Sayfa 92

GW BASIC yazı dizimizde amacımız, PC'leriniz ile ufak tefek işinize yarayacak, hatta babanızı sevindirecek programlar yapabilecek hale gelmeniz. Derslere başlamadan önce ilk evvela GW Basic'in içeriklerine bir bakalım. GW Basic diğer Basic'lere oranla çok kullanışlı bir dildir. Kullanışlı olması diğer 8 bitlik makinaların elverişli Basic diye adlandırdıkları standart Basic'lerine ek komutlar eklemesidir. GW Basic ile program yapısı çok basit olmasına rağmen komplike programları rahatlıkla yapabilirsiniz. Yazı dizisini hazırlarken amacımız Basic'i hiç bilmeyen birine bu dili öğretmek olduğundan ana komutlar ile başlayacağız. Basic ile biraz ilgilenen arkadaşlar bu komutları bildikleri için biz de bunlara fazla değinmeyi düşünmüyoruz. Basic'i iyi anlayabilmeniz için ilk önce onun yapısını bilmeniz gerekir. Bunun için işe ilk olarak sabit ve değişken kavramları ile başlayalım: SABİTLER VE DEĞİŞKENLER Sabit kavramı program içinde hiç değişmeyen değerlerdir. Bunlar sayısal (numeric) sabitler ve karakter (string) sabitleri olarak ikiye ayrılırlar. Bir karakter sabiti tırnak içine alınmış yazılardan oluşurlar. Bunlara; "Merhaba" "OyUn" "37.000" "64'LER" "Ali bana "NASILSIN" Dedi." şeklinde örnekler verebiliriz. Yalnız son örneği bilerek yanlış verdim. Çünkü! bir karakter sabitinin içinde tırnak (") işareti kullanamazsınız (sonra söylemedi demeyin). İleride CHR$ fonksiyonunu gösterdiğimiz zaman bu işi de yapabileceksiniz. Gelelim sayısal sabitlere. Bunlar bildiğimiz matematikteki sayılardır. Bunlara örnek olarak; 456.678 -1256 6734E6 3.14 sayılarını gösterebiliriz. Üçüncü örneğimizdeki sayının matematikteki karşılığı 6734000000'dur. Burada bilgisayar o kadar sayıyı yazamadığından E6 deyip yanına altı sıfır geleceğini belirtmiştir. Şimdi sıra geldi Basic dilindeki değişkenlere. Basic'le önceden hiç ilgilenmemiş bir kişiye ilk defa değişken kavramını anlatmak biraz zor olabilir. Şimdi bir kutu düşünün, bu kutunun adı diyelim A olsun. Bu kutuya istediğimiz değeri verebileceğimizi düşünelim. Örneğin A kutusuna 10 değerini verdik. İstersek bir süre sonra A kutusuna başka bir değer verebiliriz ama tabii ki eski değer silinecek ve yerine yenisi gelecektir. İşte bu kutunun içindeki değeri istediğimiz gibi değiştirebildiğimiz için Basic'te bunlara değişkenler diyoruz. Bu örnekte değişkenimizin ismi A, içeriği ise 10 sayısı oluyor. Bunu da Basic'te A=10 diye gösteriyoruz. Bir başka örnek verirsek. Değişkenimizin ismi B, içeriği de 2.5 olsun. Bunu da Basic'te B=2.5 şeklinde gösterebiliriz. Şimdi bu gördüğümüz örneklerdeki değişkenler sayısal değişkenlerdi. Değişkenler de sabitler gibi ikiye ayrılırlar. Sayısal değişkenler ve karakter değişkenleri. Eğer bir değişkene karakterler koymak istiyorsak. Değişkenimizin isminin sonu mutlaka $ işareti ile bitmeli ve içeriği çift tırnak işareti ile belirlenmelidir. $ işaretini koymamızın sebebi o değişkenin karakter değişkeni olduğunu bilgisayara anlatmaktır. Bunlara örnekler verecek olursak; A$="Merhaba Arkadaslar" B$="YAZIYI OKUYUN, GW BASIC OGRENİN" C$="Bu bir karakter degiskenidir." D="Nasılsınız." şeklinde ifade edebiliriz. Yine dördüncü örneğe dikkat ederseniz yanlış olduğunu görürsünüz. Çünkü D değişkeni isminin sonuna $ gelmemiştir. Basic dilinde bir değişkene isim verirken bir karakter ile başlaması gerektiğine dikkat etmelisiniz. Ayrıca bir değişken ismi bir Basic komutu olamaz. Bunlara da şöyle örnekler verelim: JALI=12.5 A$="Nerde kaldı?" 24LE$= "Eski arkadaşım." PRINT=15 Şimdi bu örnekleri inceleyelim. İlk örneğimiz yanlıştır. Bunun sebebi demin söylediğim gibi bir değişken ismi mutlaka bir karakter ile başlamalıdır. 2. örneğimiz ise doğrudur. 3. örneğimiz yine yanlıştır. Bunun sebebini ilk örnekte anlatmıştım. Son örneğimiz de yanlıştır.

Çünkü PRINT bir Basic komutudur ve hiçbir değişken ismi Basic komutu olamaz. Evet Basic'teki sabit ve değişken kavramını anladığınızı umuyorum. Gelelim değişkenlerin birbirleriyle matematiksel ilişkilerine. Basic'te sayısal değişkenler birbirleriyle her türlü aritmetiksel işlemlerde bulunabilirler. Bunlara şu şekilde örnekler verebiliriz:

İlk örneğimizde A sayısal değişkeni ile B sayısal değişkeni birbiriyle çarpılmıştır. 2. örneğimizde ise A ile B toplanarak çıkan sonuç C ile çarpılmıştır. 3. örnekte Basic'teki üs alma (^) işlemi kullanılarak A'nın 2. üssü yani karesi alınmıştır. Son örneğimizde ise A, B'ye bölünmüş ve çıkan sonuç A'nın C. derecedeki kuvvetiyle toplanmıştır. Karakter değişkenleri de birbirleriyle aritmetik işlemde bulunabilirler ama karakter değişkenlerinde sadece toplama yapılabilir. Örneğin iki değişkenimiz olsun: A$="Baris ve" B$="Omay" Bunları A$+B$ şeklinde toplayabilir. Bunu yaparsak çıkan sonuç: A$+B$="Baris ve Omay" olacaktır. Biz A$ ve B$'ın toplamına C$ dersek: C$="Baris ve Omay" olacaktır. Bu şekilde Basic'te farkına varmadan bir şey daha öğrenmiş olduk. Eşleştirmeleri. A$ ile B$'ın toplamının C$'a eşit olduğunu C$=A$+B$ şeklinde ifade edebiliriz. Aslında her Basic'te bu tür işlem için Let şeklinde bir ifadeye yer verilir ama Let komutu kullanılmadan da direkt olarak demin yazdığımız şekilde eşitliği de kullanabiliriz. Yalnız burada dikkat etmeniz gereken bir durum var. Biz neden A$*B$=C$ demedik de tam tersini yazdık. İşte Basic'te bu çok önemlidir. Nasıl "Merhaba"=C$ demiyorsak eşitliklerde de C$=A$+B$ demeliyiz. Çünkü Basic'in matematiği normal matematikten biraz farklıdır. İleride program yazarken A=A+1 diye bir satır kullanacağız. Dikkat ederseniz matematikte bu ifade imkansızdır. Çünkü A sayısı A+1'e eşit olamaz. Fakat bu Basic dilinde imkansız olmamasının yanı sıra çok kullanılan bir ifadedir ve A'nın değerine 1 ekle demektir. Örneğin A sayımız 5 ise, A=A+1 şeklinde bir ifade kullandığımız zaman A sayımız 6 olacaktır. Yani bu ifade matematikteki A=A+1 ifadesinin karşılığıdır. Basic'te nasıl aritmetiksel ifadeleri kullandığımız gibi mantıksal ifadeleri de kullanabiliriz. Bunları şu şekilde örneklendirelim: A=B A<>B A<B A>B A<=B veya A=<B A>=B veya A=>B Bu örneklerimizde sırayla A'nın B'ye eşit olduğunu, A'nın B'ye eşit olmadığını, A'nın B'den küçük olduğunu, A'nın B'den büyük olduğunu, A'nın B'den küçük veya eşit olduğunu ve son olarak da A'nın B'den büyük veya eşit olduğunu gördük. İleride IF komutunu kullanırken bu ifadeleri çok kullanacağız. Örneğin B=7 olsun. IF komutunu kullanırken yazacağımız program satırlarında A'nın B'den küçük olması halinde şu satıra git diyeceğiz. Bunlara örnekler verirsek: "DERGİ" > "DERGİ" "64'LER" = "64'LER" "AA" > "AB" İlk örneğimizdeki ifade doğrudur. Çünkü "DERGİ " ifadesinde DERGİ'den sonra bir boşluk vardır. Diğerinde ise yoktur. Birinci ifade ikinciden daha çok karakter taşıdığı için birinci ifade ikinciden daha büyüktür. 2. örneğimiz de doğrudur. Çünkü iki ifade de birbirinin aynıdır. Son örneğimizde ise "AA" sabiti "AB" den gerçekten büyüktür. Çünkü aynı sözlüklerde olduğu gibi ikinci A karakteri B'den önce gelmektedir. Evet bu aylık da bu kadar. Gelecek ay bir aksilik olmazsa yeni bir GW BASIC yazısında görüşmek üzere hoşça kalın... BARIŞ YALÇINKAYA