinizi optimize edebilirsiniz. Eğer optimize için Reorg veya B.A.D. gibi bir program kullanıyorsanız optimize işlemini de Rad'da yaparsanız her şeyi çok daha hızlı halledersiniz. Görüşmek üzere. — KIVILCIM HİNDİSTAN
Klavyeyle gezinmek için ← ve → tuşları.
Sayfa 40
birçok Amiga sahibi, Amiga'sında Street Fighter oynamaktan daha farklı birşeyler yapılabileceğinin farkına varmış durumda. Bu kişiler harekete geçmeye karar verdikleri zaman bilgisayarcılarla aralarında ilginç diyaloglar geçmektedir:
- Artık Street Fighter oynamak istemiyorum. Daha ciddi şeylerle uğraşmak istiyorum.
- Bak şimdi yeni bir strateji oyunu geldi ki, üüfl. Veya; - (Ellerini ovuşturarak,) O zaman sana bir PC satalım. Veya; Bilgisayarcı MasterSeka'nın bilmem kaçıncı versiyonunu kopyalayıp olayın zavallı kahramanına verir. Zavallı kahramanımız, elindeki disketle birlikte heyecanlı bir şekilde evinin yolunu tutar. Daha sistem ve makina hakkında hiçbir şey bilmeyen zavallı kahramanımız, birkaç gün kendi kendine debelen- ,dikten sonra tekrar Street Fighter'ının (Pardon, Street Fighter'ın; zavallı kahramanımız ne de olsa kopya kullanıyor) başına geçer. Veya; Bilgisayarcı MasterSeka'nın bilmem kaçıncı versiyonunu kopyalayıp olayın zavallı kahramanına verir. Zavallı kahramanımız, elindeki disketle birlikte heyecanlı bir şekilde evinin yolunu tutar. Eline oradan buradan birkaç program dökümü ve eğer şansliysa Amiga Hardware Reference Manual'ı (Commodore-Amiga, İnc.) geçirir. Sistem ve Makina hakkında hiçbir şey bilmeyen zavallı kahramanımız, garip garip programlar üretmeye başlar. Yaptığı programlar sadece kendi makinasında çalışır. KickStart 1.2'de yaptıkları KickStart 2.0 ve üstünde, 1Mb hafıza isteyen programları bir sürü chip mem'li veya bir sürü fast mem'li makinalarda (çünkü zavallı kahramanımızın slow mem'i vardır - $200000) çalışmaz vs, vs.. Emin olun Amiga piyasasının daha fazla kötü "programcı"ya ihtiyacı yok.
Bu giriş yazısında anlatmaya çalıştığım nokta, Amiga üzerinde ciddi bir işe başlayacaksanız (gerek programcı, gerekse kullanıcı olarak), işi temelinden almanız gerektiğidir. İlk yapmanız gereken şey ise Amiga'nın sistemini öğrenmek. Amiga kullanıcı ile iki türlü iletişim kurar: Workbench ve AmigaDOS. Bu yazı dizisinde en basit seviyeden başlayıp en üst seviyeye kadar AmigaDOS'u inceleyeceğiz. Yazılarımda refeolarak Commodore'un A3000 ve A4000 ile birlikte gelen kitaplarını alacağım. Bu yazı dizisi tamamen 2.0 ve üstü sistemlere yöneliktir. (A5004, A600, A1200, A3000, A4000). Eğer 1.2 veyasi.3 Amiga'lara sahip olup da bişeyler üretmek iİsteyenler varsa, tavsiyem hemen sistemlerini geliştirmeleri... GİRİŞ: AmigaDOS, en kaba tanımıyla; Amiga'nın disk işletim sistemidir. Amiganız çalışirken AmigaDOS daima aktiftir. Amiga- DOS, programların ihtiyaç duyduğu tüm dosyalama işlerini üzerine alır. Ek olarak Amiga sisteminin diğer bazı fonksiyonlarını ve hatta birçok basit uygulamayı içerir. Workbench'den farklı olarak AmigaDOS, komutları klavye yardımıyla girilen bir command line'dan (komut satırı) işler. Komutları tam olarak öğrendikten sonra Amiga'nızı ikonlar ve menülerle olduğundan daha etkili kullanabilirsiniz. Bu yüzden sadece Workbench kullanan insanlar bile AmigaDOS öğrenmek zorundalar. Şimdi yavaş yavaş AmigaDOS'un derinliklerine inmeye başlayalım. SHELL: Sheli, AmigaDOS ile iletişim kurmak için kullanılan özel bir window'dur (pencere).
Bir shell açmak için yapmanız gereken şey, ikonuna çiftklik yapmak veya başka bir shell üzerinden newshell komutunu girmektir. Aynı anda birden çok shell açabilirsiniz. Bütün shell'ler birbirinden bağımsız çalışırlar. Shell'lerin birinde bir program çalışırken, başka bir shell'de başka bir programı (veya aynı programı) ça- Bu Amiganızın MultiTasking özelliğinin en güzel uygulamalarından biridir; bir iş yaparken, o işin bitmesini beklemek zorunda kalmıyorsunuz. Shell window'larının yerini ve boyunu değiştirebilir, zoom edebilirsiniz. Kısacası, normal window'larla yapabildiğiniz. her şeyi (grafik gösterme ve Workbench işlemleri hariç), shell window'larıyla da yapabilirsiniz. Eğer Workbench üzerindeyseniz, AmigaDOS komutlarını shell açmadan da kullanabilirsiniz. Bunun için Workbench pulldown (yukarıdan açılan) menüsündeki execute komutunu (sağAmiga-e) kullanmalısınız. DOSYALAR, DIRECTORY'LER ve PATH'LER: AmigaDOS, bilgileri directory'lere Vealt-directory'lere saklar. Önce kısa tanımlamalar: Directoryler, — Workbench'deki werlara (Çekmece) eşittir. Alt-Directoryler, directory içindeki directory'lerdir. Directory'lerin içinde yer alan şeylere Dosyalar denir. Bunlar çalışabilir dosyalar (executable) veya data dosyaları olabilirler. İkonlar, dosyaları ve directory'leri belirtirler. Kullanılması şart değildir. Path, bir dosyaya ulaşmak için gerekli olan directory ve alt-directory'ler serisidir. Root, verilen device'daki en üst directory'dir. Volume, bir diske veya hard disk parçasına (partition) verilen addır. Bir Device, pek çok şeyi ifade edebilir fakat genelde disket sürücü veya yazıcı gibi fiziksel cihazları tanımlamak için kullanılır.
Dra-
Önümüzdeki ay bu terimlerin daha geniş açıklamalarıyla yazıma devam edeceğim. Bir sorunla karşılaşırsanız vakit kaybetmeden Acil Servis'e yazın...
VOLKAN UÇMAK