Bootblock
Retro bilgisayarMerhaba arkadaşlar. Bootblock'un bu altıncı ve son bölümünde tekrar birlikteyiz. Bu altı bölüm boyunca sizlere bootblock konusunda kendi yaptığım bazı uygulamalardan örnekler vererek Amiga'nın bu pek fazla bilinmeyen olayına açıklık getirmeye çalıştım. Burada bootblock konusunda hemen her şeye değindik. Bazı (Raw read, boottan bir dos programı çalıştırma gibi) eksik kalmış konulara değinmememin sebebi hem bunları anlatmanın gerçekten zor olması, hem de bu tür şeylerin pek dergiden okunarak öğrenilebileceğine inanmamamdı. Sizler bu yazılardan aldığınız bilgiler ile kolaylıkla bu işleri de öğrenebilirsiniz. Bu son bölümde ise amacım sizlere sorun çıkaran diskleriniz ile baş etme yöntemlerini anlatmak. Bir oyun oynuyorsunuz diyelim. Önemli bir yere geldiniz ve save etmek istediniz. Save diskinizi drive'a takıp gerekli tuşa bastınız. Ve Read/Write error!!! Veya yaptığınız güzel bir resmi save edip çıkacaksınız. Ve yine Read/Write error. Gelin şu Read/Write error konusunu halledelim. KickStart 1.2/1.3'te bulunan bir bug nedeniyle diske yazılan data doğru düzgün kontrol edilemiyor. Ancak çok büyük bir hata olduğu zaman, bunun farkına varıp sistem size haber veriyor ve bu da her şeyin sonu oluyor. Zira okuma sırasında doğru düzgün çalışan Retry/Cancel seçenekleri yazma sırasında pek bir anlam ifade etmiyor. Bazı durumlarda siz istediğiniz kadar Retry veya Cancel'a basın bilgisayar yaptığı işi bitirip kontrolü size vermiyor ki siz bir başka diskete oyunu kaydedesiniz. Bu tür bir durumda yapmanız gereken mümkün olduğu kadar Cancel'a basarak durumu kurtarmak. Eğer bu olmazsa, bilgisayarı resetlemeden disketi drive'dan çıkarmayı denemeyin bu hiç bir şeyi çözmez. Bu sorundan kurtulmanın temel olarak iki yolu var. Bunlardan ilki bu problemin ortaya çıkmasına izin vermiyor, ikincisi ise problemli disketlerinizi kurtarıyor. Bahsettiğim ilk çözüm TrackSalve adındaki program. Bu program temel olarak KickStart 1.2 ve 1.3'lerde bulunan Raw Read/Write sorununu ve drive'ların boşken ses çıkartmaları olaylarını halletmek için hazırlanmış. Programın bunun yanında iki tane oldukça yararlı yanı var ki ben daha çok bunlardan bahsedeceğim.
TRACK SALVAGE: Çözümlerimizin ilki Track Salvage. Bu olay bir dosya normal olarak yüklenirken hiç bir etki yapmıyor. Yalnız bu yükleme sırasında bir hata (Sector Checksum vs gibi) olursa işleme giriyor. Yaptığı iş, sorunlu bölgeyi bir kez daha özel bir buffer'a bu sefer Raw Read ile (Checksum'ları kaale almadan) okuyup düzeltmeye çalışmak. Ve işin güzel yanı bu olayda oldukça başarılı oluyor. Normalde tekrar tekrar deneyerek yükleyemediğiniz, devamlı Read-Write error aldığınız dosyalar bu şekilde okunabiliyorlar.
VERIFY: İkinci seçenek ise herhangi bir dosyanın yazılım sırasında kaybını engellemek için kullanabileceğiniz Verify. Bu seçenek ile diskete yazılan her dosya hemen özel bir buffer'a okunup hafızada bulunan orijinal dosya ile karşılaştırılıyor. Eğer arada bir fark varsa kullanıcı uyarılıyor. Burada çıkan requester size Retry/Cancel demiyor, bunun yerine bilginin hatalı depolandığını ve bunu tekrar yazmak isteyip istemediğinizi soruyor. Eğer tekrar yazmayı seçerseniz bunu bir kez daha deniyor ve eğer olmazsa "Diskin şu track, şu sektörü zarar görmüştür" diyor. Bu requester'ın en büyük yararı klasik Read/Write Error requester'ı gibi sizi bırakmamazlık etmemesi. Eğer o diske yazamıyorsanız onu çıkarıp işinizi bir başka disketle görebiliyorsunuz. 1.3 kullanıcılarına bu kadar kolaylık ve güven sağlayan bu programın kullanımı da oldukça basit. Mesela bu programı DPaint ile kullanmak istiyorsunuz. Dpaint disketinde .Startup-Sequence'a Tracksalve'ı istediğiniz seçenekler ile yerleştirip makinayı resetliyorsunuz. Artık makinayı o disketten boot ederseniz her disk işleminiz Tracksalve'in elinden geçer. Mesela bütün bu önlemlere rağmen disketiniz zarar gördü ve bilgisayarınız size DiskDoctor kullanmanızı tavsiye etti. Dinlemeyin, eğer bu programın isim babası ben olsaydım buna disk doctor değil Disk Butcher (Disk Kasabı -Ed-) derdim. Şu anda piyasanın en iyi disk tamir programı Fix Disk 1.2. Manyetik Paket 4'te de bulabileceğiniz bu program gerçekten mükemmel bir şey. Size şu kadarını örnek vereyim. Daha önce üzerinde Sherman M4 olan disketimi bir süredir source diski olarak kullanıyordum. Bir gün, yeni bir source'u kaydederken
Read/Write error verdi. Ben de Fix-Disk'i çalıştırdım. Fix-Disk programımı kurtarmanın yanında Sherman M-4'ü bile çalışabilir halde getirdi. Belki bu işte bir miktar şans da vardı ama bu size Fix-Disk'in ne kadar iyi olduğu konusunda bir fikir verebilir. Bir disketinizde herhangi bir Read/Write sorunu olursa yapmanız gereken ilk şey Verify'lı olarak o diski DOS Copy yapmak. Bu gerçekten çok ama çok önemli. Zira ana disk üzerinde tek bir değişiklik yaparsanız programı sonsuza kadar kaybetme olasılığınız var. Bunun yanında hata ana disketteki mekanik bir sorundan kaynaklanabilir, eğer durum böyleyse Fix-Disk durumu kurtarabilecek gibi olsa da yazacak bir yer bulamadığından dosya yine de kaybolur. Bu kopyalamayı yaptıktan sonra sıra Fix-Disk'i yüklemeye gelir. Herhangi bir işleme başlamadan önce Misc menüsünden Ignore Read/Write errors ve Write Enabled seçeneklerini seçmenizde yarar var. Bundan sonra ise sorunlu diski taktığınız drive'ın kutusuna basmak kalıyor. Fix-Disk bütün diski inceler ve size sorunlu yerleri bildirir. Bu işlem bittikten sonra Recover Track seçeneğine geçebilirsiniz. Bu seçenek size söz konusu track'i şu ya da bu şekilde okuyup ekrana yazacaktır. Ekranda mümkün olduğu kadar az BAD yazısı ile karşılaşıncaya kadar Retry'i seçin. Artık daha iyi olacağına inanmadığınız yere geldiğinde ise Write seçeneği ile diske yazabilirsiniz. Bundan sonra da Next ile bir sonraki sorunlu track'e geçip bütün sorunlu track'ler ortadan kalkana kadar devam edebilirsiniz. Bu arada bir tavsiye: Bazen program validate işlemi sırasında çakılıyor. Eğer böyle bir durumla karşılaşırsanız sakince diski makinadan çıkartıp Fix-Disk'i bir kez daha çalıştırıp tekrar aynı diski takın. İkinci seferde sorun çıkmayacaktır. Eğer diskte sadece Checksum error varsa ve acele olarak tamir etmek istiyorsanız X-Copy'de, Dcopy'de, DOSCOPY 2 ile diski başka bir diske çekin. Bu mümkün olan en güvenli kurtarma yöntemi olmasa bile kuşkusuz en hızlısı.
Bir de Fix-Disk'in başka bir kullanımına değinmek istiyorum. Bazen optimize işlemi sırasında bilgisayar hata verir. Bunun sebebi disk üzerindeki bir ya da birden fazla dosyanın corrupt (bozulmuş) olmasından dolayıdır. Böyle bir durumda tavsiyem eğer yeteri kadar hafızanız varsa diski Rad'a kopyalayıp Fix-Disk'ten Check All Files seçmek. Normal bir drive'da bir kaç dakika alan bu işlem Rad'da yarım dakika içinde hallolur. Bu işlem sonunda hatalı dosyayı silip Rad'ı diske tekrar kaydederseniz artık diskinizi optimize edebilirsiniz. Eğer optimize için Reorg veya B.A.D. gibi bir program kullanıyorsanız optimize işlemini de Rad'da yaparsanız her şeyi çok daha hızlı halledersiniz. Görüşmek üzere. — KIVILCIM HİNDİSTAN