SORUNLARINIZ... - BİLMEDİKLERİNİZ...
Sevgili okuyucularımız.
Bu sayımızdan itibaren bu köşede sizin bilgisayarınızla olan sorunlarınız, bilgisayarınız ile ilgili bilmek istedikleriniz, bilemedikleriniz ve yardımcı malzemeler ile ilgili geniş açıklamalara yer vereceğiz.
Bu bölümün bu ilk yazısında kartuşları ve işlevlerini tanıtıyoruz. Gelecek sayılarımızda sizden gelen mektuplar doğrultusunda sorunlarınızın çözümü için genel bilgiler vermeye ve özel mektupları dergimiz suretiyle cevaplamak suretiyle çözmeye çalışacağız. Sorunlarınız ile ilgili mektupları bekliyoruz.
MULTİ ICE Commodore için yapılmış çok yönlü bir kartuştur. FREEZE (kırma, kopyalama) yeteneğinin yanı sıra sprite fonksiyonlarına, resim save, fast modül, monitör, printer DUMP yeteneklerine sahiptir.
Kartuş iki ana bölümden meydana gelmiştir. Bunlardan ilki Freezer bölümü, diğeri ise FAST MODÜL bölümüdür.
FREEZER BÖLÜMÜ Kartuş bilgisayara takılıp açıldığında normal C-64 açılış ekranı gelecektir. Kartuşun üzerinde bulunan FREEZE tuşuna basıldığında ekrana aşağıdaki menü gelir. F-1 RESET F-3 RUN F-5 MENÜ F-8 FAST LOAD F-1 Seçeneği genelde programı kırmadan önce hafızayı artıklardan temizlemek için kullanılır. Bilgisayara bir program yüklü iken, FREEZE butonuna basıldığında yine bir menü gelecektir. Tekrar programa dönmek isteniyorsa F-3 seçeneği kullanılabilir. F-5 seçeneği ile asıl menüye geçilir. Menü Cursor tuşları ile tek satır üzerinde hareket ettirilebilen seçeneklerden oluşur. Bu seçenekler KOPYA, RESİM SAVE, SPT. İNCELEME, SPT ÖLDÜRME, POKE, MONİTÖR, PARAMETRE, UTİLİTY, MODİFY TEXT VE PRİNTER DUMP olmak üzere 10 adettir. 1. KOPYA: Bu seçildiğinde Freeze edilmiş olan program hafızada paketlenir ve aşağıdaki kopya menüsü ekrana gelir. F-1 .... DİSK DEVİCE: 8 F-2 DOS KOMUTU F-3 .... DİRECTORY F-5 .... FORMAT F-7 .... SAVE LOADER
A- DİSK SAVE - TURBO B- DİSK SAVE - FAST SKY
C- DİSK SAVE - STANDART D- TEYP SAVE - TURBO E- TEYP SAVE - SÜPER TURBO F- PROGRAMA DÖNÜŞ G- UTİLİTYLERE ÇIKIŞ H- FASTMODÜLE ÇIKIŞ
Bu seçeneklerden ilk beşi disk ile ilgili utility işlemleridir. A, B ve C, kırılmış olan programı diske save etme, D, E ise teybe save etme seçenekleridir. Bunlardan biri seçildiğinde programı kaydetmek istediğiniz isim sorulacaktır. F, G ve H ise çıkış seçenekleridir. 2. SPT. İNCELEME: Bu seçenek ile o anda hafızada yüklü bulunan programda bulunan sprite'lar incelenebilir. Burada aşağıdaki gibi bir menü gelecektir. Bu menü'nün üst tarafında ekranda incelenen sprite o anda gözükecektir. BANK ; $0801:( ) SLBMW: MOD : STANDART (ve) Tuşları ile ileri veya geri sprite aranabilir. S ile o anda ekranda bulunan sprite ilave edilebilir. L ile yeni bir sprite o anda ekranda bulunan sprite'nin yerine yüklenebilir. B ile VIC bankı değiştirilebilir. M ile RENKLİ / STANDART (Renkli veya standart) modu seçilebilir. Ve W ile yine o anda ekranda bulunan sprite yok edilebilir. Bu yetenek ile bir oyundan başka bir oyuna sprite taşımak mümkün olabilmektedir. Bu menü'den RUN/STOP tuşuna basılarak çıkılabilir. 3. SPT ÖLDÜRME: Bu yetenek diğer adıyla GAME KILLER özelliğidir. Makinanızda yüklü bulunan oyun SPRİTE : SPRİTE ve SPRİTE : BACKGROUND (Arkaplan zemin) çarpışmaları önlenerek oyun ölümsüz hale getirilebilir. 4. RESİM SAVE: Freeze tuşuna bastığınız anda eğer ekranda bir HİGH RESOLUTION resim var ise, bu seçenekte o resmi save edebilirsiniz. Kartuş bu save işini çok kullanılan iki grafik programının formatında yapar. Bu programlar KOALA PAINTER VE SLAZING PADDLES programlarıdır. Bu programlar ile save ettiğiniz resmi yükleyebilir ve üzerinde çalışabilirsiniz. 5. POKE: Bazı dergilerde oyunlar hakkında çeşitli poke sayıları yayınlanır. (Ölümsüzlük poku gibi) bu seçenek bu sayıları programa girmenizi kolaylaştırmak içindir. 6. MONİTOR: Freezer bölümünde bulunan bu minik monitor ile programın içeriğini inceleyebilir ve tekrar programa dönmeniz yanında değişiklik yapma imkanını da verir. 7. PARAMETRE: ICE'ın çok yüklemeli programları (Winter Games, Summer Games gibi) kasetten diskete aktarma yeteneği de vardır. Bunlar hakkındaki parametre değerleri disket halinde bulunabilmektedir. Bu seçenek ile bu değerler bu tür disketlerden yüklenebilir. Buraya SLOW veya NOVA yazıldığında bu parametreler kartuşun hafızasında bulunduğundan yükleme gerekmez. 8. Burada karşınıza aşağıdaki UTİLTY menüsü gelmektedir. F1- DİSK DEVİCE-8 F2- DOS KOMUTU F3- F5- FORMAT F7- SAVE LOADER
A- DİSK FİLECOPY B- TAM DİSK KOPYA C- DİSKE NOVA TRANSFER D- TEYP SLIDE SHOW E- FASTMODÜLE ÇIKIŞ
A Seçeneği ile diskten diske program kopyalanabilir. B seçeneği ile disk'in tamamının kopyası çıkartılabilir. Yani BACKUP yapılabilir. C Seçeneğinde çok yüklemeli oyunların başlangıç kısmından sonraki bölümleri kasetten disk'e aktarılır. D Seçeneğinde resim save bölümünde bahsedildiği şekilde kasete kaydedilmiş resimleri ekrana yükleyebilirsiniz. E Seçeneği ile menüden çıkılabilir. 9. MODİFY TEXT: Bu yetenek ile bir programın içinde bulunan bir kaç harflik her hangi bir text'i kartuşa aratıp, bunların yerine sizin vereceğiniz bir text'i koydurabilirsiniz. 10. DUMP: Bu bölümde resim save bölümünde olduğu gibi, Hİ-RES resimlerle ilgilidir. Burada ekrandaki resmi bir printer'a döktürebilirsiniz. Bu resmi aynen veya negatif olarak döktürmek mümkündür.
FAST MODÜL BÖLÜMÜ Bu bölüme ilk gelen menüden F8 seçeneği ile geçilebileceği gibi klavyeden C= (Commodore tuşu) nu basılı tutarak kartuşun freeze tuşuna basmakla da geçebilirsiniz. Fast modül bölümü iki değişik disk turbo'ya sahiptir. Bunlardan ilki normalden yedi kat hızlı olan normal turbodur. Turbo hem load hem de SAVE sırasında çalışır. Diğer turbo ise FASTSKY Disk Turbo'dur. Normalden 25 kat hızla olan bu turbo özel format gerektirmektedir. Yani disk'e kaydedilmiş bulunan programın Fast sky formatında kaydedilmiş olması gerekmektedir. Modül disk'ten yükleme yaparken, FASTSKY formatını tanır. Modül ile programlarınızı SAVE PROG. İsmi, W,8 şeklinde yazarak Fastsky formatında save etme olanağı da vardır. Fast modülde F tuşları aşağıdaki şekilde *”,8,1 F2... F3.” F4... SAYFA RENGİNİ DEĞİŞTİRME
F5... LİST F6... BORDER RENGİNİ DEĞİŞTİRME F7... RUN F8... MONİTOR
F3 ile Directory alıp, sonra Cursor tuşlarıyla ekrandaki bu Directory listesinin üzerine yüklemek istediğiniz programın hizasına gelip F1 veya F2 tuşuna basarak yükleme yapmak da mümkündür. Yükleme yapılırken, yüklenen programın başlangıç ve bitiş adresleri ekranda gösterilir. Ayrıca tek karakterlik (single stroke Commodore) save komutları olarak / ve @ LOAD, & VERIFY ve & kullanılabilir. DOS Sistemlerde olduğu gibi bu modülde de Disk Drive'ye @ tuşu ile komut gönderilebilir. Yani @ OPEN 15, 8, 15 “.....”: CLOSE 15'dir. Örneğin @I initialize, @V validate, @S: Prog ismi N: isim, ID formatlama gibi. Kartuş BASIC için ek komutlar da sağlamaktadır. Bunlar MON: Monitöre girme OLD: New edilmiş programı geri getirme DELETE: Bazı BASIC satırlarını silme LİNE SAVE: BASIC programın istenen bölümünü save etme | MERGE: İki BASIC programı numaraları ile birleştirme APPEND: Bir BASIC programın arkasına bir başkasını ekleme AUTO: Otomatik satır numaralama BOOT: Makina dili programları yükleyip çalıştırma PLIST: Drive'den Printer'a direk liste çıkarma SLİST: P LIST gibi çalışır ama ekrana OFF/ON: Disk turboyu açıp kapama COPY: File copy programını devreye sokma BACKUP veya @,B: Tam Disk kopye Bu komutlardan da görüldüğü gibi modülde de copy komutu ile devreye giren, bir kopya programı mevcuttur. Bu komut verildiğinde aşağıdaki gibi bir menü karşınıza gelir. F1- LOAD DEVİCE - 9 F3- SAVE DEVİCE - A: F5- ÇOK DEFA SAVE- YES F7- SAVE TİPİ- FSKY Başlamak için SPACE Modülü üzerinde ayrıca bir teyp Turbosu da mevcuttur. @T Komutu verildiğinde teyp turbo devreye sokulabilir veya çıkartılabilir. Bu komut verildiğinde bilgisayar TEYP TURBO ON veya TEYP TURBO OFF yazarak Turbo'nun aktif halde olup olmadığını belirtir. Teyp Turbo açık iken 7 No'lu device normal teyp olarak kullanılabilir. Bu Modül üzerinde son olarak da bir makina dili monitörü mevcuttur. RAM ve ROM modü bulunan bu monitör ile rahatlıkla makina dili çalışabilir. Monitor'de ayrıca Disk monitör komutları da bulunmaktadır. Bu sayede diskleri de Monitör programı ile incelemek mümkün olmaktadır. ICE II MULTİ ICE II Kartuşu MULTİ ICE II Kartuşunun içinde tamamen mevcuttur. Multi Ice II'de deki Fast modül kısmı mevcut değildir. Ayrıca Freezer bölümünde de Modify Text ve Printer DUMP seçenekleri yoktur. Diğer yüklemeleri Multi Ice ile aynıdır. 64'ler sayfa 13
AND
Bu oyun, güzel grafikli tek veya çift kişilik oynanabilen bir cesaret oyunudur. Oyuna ilk başladığınız zaman 4 adamdan kendinizi seçin. Eğer oyunu iki kişilik yapmak istiyorsanız, ikinci oyuncu için bir başka adam seçin. Eğer bilgisayara karşı oynamak istiyorsanız, seçtiğiniz adamı bir daha seçin. Daha sonra bütün oyunları mı oynayacağınızı veya sadece alıştırma mı yapacağınızı seçin. Oyun birbirinden güzel on ayrı bölümden oluşuyor. 1- BÖLÜM: Bu bölümde ipi çekerek, rakibinizi nehire atmaya çalışıyorsunuz. Joystickin düğmesine basıp joysticki aşağı çekmelisiniz. Eğer alttaki güç çizgisi biterse joysticki bırakarak çoğalmasını bekleyin. Sonra yine yukarıdaki işlemi yaparak ipi kendinize doğru çekin. 2- BÖLÜM: Bu bölümde bir kulenin tepesinden aşağı atlıyorsunuz. Fakat rakibinizi yenmek için sadece atlamak yeterli değil. Havada birkaç kez dönmeli ve iyi bir iniş yapmalısınız. İlk önce kuleden atlayın, sonra joysticki sola çekin (daha fazla dönmenizi sağlar). Kafanız yeri gösterdiği zaman düğmeye basın.
Adamınızın kafası yerin altında gömülmüş olmalıdır. 3- BÖLÜM: Bu bölümde, büyük bir taşı dağın tepesine çıkararak rakibinizin üzerine doğru yuvarlatmalısınız. Joystick'i hızlı olarak yukarı ve aşağı sallamalısınız. Güç çoğalıp beyazlaşınca düğmeye basarak biraz ilerleyebilirsiniz.
Bu arada da güç çizginiz azalacak ve yine aynı işlemi yapmalısınız. Eğer güç çizginiz biterse kendi taşınızı tutamayacak ve taşınızın altında ezileceksiniz. 4- BÖLÜM: Bu bölümde elinizdeki içkiyi içmelisiniz. Fakat fazla yudumlarsanız, kulaklarınızdan geri teper. Sol üstte resminizi ve yemek borunuzu görebilirsiniz. Onun altında da bardağı görebilirsiniz. Joystick'i yukarı itince adamınız içkiyi içecek. Joystick'i aşağı çekerseniz içkiyi yutacaktır. 5- BÖLÜM: Bu bölümde topla, rakibinizin sol kolu hariç bütün vücut parçalarını 8 kez vurmalısınız. Eğer vurabildiyseniz bunlar başka bir renk alır. 6- BÖLÜM: Burada bir köprünün üzerinde rakibinizle dövüşüyorsunuz. Her ikinizin de bir kılıcı var. Kim ilk önce 7 puana ulaşırsa öbürünü