Sayfa 52

Geçmiş sayılarımızın birinde AMIGA için yayınladığımız makina dilinde müzik programının (Sound FX), bir benzerini bu sayımızda C-64 için yayınlıyoruz. Artık C-64'ü olanlar da bir müzik monitöründen mahrum değiller. Bu programı, daha verimli ve kolay kullanılsın diye Türkçeleştirdim. Başka yerden temin edemeyenler gelip dergiden alabilirler. Programın kolay anlaşılabilmesi için, içine Türk müziği bir demo da konmuştur. Gelelim açıklamalara: Programı yüklediğinizde karşınıza bir Ana Menü çıkacaktır. F7 tuşu ile Türkçe olan izahatları sonuna kadar gözden geçirin ve tekrar Ana Menü'ye dönün. (İzahatın herhangi bir yerinden F8 tuşuyla Ana Menü'ye dönebilirsiniz.) Ana Menü'de: F1 tuşuna basarak Ana Editör bölümüne geçin; karşınıza Trak BİR, Trak İKİ, Trak ÜÇ diye yazan bir bölüm gelecek. Niçin 3 tane Trak var? Çünkü C-64 3 osilatörlü bir cihazdır. Yani 3 ayrı kanaldan ses üretme ve çalma yeteneği vardır. Şimdi F1 tuşuna basarak Türk müziği demoyu dinleyin, şüphesiz bundan daha mükemmel müzik parçaları yazılabilir. Ana Editördeki müzik çalma tuşları: Yazdığınız ya da Traklardaki melodiyi baştan itibaren çalar. F3- Çalmayı durdurur. F5- Durdurulan yerden melodiyi çalmaya devam eder. F7- Melodiyi hızlı çalma (Melodi çalarken bu tuşa basınız.) F8- Ana Menü'ye dönüş. Traklar:

Trak BİR, Trak İKİ, Trak ÜÇ'te muhtelif rakamlar göreceksin. Trak BİR'de (sol üst köşe) ilk rakam 90'dır; bunun anlamı yanındaki bütün blok notalarını etmektir. (80-90 arası rakamlar transpozeyi ifade eder) Transpoze: 80- Gerçek ses. 81- Yarım ses tiz. 82- Bir ses tiz. 83- Bir buçuk ses tiz. Bu dizi 90'a kadar böylece artarak gider. 90 sayısının hemen yanında 47 rakamı görülmektedir. Bu rakam yanındaki blok'u 8 defa tekrar eder. Yani $3F üzerindeki ($40) rakamlar yanındaki blok'u tekrar eder. Örnek: Eğer 47 yerine 43 yazsaydık, yanındaki blok'u 4 defa tekrarlayacaktı (çalacaktı.) Yani 40-41-42-43 (4 defa). 47 rakamının yanındaki 01 rakamı ise blok no.sunu ifade etmektedir. ($00-$2B sayısında blok no. yazılabilir) Şimdi cursoru 01 no.lu rakam üzerine getir ve * tuşuna bas; ekranın sağ üst köşesinde bir blok penceresi açılacaktır. Açılan pencerede bir takım notalar ve kısaltılmış kelimeler göreceksin. Bunların anlamı: Ses.01- Hazır ses no.sunu belirtir. Yani 01 no.lu hazır sesi (enstrümanı) kullanmaktayız.

Değ.09- Nota değerini ifade eder. Yeri gelmişken tüm nota değerlerini verelim: 32'lik nota değeri -2, Noktalı 32'lik nota -3, 16'lık nota değeri -4, Noktalı 16'lık nota -6, 8'lik nota değeri -8, Noktalı 8'lik nota -0C, 4'lük nota değeri -10, Noktalı 4'lük nota -18, 2'lik nota değeri -20, Noktalı 2'lik nota -30, 1'lik nota değeri -40. Programda hexa değerler kullanılmaktadır. Eğer iki nota arasında bağ varsa, iki nota değeri toplamını hexa olarak yazmalısınız. Şimdi tekrar * tuşuna basarak Trak BİR'e dönelim. Control tuşuna basarken 2 tuşuna da basıp (CTRL + 2), Trak İKİ'ye geçelim. Bu Trak'ta da cursoru 02 no.lu rakam üzerine getirerek * tuşuna basalım ve 02 no.lu blok'u inceleyelim. Burada da gördüklerimiz 01 no.lu blok'tan farklı değil. (Trak İKİ'deki 02 no.lu blok'un notalarını ihtiva etmekte). Trak Üç de aynı esasa dayanarak yazılmıştır. Traklarda en sonra gördüğümüz FF ise şunu ifade eder: 90- Transpoze, 47-01 no.lu blok'u 8 defa çal, 01- 01 no.lu blok (içinde notalar var), FF- En başa dön, yeniden çal. Eğer Trak BİR'de FF rakamı yerine FE yazsaydık, 01 no.lu blok 8 defa çalınıp Trak BİR'de müzik duracak, alttaki Trak İKİ ve Trak ÜÇ müziğe devam edecekti (loop). Bloklarda gördüğümüz notalar: A-La, B-Si, C-Do, D-Re, E-Mi, F-Fa, G-Sol. Örnek: D#4- 4.cü oktavdaki Re Diyez anlamındadır. 0-7 oktav arası müzik yazılabilmektedir. Yani C-64 8 oktavlık bir kapasiteye sahiptir. Eğer transpoze değerini 90 yazarsak 7.ci oktavda müzik yazamayız, niçin? Çünkü transpoze değeri 1 oktavdan fazla, makineden ses gelmez. Şimdi Control tuşuna basarken hemen üstündeki sola doğru ok'a basalım (CTRL + <), cursor sol alta inecektir. 1'er byte'lik (8'lik dizi) rakamlar dizisi ise hazır sesleri yani enstrüman seslerini ihtiva etmektedir. Yukarıda bahsettiğimiz ses.01 (blok 01'de görmüştük) bu bulunduğumuz bölümdeki 01 no.yu ifade etmektedir. Ana Menü'deki izahat bölümünde (F7 tuşu) bu seslerin hangi parametrelerle hazırlandığını görebilirsiniz. Soldan sağa ikinci (yani 7.ci bit) dalga şeklini ifade etmektedir. Biliyorsunuz C-64'te 4 tür dalga şekli vardır. Hangi enstrüman sesini hazırlayacaksanız o dalga parametresini yazmalısınız. Üçgen dalga- 11, Testere dişi dalga- 21, Pulse- 41, Gürültü- 81. Yukarıdaki değerler hexa olarak yazılmıştır. Üzülmeyin bu işlemde elinizdeki programda enstrüman sesleri aşağıdaki gibi ayarlanmıştır.

HAZIR SESLER: Tav.Ed.Oktv. O1 ses: Bas gitar oktav -2 02 no.lu ses: Trampet oktav -O 03 no.lu ses: Echo'lu ses oktav -3 04 no.lu ses: Kroskes davul oktav -O 05 no.lu ses: Bas Tomtom oktav -1 06 no.lu ses: Echo gitar sound oktav -2 07 no.lu ses: Vibrato gitor sound oktav -5 08 no.lu ses: Synthy sound oktav -5 09 no.lu ses: Percussion sound oktav -5 Oa no.lu ses: Fuzz gitar sound oktav -5

0b no.lu ses: Vibrato fuzz gitar sound oktav -5

0c no.lu ses: Vibrato synthy sound - oktav -5, 0d no.lu ses: String sound oktav -5, 10 no.lu ses: 8 tane FF ile kapalı oktav -5