GOAL!

• Goal (Amiga)
• Oyun incelemesi

SPORT

1989 yılında Anco adlı, pek ünü olmayan, sadece birkaç poker oyunu ile para kazanmaya çalışan bir firma, genç bir programcı olan Dino Dini'yle birlikte Kick Off adlı oyunu çıkarttı. Artık hiçbir şey eskisi gibi olmayacaktı. Hiç beklemedikleri bir başarı yakaladılar. Herkes bu oyunu oynuyor veya bu oyun için Amiga almanın yollarını arıyordu. Oyun hızıyla ve oynanabilirliğiyle insanı büyülüyordu. Ama asıl büyük bomba 1990'da Kick Off 2'nin çıkmasıyla patladı. Bu oyun ilkinin daha gelişmiş ve daha zevklisiydi. Bilgisayarcılar bu oyunun turnuvalarını yapıyor, herkes bunun gelmiş geçmiş en iyi Amiga oyunu olduğunda birleşiyordu. O'nu data diskler takip etti ve Kick Off'un babalığı had safhaya ulaştı. Derken Sensible adlı başka bir firma aynı adla bir futbol oyunu çıkardı ve Kick Off'a güçlü bir rakip oldu. Bunun üzerine Anco son bombayı patlatmaya hazırlandı. Doğal olarak Kick Off 3 adını taşıyacak oyun serinin en iyi oyunu olacak ve Sensible'ı da devirecekti. Anco'nun kopya oyuna karşı daha fazla dayanamayacağını açıklamasıyla Dino Anco'dan ayrıldı ve işler iyice karıştı. Geçtiğimiz yılbaşında çıkması gereken oyun Virgin firması altında ancak Haziran'da çıkabildi. Tabii Kick Off isminin Copyright'ının Anco'ya ait olması nedeniyle ismi de Goal! oldu. Goal'ün öz geçmişi böyle. Neyse çıktı da sonunda meraktan kurtulduk. Geç oldu ama gene Dino Dini (kardeşi ile birlikte) yaptığı işle herkesi kendine hayran bıraktı.

Zoom-Out modunda

korner ve taç daha kolay. “>>;

Dilerseniz önce oyunun menülerini sonra da maç kısmını anlatayım. Oyunun ilk diskini bilgisayarımıza takınca güzel tanıtım ekranları ve süper efektler çıkıyor. Oyunun sponsorluğunu Adidas'ın almış olduğunu görüyoruz. Bu arada hatırlatayım Goal! tüm Amigalarda mükemmel çalışıyor. Ateşe basıp geçince ana menümüzü görüyoruz. Burada yedi seçenek var ve bunları istersek Mouse ile istersek Joystick'le seçebiliyoruz. Şimdi sırasıyla seçenekler:

OPTIONS: Burası oyundaki ayarlamaların yapıldığı önemli bir yer. İlk seçenekle maçın yapılacağı sahayı seçiyoruz. Normal'le normal, wet'le ıslak, muddy'le çamurlu, Wembley'le de Wembley stadında maç yaparız. Random'da bilgisayar kafadan bir saha seçer ve her maçta bu saha değişir. İkinci seçenekle bir devrenin ne kadar süreceğini belirleriz. Bu bir, üç, beş, on veya yirmi dakika olabilir. Ancak ilerde göreceğimiz Arcade maçlar iki, antrenmanlar da on dakikadır. Wind seçeneği ile havanın rüzgarlı (on) veya rüzgarsız (off) olacağını ayarlayabiliyoruz. Keeper Level kalecilerin ne kadar iyi olacaklarını belirliyor. Normalde iyi, Medium'da orta, Easy'de de kötü kaleciler oluyor (Bu ayarlama her iki takım içindir). Computer Level'da aynı şeyin bilgisayarın oynattığı takımlara uyarlanmasıdır. Altında bulunan Single Match seçeneği ile Single Match'larda beraberlik olursa ne yapılacağını ayarlıyoruz. Normal'le hiçbir şey yapılmıyor, Tempo Supp.'la uzatma oynanıyor fakat gene beraberlik olursa maç bitiyor, Rply'le ise maç penaltı atışlarına kadar kalıyor. Replays golden sonra tekrar göstermenin otomatik (auto), otomatik ve diske kayıtlı veya kapalı olduğunu ayarlıyor. Tatata! Sıra Goal'ün en önemli iki özelliğinden birine geldi. View yani görünüş. Artık maçlarımızı dikey olarak yapmaya mecbur değiliz, istersek golleri sağa ve sola atabiliyoruz. Önce alışması zaman alıyor ama alışınca zevkine diyecek yok. Vertical dikey, horizontal yatay oynamak için. İkinci önemli özellik ise Scale, yani ölçek. İstersek oyunu adamlarımızın burnunun dibinden, istersek kuşların yanından izleyebiliyoruz. Yüksekten izlemek için Zoomed Out, alçaktan izlemek için Zoomed In ve de bilgisayarın duruma göre ayarlaması için Auto. Bu özellik bile Sensible'ı tuş etmeye yeter. Scanner seçeneği adamlarımızın yerini gösteren planın duruma göre yer değiştirmesini (Auto), sabit kalmasını (Fixed), veya hiç olmamasını sağlıyor. Crowd Fx seçeneği ile seyirci seslerini açıp (on), kapıyoruz (off). Fakat kapatacağınızı hiç sanmam çünkü sesler çok güzel ve atmosferi bayağı etkiliyor. Refree hakem seçmemize yarıyor. Random'la şansa olurken üzerine kliklerseniz on altı hakem arasından istediğinizi seçersiniz. Bazıları çok sertken bazıları melektir. En alttaki Save Setup ve Load Setup tercihleri, bütün değiştirdiğiniz seçenekleri save-load eder. Clear Disk oyunda yapılacak tüm Save işlemleri için Disk hazırlar.

Setup veya takım Save etmek istiyorsanız General Data Save Disk (data), Replay Save etmek istiyorsanız Action Replay Saves (replays) seçeneğini seçip Format Disk'e kliklemelisiniz. Eğer diski daha önce Format'lamış ama boşaltmak istiyorsanız da Erase Disk'i seçin. Gene hatırlatıyorum tüm disk işlemlerinde diskinizi buradan hazırlayın. Son seçenek olan Exit'in işlevini bulamadım, bulan olursa bana haber versin !!!!.

SINGLE MATCH: Burada iki insan, bilgisayara karşı insan veya iki bilgisayar takımı tek maç yapabilir. En üstte ilk takımın adı yazar. Buraya klikleyerek çıkan listeden istediğiniz takımı seçebilirsiniz. Normalde Avrupa takımları vardır ama Edit Team menüsüyle bu liste değişebilir. Aynı takımı iki oyuncu içinde seçebilirsiniz. Yani Milan Milan'a karşı oynayabilir. Soldaki küçük kutu takımı kimin yönettiğini gösterir. J harfi varsa biz, C varsa bilgisayar yönetir. Daha aşağıda ise takımı yöneten kişinin adı yazılıdır. Buradaki Player 1 yerine adınızı yazabilirsiniz. Sağdaki Speed takımın hızını ayarlar. Novice bayağı yavaş, Amateur ondan biraz hızlı, Semi-pro orta, Pro hızlı, Ace ise çok hızlıdır. Tabii en zevkli maçlar aynı hızda iki takımın yaptığı maçlardır ama bilgisayarı Ace yapmanızı hiç tavsiye etmem. Altta ise bunların bir eşi diğer takım için bulunur (Not: İki kişi oynamak için iki harfi de J yapın). Play'le maça çıkılır, Out'la ana menüye dönülür. Maçı daha sonra ayrıntılı bir biçimde anlatacağım.

Menüler çok daha akılcı yapılmış.

ARCADE CHALLENGE: Bu menüyle sırasıyla kuvvetlenen bilgisayar takımlarına karşı maç yapılır. Level 1'le yapılan maça bilgisayarın attığından fazla atılan her gol için bir puan verilirken, level 5'te bu sayı 5 olur. Yani level 3'ü 3-1 yensek, 3'ten 1 çıkarılıyor ve level 3 olduğu için 3'le çarpılıp 6 sayısı elde edilir. Ve points bölümüne 6 yazılır. Beş takımı da yenersek, bir maçı kaybedersek veya berabere kalırsak oyun biter ve skorumuz Total'e yazılır. Hi-Score kutusunda yapılan en yüksek skor bulunur. Burada GA yenilen, GF atılan, DIFF'da aradaki farktır. Play'le maça çıkılırken, malum. Buranın güzelliği Arcade salonlarındaki makineler gibi hep yenmenin gerekliliği.

REPLAYS: Buradan maçta veya pratikte diske çektiğimiz Replay'leri seyrediyoruz. Buraya klikleyince bilgisayar Replays adlı diski istiyor. Bu diski options menüsündeki clear diskle hazırlanmış olması ve içinde replay bulunması gerekiyor. Nasıl replay kaydedeceğiiki arkadaş penaltı atışabilirsiniz. Shoot'la her takımın kaç vuruş yapacağı belirlenir (5, 7,9, 11, 15, 19, 25, 31). Eğer atışların sonunda eşitlik olursa Extra birer penaltı daha atılır, ta ki biri öne geçinceye kadar bu böyle sürer. Burada sahanın nasıl olacağını options menüsüne göre ayarlanır.

Alın size nefis bir taç atışı DENER

mizi maçta anlatacağım. Diski takınca önümüze Replay'lerin adları çıkıyor (Bir diske en fazla 11 replay konulabilir). Burdan istediğiniz Replay'i seçince (Save ederken ekranda tekrarın numarası yazıyor bu numaradan tekrarı tanıyabilirsiniz) bir bilgi ekranı çıkıyor. Burada takımların formalarını, yönetenlerin isimlerini, ne maçı olduğunu, takımın joystickle mi yoksa bilgisayar tarafından mı kontrol edildiğini, kaçıncı yarı olduğunu ve tekrar bittikten sonraki skoru görebiliyoruz. Altta sırasıyla tekrarın kesin zamanını, hakemin adını, sahanın cinsini ve yatay mı, dikey mi oynanıldığını, rüzgarın durumunu öğrenebiliriz. Write'la tekrarın adını değiştirme imkanımız var. Normalde buradaki isim maçı oynayanların adları olacaktır. Alttaki replay seçeneği ile tekrarı görür, Exit'le çıkarız. Match Report'u daha sonra inceleyeceğiz. Ama burdaki Report maçın tekrarı sırasındaki durumunu yansıtır. Ayrıca tekrarı seyrederken maçta olduğu gibi görüntüye müdahele edebilirsiniz.

PRACTİCE: Maçlara çıkmadan antrenman yapmak bayağı yararlı oluyor. Burada antrenman ve penaltı talimi yapabiliriz. Burdaki seçenekler aynı Single Match'taki gibi. Training yazan kutucuğa basınca antrenman başlar. Bir devre 10 dakika sürer ve karşı takımın kalecisi Single Match'daki ikinci takımın kalecisidir. Burda yapılan güzel hareketlerinizi de diske kaydedebilirsiniz. Alttaki Penalty, 1.Player'la bilgisayara karşı, 2. Player'la da

LEAGUE: Eveet, eğer şöyle arkadaşlarınızla veya bilgisayara karşı zevkli bir lig yapmak istiyorsanız seçeceğiniz seçenek bu olmalıdır. Burada da karşımıza bir menü çıkıyor. New Competition'la yeni lige başlanır, Restart'la eskiden başlatılmış ligi sıfırlayıp yeniden başlayabilirsiniz, Load'la ise Save edilmiş lig yüklenir. Ayrıca bir lig yaparken ligden çıkarsak ama oyunu kapatmazsak sonra kaldığımız yerden devam etmek istersek Continue seçeneğini seçeriz. Neyse, New Competition'ı seçince karşımıza ligin ayarlamalarının yapıldığı ekran çıkar. Sağ oklarla sayıları büyütürken sol oklarla küçültürüz. Sırasıyla lige katılacak takım sayısını (2-32 arası), takımların kaç kere aynı takımla maç yapacaklarını (1-10 arası), galibiyete kaç puan verileceğini (2 veya 3), insan ve bilgisayarın yönettiği takımların hızını ayarlayabiliriz. En altta Number Of Matches Per pak

Buatıştan sonra hârikabir geldi.

© Tamsahayı gösteren radar

— duruma göre yer değiştirebiliyor.

Team Play'in yanındaki sayı her takımın toplam kaç maç yapacağını gösterir. Options ayarlamalar menüsüne girer. Done'la da lige başlarız. Tabloda P takımın oynadığı maç sayısını, W kazandığını, D berabere kaybettiğini, GF attığı gol sayısını, GA yediğini, PTS de puanını gösterir. Oyuncu tarafından yönetilen takımlar siyah gösterilir. Aşağıda, sıradaki yapılacak maç, altında da ondan evvelki maçın skoru bulunur. Play'le yukarıda yazan maç oynanır, skip'le atlanır. Lige ara verilecek ve bilgisayar kapatılacaksa Save'le daha önce hazırlanmış Data Disk'ine kaydedilir. (Eğer esc + quit'le çıkılırsa hükmen 5-0 kaybederiz.) EDIT TEAMS: Sıra geldi son menümüze, burada takımları istediğimiz gibi değiştirir Türkiye bile kurabiliriz. Ayrıca eski takımlar da silinmez. Buraya girince bir uyarı yazısı eğer lig oynuyorsanız ligin silineceğini söyler. Onu geçtikten sonra karşımıza her yerde çıkan takım menüsü çıkar. Burada normalde Avrupa takımları vardır. Her takımın yanında bulunan boş kutuya kliklerseniz o takım silinir. Alttaki Goal! Team'i seçince karşımıza bazı seçenekler çıkar. Bunlar Arcade (arcade challenge takımları), English (İngiliz ligi takımları), European (Avrupa'nın bazı ünlü takımları), France (Fransız takımları), German (Alman takımları), Italy (İtalyan takımları), National (milli takımlar, Türkiye de var), Scotland (İskoç takımları) ve Spain (İspanyol takımları)'dır. İstediğinizi seçerek o takımları yükleyebilirsiniz. Load'la kendi hazırladığımız takımları Data Disk'imizden yükleriz. Save'le değişiklik yapılmış takımları kaydederiz. Done'la çıkılır. Herhangi bir takımın adına kliklenince (listede yeşil renkli takımlar Single Match'a seçilmiş takımlardır) asıl onbir ve iki yedek oyuncunun listeleri çıkar. Buradaki isimler gerçektir. Sağda ise takımın ve antrenörün adı yazar. Futbolcu adları ve sağdaki bilgiler değiştirilebilir. Altında ise takımın asıl ve yedek forması bulunur. Bunlara klikleyerek yeni forma dizayn edebilirsiniz. Altı tip arasından istediğiniz formayı seçebilirsiniz. Asıl renk 15, ikinci renk 16 tanedir. Renkleri de bunların arasından ayarladıktan sonra, Done'la yaptıklarınızı onaylar, Cancel'la vazgeçersiniz. Select Tactics seçeneği ile de 4-2-4, 4-3-3, 4-4-2, 5-3-2 arasından oklar yardımıyla istediğimiz taktiği seçebilirsiniz. Ama ne yazık ki yeni taktikler hazırlayamıyoruz. Önce takımdaki bir oyuncuyu sonra da başka bir oyuncuyu seçerek sahada ikisinin yerlerini değiştirebiliriz. Pick Player'ı seçince takımın sahip olduğu tüm oyuncuların adları çıkar. İstediğiniz oyuncuyu asıl 13 oyuncunun arasına sokabiliriz. (önce formayı giyen oyuncunun numarasına sonra da onun yerine geçecek olan oyuncunun sağındaki kutuya klikleyerek). Burada ve takımın ilk 13 oyuncusunun bulunduğu ekranda oyuncuların adlarına kliklersek onları daha iyi tanımamıza yarayan bir ekran çıkar. Bu ekranda oyuncunun ismini değiştirebilir, mevkiisini (goalkeeper- kaleci, defence- savunma, midfield- ortasaha, forward- golcü) ve kaç numaralı formayı giydiğini öğreniriz. Eğer herhangi bir sayı yoksa oyuncu takımda değildir. Aşağıda sırasıyla oyuncunun hızını, gücünü, hırsını, kıvraklığını, kalecilik, top kapma ve sürme, paslaşma ve şut yeteneğini gösteren çubuklar vardır. Bunlar ne kadar doluysa oyuncu o kadar iyidir. Asıl Edit menüsünde Undo'yla her şey ilk haline çevrilirken, Quit'le yapılan değişiklikler kabul edilir ama Save edilmez. Eğer uğraşıp bunları değiştirirseniz Save etmeyi unutmayın. Böylece menülerimiz bitiyor. Şimdi maçla ilgili bölümler:

Sonunda en iyi.

Oyuncular ceza sahası içinde çok daha etkili.

MAÇA GİRİŞ: Her maçın başlangıcında iki takımın formalarının ve mavi kutuların bulunduğu bir ekran çıkıyor. Mavi kutularla iki takımın da

Gol pozisyonları çok çeşitli. Fakat oyunda çok fazla gol oluyor.

oyuncularını ve taktiğini görebiliyoruz. Bilgisayarın takımına bir müdahalede bulunamayız

ama kendi takımımızın oyuncularını ve taktiğini seçebiliriz. Sahayı, hakemi ve rüzgarın durumunu öğreniriz. Eğer bunları beğenmezsek üzerlerine klikleyerek değiştirebiliriz (rüzgarı değiştirebilmek için Options'da On olması gerekiyor, eğer şiddeti çok gelirse iki defa klikleyerek yeni değerler elde ederiz). Altta tek yöne olan oklar para atışını kazanan takımın hangi kaleye gol atacağını gösterir eğer kazanan takım bizimki ise değiştirebiliriz. Continue dedikten sonra çıkan barlarla Fire tuşu kontrolü yapılıyor. Sorun yoksa ateşe basınca sahaya çıkacaksınız. Tabi buradaki kontrol aslında iki oyuncunun da oyunun başında olup olmadığının kontrolüdür. Devre arasında veya Esc'ye basınca gelen Menü'de Match Report'la oynayan takımları, skoru, her takımın kaç korner attığını, kaç taç attığını, kaç faul yaptığını, kaç penaltı yaptığını, kaç sarı ve kırmızı kart gördüğünü, kaç oyuncusunun sakatlandığını, kalecisinin kaç kurtarış yaptığını, kaç gollük şut attığını ve oyunun yüzde kaçına hakim olduğunu göreceksiniz. Altta golleri atanların adları yazıyor. Bu gerçekten çok hoş bir özellik.

MAÇ: Maç sırasında altı çizgili adamı biz yönetiyoruz. Grafiklerin ve seslerin güzelliği hemen fark ediliyor. Zoomed Out oynarken bile olaylardan uzak kalmıyoruz. Ayrıca etrafı daha iyi analiz edebiliyoruz. Hızsa gene oyunun en muhteşem özelliği. Ekranın altında skor, zaman ve topu oynayan oyuncunun adı var. Topu durdurmak için top ayağınıza değmiyorken ateşe basılı tutup, topu öyle yakalayın. Böylece paslaşabilirsiniz. Falso vermek için top ayağınızdan çıktıktan sonra Joystick'i falso vermek istediğiniz yöne çekin. Topu ayağınızda tutarken adamınızın baktığı yönün tersine çekerseniz topuk pası verirsiniz. Top havadayken adamınızın sırtını topun geldiği yöne çevirip, topa doğru Joystick'i çekince röveşata atılır.

Bu arada kalecilere geri pas kuralı aynen uygulanıyor. Şutu attıktan sonra adamın baktığı yönün tersine Joystick'i çekerseniz top havadan ve sert gider. Top kalecideyken de falso verip topu sert bir şekilde ileri atabilirsiniz. Kaleciyi penaltılar hariç hep bilgisayar yönetiyor. Bunları yapmak başta zor olabilir ama zaman geçtikçe usta olacağınıza eminim. Free Kick'lerde baraj yoksa normal atış kullanacaksınız, ama eğer baraj gereken bir yer ise küçük çizgilerden oluşmuş bir çubuk çıkacaktır. Bu atışın yönünü ve yüksekliğini göstermektedir. Sağa ve sola çekerek yönü, ileri ve geri iterek hızı, ateşe basıp ileri geri iterek de yüksekliği ayarlayabilirsiniz. Aynı kurallar taç ve korner atışlarında da geçerlidir. Penaltılarda da yeni bir sistem var. Vuruşu yapmak için ateşe basış süresi kuvveti ondan sonra da Joystick'in itildiği yön topun gideceği yeri belirliyor. Bu arada yatay ve dikey oyunlarda kontroller aynı. Gol atılınca adamlarımızın sevinmesi insanı coşturuyor.

TEKRARLAR: R harfine veya Return'e basınca Replay başlıyor. Tekrar sırasında zamanı, topla oynayan oyuncuyu, skoru ve Save ediliyorsa kaç numaralı Save olduğunu görüyoruz. Replay sırasında Zoom In veya Zoom Out yapabiliyoruz. Yani Zoom'lu oynarken attığımız golün tekrarını uzaktan seyredebiliriz. Ayrıca tekrarları kaydetmek istiyorsanız veya Options'da açmışsak maça başlamadan formatladığınız diski takın. Replay'leri Save etmek için iki defa Return'e basmak yeterli.

MAÇ İÇİNDE OYUNCU VE TAKTİK DEĞİŞİKLİKLERİ: Eğer bir oyuncumuz sakatlanırsa otomatik olarak gider ve takımımızın menüsü çıkar. Burada önce sakat oyuncuya sonra yedek oyuncuya klikleyip Ok'a basın. Normal oyuncu değişiklikleri de böyle yapılıyor. Bu ekrana sakatlanma olmadan çıkmak için

£ GERE

Player 1'in sol, 2'nin sağ Amiga tuşuna basması gerek. Topun ilk saha dışına çıkışında takımımızın kadrosu ekrana gelecektir. Burada iki oyuncunun yeri ve taktik değişikliği de yapılabilir. Siyah olan isimler oyuna giremez. Ayrıca oyuncularımız bazen sakatlanmaz ama hasar alırlar (hurt) veya bir oyuncu uyarılır (warning) bu gibi durumlarda onları değiştirmek iyi olur.

TUŞLAR: Maç sırasında: Esc: Bilgi ekranına çıkmak. P: Pause. X: Scanner boyutunu ayarlar. D: Yok eder. C: Yerini değiştirir. V: Numaralarla gösterir. Sağ Amiga: Player1 taktik ekranı. Sol Amiga: Player2 taktik ekranı. R: Replay yapar. Return: Replay yapar. Space: Zoom in-zoom out.

Replay sırasında: Esc-fire: Replay'i bitirir. R: Yeniden başlatır. Return: Save eder, P: İlkinde Pause, ikincisinde hızlı ileri. F1: Hızlı geri. F2: Yavaş geri. F3: İlkinde Pause, ikincisinde yavaş geri. F4: İlkinde yavaş, ikincisinde normal ileri. F5: Hızlı ileri. Space: Zoom in-zoom out.

Bu oyuna eleştiri veya bitiş bölümü yazılmaz ki... Bu oyun ilk elli de zirveyi almazsa kafamı keserim, bundan iyisini ancak ve ancak Dino Dini yapabilir. İlle bir eksik nokta ararsak hakemin grafik olarak görünmeyişini ve ofsaytın olmayışını söyleyebilirim. PC'cilere hava atacak bir oyunumuz nihayet oldu, çünkü PC'de bu oyun çıksa bile bu güzellikte olamaz. Yeni bir klasiği sizlere tanıtabildiğim için çok mutluyum. Bu kadar seçenek olmasına rağmen oyunun oynanabilirliği harika. Bilgisayar da eski oyunlardaki gibi kötü oynamıyor, Ace seviyesinden galip çıkabilmek çok güç. Anco bence yılın hatasını etti ve bu oyunu eliyle Virgin'e kaptırdı. Bu oyun anlatılmaz yaşanır. Artık hepimize gidip yılın oyununu almak kalıyor... Golleriniz bol olsun!!.

KORHAN DEMİRKAYA / SELİM SARI

95 Hil