Bu sayfadaki yazılar
Sayfanın metni
Sayfa 36
Jones and the of
Jones dizisi Steven Spielberg filmleri içinde bence en güzel olanlarından biridir. İlk film olan “Raiders Of The Lost Ark” beklenenin çok üstünde ilgi görünce arkasından dizinin ikinci filmi olan Temple Of Doom çekildi. Bu ikinci filmin de çok ilgi görmesi üzerine U.S. Gold firması filmin telif haklarını alarak oyununu yaptı. Bakalım oyunu da filmi kadar tutulacak mı?
Oyun üç bölümden oluşuyor. İlk üç bölümden sonra diğer bölümler birbirinin tekrarı olarak karşımıza gelecek. Oyunun her bölümünde yapmanız gereken işler ise şöyle: LEVEL 1: Bu bölüm bir platform oyunudur. Amacınız hücrelere kapatılmış 9 çocuğu kurtarmak. Tabii size engel olmak isteyenler de Hintlilerden başkası değil. Bunlara karşı deri kırbacınızdan başka silahınız yok. Duvarda duran kütükleri kullanarak arada yol olmayan yerlerden geçebilirsiniz. Çocukları kurtarmak için ise yapmanız gereken şey hücrelerin önünde ateşe basmak olacaktır. Dokuz çocuğu da kurtardıktan sonra yukarı çıkıp maden arabasına binmelisiniz. LEVEL 2: Bu bölümde maden arabaları ile ilerliyorsunuz. Joystick'i aşağı çekerseniz, arabanız hızlanır, yukarı iterseniz de yavaşlar. Ateşe basarak kırbacınızı savurabilirsiniz. Rayların kırılmış olduğu yerlerde arabanızın rayın kırılmış tarafına tesadüf eden bölümünü havaya kaldırmalısınız. (Joystick sağa veya sola) Bölümün sonunda raylar bitiyor ve tahtalar geliyor. Tahtaları kırbacınızla yok edip üçüncü bölüme geçin. LEVEL 3: Bu bölüm gizli bir tapınakta geçiyor. Dikkat etmeniz gereken şey yılanlar ve büyücüdür. Yukarı ilerleyin ve duvardaki kütüğü kullanarak karşıya geçin. İki kapı göreceksiniz. Siz önünden geçtiğinizde hangisi açılırsa ona girip bölümü bitirin. Bundan sonraki bölümler hep birbirinin aynı... Yalnızca kurtarmanız gereken çocukların sayısı artıyor. Bence çok iyi bir oyun. ORHAN CEVHER 64'ler sayfa 36
İstanbul'un geçen yıl açmış olduğu, keşif bedeli 1987 fiyatlarıyla 5 buçuk milyar olan ihaleyi kazanan MNG Bilgisayar A.Ş., bilgisayarlar yardımıyla İstanbul haritası çıkarıyor. Şehir haritalarının çıkarılmasında bilgisayar kullanılması uzun süreden beri tartışılan bir konu. İstanbul Belediyesi de şehir haritasının çıkarılması ve alt yapı sorunlarının çözümü için GIS -Coğrafi Bilgi Sistemi- (Geographic Information System) oluşturulmasını benimsedi. Bu özelliğin, oluşturulan harita veri tabanı arasında bağlantı kurularak, daha sonra bunun şehir idaresinde kullanılabilir olması. GIS çerçevesinde İstanbul Belediyesi, şehir haritasının fotogrametrik (Hava fotoğraflarıyla harita üretimi) olarak çıkarılmasına karar verdi. 1/1000 ölçeğinde hazırlanacak olan harita, iki yılda bitirilecek. 1987 temmuzunda başlanan projenin, 1989 temmuzunda bitirilmesi hedefleniyor. İhaleyi alan MNG Şirketi'nde, projede 98 kişi görevli. Üç vardiya şeklinde, 24 saat sürekli çalışılıyor. 32 rengin kullanılacağı İstanbul haritası, 62 katmandan oluşuyor. Bu aklınıza gelebilen birçok kişi birliğiyle uyum içinde çalışmak zorunda. "Bu projeyi yapmak bize nasip olduğu için gerçekten çok şanslıyız" dedi. Verilen bilgilere göre, hazırlanacak harita ile ilgili olarak dışarıdan alınan programlar doğrudan kullanılmayıp, Türk standartlarına uyarlandı ve yeni semboller hazırlandı. Şirket, bu şekilde çizilen ve teslim edilen paftalarla, elle çizilen paftaların birbirine ayırt edilemeyecek kadar benzediğini belirtiyor.
HARİTA NASIL HAZIRLANIYOR?
Havadan görülebilecek şekilde bütün şehirde dört bin tane nokta işaretleniyor. Daha sonra belirlenen bu noktaların havadan fotoğrafı çekiliyor. Fotoğraflar arasında sayısallaştırmaya uygun olanlar seçiliyor. Yersel ölçümler ve dengeleme hesap-
Klavyeyle gezinmek için ← ve → tuşları.
Sayfa 37
ları yapılıyor. Fotoğrafta veya sayısallaştırılacak noktalarda görünmesi istenen yerlerin koordinatları hesaplanıyor, paftası çıkarılacak bölgenin fotoğrafta ve yersel ölçümlerde gerçek koordinatları belirleniyor. Daha sonra bu bilgiler bilgisayara aktarılıyor. O zaman fotoğraftaki her türlü optik deformasyonlar, gerekli tüm dönüşümler, yeryüzünün katmanlar, birinde yalnızca evler, birinde yollar, birinde bitki örtüsü, bir diğerinde topografik özellikler olmak üzere değişik grafik bilgileri içeriyor. Çalışmalarının dünyanın en büyük sayısal harita üretim projesi ve Türkiye'deki ilk profesyonel bilgisayar destekli tasarım (CAD) projesi olduğunu belirten MNG A.Ş. Genel Müdürü Zeki Sagay: “Ekipman olarak bakıldığında, Avrupa'da ve Orta Doğu'da sekiz tane analitik kıymetlendirme cihazına sahip olan özel bir fotogrametri merkezi yok. Proje disiplinlerarası bir iş. Programcısı, planlamacısı, trafikçisi ve küreselliği v.s., bilgiler hep bilgisayardaki programlar tarafından düzenleniyor ve sayısallaştırılıyor. Bilgiler sayısallaştırılırken kimi yerde topografya gereği görülemeyen ayrıntılar için MNG şirketi, İstanbul'da beş ekip oluşturdu. Ekipler Ankara'dan gönderilen paftalara göre eksikleri belirleyip orada bütünlüyor. Arazide fiilen çalışan bu ekipler Total Station denen veri kayıt cihazlarıyla donanmış ölçü aletleriyle edindikleri bilgileri, modemler kanalıyla Ankara'ya iletiyorlar. Burada da bilgiler bilgisayarda işlenip çizim haline dönüştürülüyor. Konu ile ilgili bilgi aldığımız MNG Şirketi Genel Müdürü Zeki Sagay, projenin yersel çalışmalarının bittiğini, 1987 Eylül ayı içinde 15 bine yakın hava fotoğrafının çekildiğini ve bunların içinden yaklaşık beş bin tanesinin seçildiğini söyledi. Bugüne kadar, ikiyüz kilometre kare harita üretimi yapıldı. Geriye kalan yediyüz kilometre kareye yakın miktarın da belirlenen süreden ön-
KARŞILAŞILAN SORUNLAR
Teknolojinin yeni olması nedeniyle eleman eğitiminin ciddi bir problem olduğu projede analitik kıymetlendirme cihazını kullanan elemanların şirkette eğitildiği belirtiliyor. Yine de elemanların İngilizce bilgilerinin yeterli olmaması, cihazla haberleşmede önemli bir sorun yaratmış. Bunun üzerine bütün menüler ve komutlar Türkçeleştirilmiş. Zamanın da kısıtlı olması nedeniyle, sistemi profesyonel olarak üretime sokmak için, şirketin genel müdürü dahil, projeyi aktif olarak yürütecek olan kişilerin yurt dışında eğitim görüp, döndüklerinde birikimlerini çalışanlara aktardığı bildiriliyor. Eğitim çalışmaları nedeniyle üretim ancak belli bir zamandan sonra başlayabildi. Projede karşılaşılan diğer bir sorun da ilk defa bu kadar büyük bir sayısal harita üretimi yapılması nedeniyle, uzun süre bir program oluşturulamaması ve işin standardının belirlenememesi. Bununla ilgili olarak MNG Genel Müdürü: “Bütün bu sorunlara rağmen el birliğiyle ve ortak çalışma ile belli bir yere geldik. Kendi standardımızı tayin ettik ve kendi standardımızla harita standartlarının çelişmemesini sağladık.” dedi. PROJEDE KULLANILAN DONANIM VE YAZILIMLAR MNG'nin harita üretmek için oluşturduğu sistem gerek yazılım, gerekse donanım bakımından oldukça kapsamlı. Çalışmalarda 32M Byte ana bellek, 2,2 G Byte disk ve 2 teyp ünitesinden oluşan çift merkezi işlem üniteli Intergraph sistemi kullanılıyor. Altı adet IBM PS/2'nin akıllı uç olarak kullanıldığı sisteme 6 terminal, 8 analitik kıymetlendirme cihazı ve 2 adet iş istasyonu bağlı. Haritaları çizdirmek için sistemde iki adet Benson-1625 ve Benson-1835 model çiziciler bulunuyor. Oldukça gelişkin programlardan oluşan yazılım paketleri ise temel grafik yazılımı (IGDS), hiyerarşik veri tabanı yönetimi (DMRS), sayısal arazi modeli sistemi (DTM), Hawai nirengi dengeleme yazılımı (PATMR) gibi, çeşitli 9 adet paketten oluşuyor.