Bu sayfadaki yazılar
Sayfanın metni
Sayfa 17
Herhangi bir programı Fast Load ile yüklediğinizde ve çalıştırdığınızda ara yükleme sırasında disk Turbo etkinliğini yitirir. Turbo Linker burada devreye giriyor. Normal ve Save özelliği ne sahip programlarda turbo linker tam olarak çalışır. Ama programın normalin dışında, kendine özgü bir turbosu varsa Turbo linker etkinliğini göstermez. FAST LOAD BÖLÜMÜ: Kartuşun disket sürücü sahipleri için en faydalı bölümü. Burada fonksiyon tuşları programlanmış: F1: Load x,8,1: RUN F2: Load x,8,1 F3: Directory F4: Arka planda renk değiştirme F5: List F6: Freeze Menüsüne çıkış F7: Run F8: Makine Dili Monitörü Kolay yükleme ve kayıt komutları: /İsim Load isim,8,1 A İsim - Load isim,8,1,: RUN & İsim - Verify isim,8,1 E İsim - Save isim,8 EB İsim, W - Save isim, 8 (Warp * 25) Diğer bazı komutlar: @ veya @8, @9 Error kanalını okur. @I Initialize @V Validate @R: Yeni İsim - Eski isim (isim değiştirme) @N: İsim (Directory temizleme) @N: İsim, ID (Disket Formatlama) @$ veya $ : (Directory) @S:İsim (Program Silme) @H: İsim, ID (Programlara dokunmadan, format ve ID isimlerinin değiştirilmesi) @U0>M1 Drive için çift yüz seçimi @U0 > B0 1581 Drive Seçimi EXTRA BASİC KOMUTLARI: OLD: New veya Reset ile silinmiş programları geri çağırma DELETE: Silme işlemi. Örnek: Del İsim,8,1000-2000 (Belli isim altında 1000'den 2000'e kadar satırları kayıt etme) MERGE: Merge İsim,8 : İsimli programı yükleyerek hafızadaki programın tam altına atar. APPEND: Bir önceki programın altına yükleme yapar. ÖRNEK: App isim,8 AUTO : Otomatik satır numaralama BOOT: Yüklenen programın verilen ilk adrese sıçrayarak çalışması. ÖRNEK: Boot isim,8 PLİST : Printer'a direkt basic programlarının listelerinin çıkarılması. Plist isim,8; plist S gibi. SLIST: Plist gibi ama yalnızca ekrana çıkarır. ON: Disk Turbo On OFF: Disk Turbo Off @C veya Copy : File Kopyası @B veya Backup : Tam Disk Kopyası @1: Tape Turbo On Tape Turbo normalden 5, 6 kez daha hızlı yükleme yapar. Burada şart ise yüklenecek programın yine Tape Turbo ile kayıt edilmiş olmasıdır. MAKİNE DİLİ MONİTÖRÜ: 6502 Assembler çalışmaya yarayan çok kullanışlı bir monitör programı. Normal monitör programlarında geçerli olan komutların yanında, * (RAM - ROM), I (ASCII Kodları), | * (Commodore Kodları) var. Ayrıca P komutu ile printer'a çıkış alınabilir, N komutu ile decimal, hexdecimal ve binary çevrimleri yapılabilir. Bir de disk monitörü mevcut. Burada @ME, @BR ve @BW ile belli track ve sektörleri okuyup, yazabiliriz. Bunların okunmasında hexdecimal değerler kullanılır. Decimal değer kullanmak için her değerin önüne * işareti konmalıdır. Ayrıca Fast Load bölümünde SYS 49152 yerine SYS $C000 verilerek çalışma mümkün olur. Action Replay şu an piyasadaki en üstün kartuş. Fiyatı biraz pahalı olsa da, verilen parayı tamamıyla hak ediyor. Bende tam not aldı.
Klavyeyle gezinmek için ← ve → tuşları.
Sayfa 16
Program kopyalamada 1986 yılından itibaren ülkemizde yeni bir çağ başlamıştı. Kartuşlar. Evet bu ufak hardware ürünü kopyalama sorununu hemen hemen tamamıyla ortadan kaldırmıştı. Zaman ilerledikçe bütün büyük firmalar kartuş üretimine geçti. Tabii piyasaya çıkan birçok kartuş aynı işlevi gördüğünden rekabet ortamı doğmuyordu. Böylelikle kartuşlar yalnızca kopya yapmada kullanılan alet olmaktan çıktı. Hemen hemen hepsine disket için bir Fast Load, makine dili Monitörü ve Sprite Killer özellikleri konuldu. Günümüzde kartuşlar profesyonel kullanıcıların bir numaralı dostu, amatörlerin bir numaralı kopyalayıcısı haline gelmiştir. Bu sayı ben size amatör ve profesyoneller için hazırlanmış Avrupa'da bir numaralı kartuş durumuna gelmiş Action Replay 6'yı ayrıntılı yönleriyle anlatmaya çalışacağım. Menülerle ve açıklamalara geçmeden önce kartuşlar hakkında henüz fazla bilgi sahibi olmayanlar için bir açıklama yapacağım. Action Replay diğer kartuşlar gibi makinenin Expansion portuna takılıyor. Kartuş çıkarılıp, takılırken bilgisayarınızın kapalı olması şart. Aksi takdirde hem kartuşa, hem de bilgisayara zarar gelebilir. Makine kapalıyken ve kullanmadığınız zaman kartuşun takılı kalmasında herhangi bir sakınca yoktur. Action Replay'in üzerinde iki adet düğme var. Sağdaki Reset düğmesi, soldaki Freeze düğmesi. İkisine de basıldığında ekrana bir takım menüler geliyor. Menülerin tamamı İngilizce. Bunun için açıklamamda sık sık kullanacağım terimlerin anlamlarını şimdi açıklıyorum. Reset: Açma kapama düğmesini kullanmadan bilgisayarı açılış ekranına döndürerek hazır duruma getirmek. Backup: Kopyaların tümü. Disk için tam (Full) disk kopya. Warp *26: Action Replay'in özel formatlı, normalden yirmibeş kez daha hızlı yükleyen Fast Load programı. Action Replay'i bilgisayara takıp, bilgisayarı açtığınızda ekrana Start Up menüsü gelecektir. Bu menüyü ekrana Reset tuşuna basarak da getirmek mümkün. Bu menü: Reset - Configure Memory F3- Normal Reset F5- Utilities F7- Install Fast Load Burada F1 tuşu bilgisayarın hafızasını temizliyor. Yani $0000'dan $FFFF'e kadar hafızayı süratli bir şekilde tek bir dolduruyor. F3 tuşu bilgisayarı normal olarak resetliyor. Ve ekran başlangıçta olduğu gibi açılış durumuna geliyor. Bulunan makine kodu programlar etkilenmiyorlar. Basic programlar ise New komutu görmüş gibi geçici bir silinmeye uğruyor. Birkaç yöntemlerle basic programlarını geri çağırmak mümkün. F5 tuşu Utility'e geçiyor. (İleride açıklanacak) F7 tuşu ile Fast Load bölümüne geçiliyor. Reset düğmesinden başka bir de Freeze düğmesi var. Bu düğme aracılığı ile hafızada bulunan programı incelemek, değişiklik yapmak ve kopyalamak mümkün. Bu düğmeye basıldığında ekrana gelen menü ise şöyle: F1: Backup F3: Restart M: Monitör D: Directory P: Parametres V: View sprites K: Sprite Killer X: Poke Finder E: Pokes edit Screen H: Printer Dump S: Picture Save 1: Turbo Linker Seçenekleri temsil eden basarak seçmek mümkün. Buradaki seçeneklerde kendi aralarında menülere ayrılmış. Bu yüzden ben buradan itibaren bölüm bölüm anlatacağım.
ACTION REPLAY İLE NASIL KOPYA YAPILIR? Program yüklenip, çalıştırıldıktan sonra kırılması istenen yerde Freeze düğmesine basılır ve menüden F1: Backup seçeneği seçilir. F1'e bastığınızda border 10 ile 20 saniye parıldar. Burada karkayı
İnterrupt usulüne göredir) Ekrana kopya menüsü gelir. Bu menüde F tuşları disk drive kontrolüne ayrılmış. F1 tuşu ile burada device (8-9) nolarını değiştirmek mümkün. F2 ile sürücüye komut yollamak, F3 ile Directory'e bakmak F5 ile Format atmak F7 ile diskete Warp * 25 programı kayıt etmek mümkün. Diğer seçenekler kırdığımız programı kayıt etmek için. Kayıt çeşitleri: A: Turboz Diskete hızlı olarak Fast Load bölümü ile tam uyumlu biçimde kayıt, B: Warp * 25 Action Replay'in özel yükleme formatı olan Warp türünde kayıt. Kayıt edilen programın Warp Loader aracılığıyla okunması şart. C: Normal olarak yavaş şekilde diskete kayıt. 202 bloğun üzerinde çıkıldığında iki parça halinde kayıt edilir. Disk kayıtlarının hepsinde on beş karakterlik bir isim sorulur. Kayıt mümkün olmadığı zaman kartuş sizi uyarır. Kasete kayıt ise burada iki türlü: D: Turboz Normalden 5-6 kez daha hızlı olarak kayıt imkanı. Böylelikle kayıt edilen dataları okuma güçlüğü (Loading Error) ortadan kalkıyor. Kayıt edilen programın kasetten yüklenmesi ise 3 veya 4 dakika sürüyor. E: Süper Turboz Normalden 8-10 kez daha hızlı olarak kayıt imkanı. Kayıt edilen program 2 dakika civarında typ'ten yükleniyor. Ama kayıt yapılan typ'in iyi durumda olması, kasetin kısa metrajlı olması halinde yükleme kusursuz olur. Typ kayıtlarında da diskette olduğu gibi 15 karakterlik bir isim veriliyor. Yine bu menüden F ile programa dönmek, G ile Utility menüsüne çıkmak, H ile Fast Load'a geçmek mümkündür. Şimdi ana menüye dönelim. Menüde: F3 ile programa dönmek, F7 ile ekrana bakmak mümkün. Diğer seçenekleri ise sıradan açıklayalım; Sprite Killer: Oyun ve programlarda sprite-background-sprite sprite çarpışmasını önler. Böylelikle oyunda dokunulmama olayını gerçekleştirir. Ama sprite karakterden dönme, değişik karakterlerden oluşma ve VIC sistemi dışında koordinatlara sahipse sprite killer etkisini göstermez. Kartuşun bu bölümünü daha çok eski ve ilk çıkan oyunlarda kullanabilirsiniz. View Sprites: Hafızadaki bütün spriteları burada inceleyip, ekrana basmak mümkün. Yukardaki önceki ve sonraki spritelar yer alır. Ortada ise işlem yapılacak sprite iki kat büyütülür. Sprite ile oynama yapacaksanız, seçtiğiniz sprite'ı bu büyük kareye getirin. Seçme ve oynama işlemlerini < > tuşları ile gerçekleşiyor. Bundan başka B tuşuna basarak bilgisayarın 4 ayrı bankından birini seçebilirsiniz. M tuşuna basarak standart veya Multicolor seçimi yapabilirsiniz. S tuşu ile sprite'ı diskete veya kasete yüklemeniz mümkün. L tuşu ile kasetten veya disketten hafızada bulunan sprite'ın üzerine başka bir sprite yüklemeniz mümkün. W tuşu ise sprite'ı silerek kaybeder. Bu menüden Run/Stop tuşuna basarak çıkabilirsiniz. Spritelarda yaptığımız değişiklikler programda herhangi bir bozulmaya sebep olmaz. (istediğiniz an bir Karate oyunundaki, ninjayı, bir ördeğe çevirebilirsiniz) Picture Save: Ekranda bulunan HI-RES resimleri, koala ve Blozing Paddles formatında diskete veya kasede yükler. PRİNTER DUMP: Eğer grafik basma kabiliyetine sahip Commodore veya Epson Marka printer'a sahipseniz, bu seçenek ile kırdığınız ekranı kağıda basmanız mümkün. Şimdi bu basma işlemini aşama aşama gerçekleştirelim. Kağıda geçirmek istediğinizi ekranda programı Freeze düğmesine basarak kırın. F7 tuşu ile ekranı kontrol edebilirsiniz. F3 ve F5 tuşlarının yardımıyla border ve ekran renklerini değiştirebilirsiniz. Menüden Printer Dump seçeneğini seçin ve size sorulan Print Type N ekranı kağıda geçirmeye başlar. İşlem tamamlandıktan sonra Run/Stop tuşu ile ana menüye dönmeniz mümkün. Altta type Number ve anlamlarını verdim. 0- Commodore 801, 803 ve diğerleri için Epson printerlar için 128- O ile aynı fakat negatif basım 129- 1 ile aynı fakat negatif basım 33- 1 ile aynı fakat extra satır 161- 129 ile aynı fakat extra satır EDİT SCREEN: Action Replay'in en önemli ve yararlı özelliklerinden biri. Kırılan programın o anki ekranında istediğiniz değişikliği yapabilir, ekrana yazı yazabilirsiniz. Yazılar programın çalışmasını engellemez. Burada Cursor tuşları ekrandaki pointer'ı ilerletmemizi, F3 ve F5 tuşları renklerde oynama yapmamızı, CTRL+A satır eklememizi CTRL+D satır eksiltmemizi sağlıyor. POKES: Bir çoğunuzun merak ettiği bir konu olan ve çeşitli dergilerde yayınlanan ölümsüzlük pokelarının girilmesini sağlayan seçenek. Buradan verilen pokeleri girin ve Run/Stop ile oyuna dönün. Poke Finder: Action Replay'in diğer şaşırtıcı bir özelliği. Artık sizde bulduğunuz pokeleri dergilere ipucu olarak gönderebilirsiniz. Anlayacağınız gibi bu seçenek hafızayı tarayarak hak sayılarında oynama yapar. Bu olayı nasıl gerçekleştirebilirsiniz? Oyunu yükleyin ve Freeze düğmesine basarak ekrana gelen listeden Poke Finder'ı seçin. How many lives now? sorusu ile karşılaşırsınız. Burada sahip olmayı düşündüğünüz hak sayısını girin. (mesela 99) Bilgisayar biraz düşündükten sonra mümkün olan değerleri size verir. UTİLİTY MENÜSÜ: Burada F tuşları disket için programlanmış. F1: Device numarasını ayarlama F2: Dos komutu F3: Directory F5: Disk Formatlama F7: 25 * Warp rutini kayıt etme A: Disk File Copy: Disketten diskete tek parça programları atar. Program, User ve Sequential file'ları 247 bloğa kadar okur. (Warp ile kayıt edilmiş olanlarda 255 bloğa kadar) Bu bölümde iki drive kullanmak mümkündür, programları birden fazla kez kayıt etme olanağı da vardır. B: WHOLE DİSK COPY 1541 drive'larda tam disk kopya yapma imkanı yaratır. İki drive'da kullanabilir. Burada Bam Copy seçerseniz diskette kapsanan BAM'i kopya edersiniz. Ignore Errors ile data satırlarının kontrolünü kaldırırsınız, böylelikle zamandan tasarruf sağlanmış olsa da Verify'lı çekim her zaman daha emniyetlidir. RAM LOADER, Ram Loader bir çeşit disk turbosudur. Fakat diğerlerine nazaran çok çok hızlıdır. GCR formatı kullanarak 300 bloğu 9 saniyede yükler. Bütün drive'larla tam uyumludur. (1541- 1581- 1571) TİME WARP * 25 Şu anda serialdan yükleyen dünyanın en hızlı disk turbosudur. 6 ve 7 saniyede en uzun programları yükler. Yalnız bazı şartlar gerektirir. Bu şartlar: 1- Kayıt edili programlar ya kartuşun Fast Load bölümü ile ya da disket üzerine kayıt edilmiş Warp * 25 (Loader) programı ile yüklenmelidir. 2- Warp kayıtlı programlar, normal programlardan daha uzundurlar. 3- Üzerinde Warp ile kayıt edilen program bulunan bir disketi Validate edemezsiniz. 4- Her zaman Warp programlarını belli disketlerde saklamanız uygun görülür. 5- 1581 ve 1571 disk drive'larında çalışmaz. TURBO LİNKER: