Coze'nin Amiga Köşesi
Retro bilgisayarMerhaba arkadaşlar,
Amiga sahiplerinin en büyük sorunlarından biri, PC ve Amiga arası dosya transferi konusudur. İnternetten bir program indirip Amiganızda kullanmak istediğinizde, veya Amiganızda yarattığınız bir dosyayı PC'ye geçirmek istediğinizde bir şekilde her iki sistem tarafından da kullanılabilen bir yol bulmanız gerekir. Bu yazıda bu yolları inceleyeceğiz.
Şekil 1.
Floppy Metodu
Metodu
Amigamıza floppy disketler vasıtasıyla veri aktarmak mümkün. Peki bunu nasıl yapabiliriz? Öncelikle bazı konulara dikkat etmemiz gerekiyor. Amiga disketleri, 880 KB yer kaplayan özel bir Amiga formatı ile formatlanmıştır. PC disketleri ise 720 KB yer kaplayan FAT 12 formatını kullanır. Bu haliyle Amiga disketlerini PC'de, PC disketlerini Amiga'da direkt olarak kullanmamız mümkün değil.
Peki ne yapabiliriz? Eğer Amiganızda Kickstart 2.0 ve üzeri ve buna uygun bir Workbench varsa, Amiganızda PC disketleri okumanızı sağlayan CrossDOS dosya sistemini kullanabilirsiniz. Burada dikkat etmemiz gereken husus, 1.44 MB formatlı HD disketleri kullanamayacağımız. Ancak 720 KB DD formatlı disketleri kullanabilirsiniz.
Bunun için gerekli device, Workbench'te storage/DosDrivers dizininde bulunmaktadır. Burada bulunan PC0 ikonuna çift tıklayın. Artık DF0 sürücünüzde 720 KB formatlı PC disketlerini okuyabilirsiniz.
Peki bu 720 KB formatlı disketleri nereden bulacağız? Piyasada bulunan hemen tüm disketler 1.44 MB HD disketlerdir. Bu disketlere 720 KB format atabilirsiniz. Ancak Windows XP kullanıyorsanız, XP bu eski format seçeneğini format menüsünden kaldırdığından 720 KB format atamazsınız. Ama DOS komut istemi altından bu işlemi yapabiliriz. Bir DOS komut ekranı açın ve aşağıdaki komutu girin.
format /T:80 /N:9 a:Bu komut ile disketimizi 720 KB formatladık. Artık disketinizin içine Amiga tarafına geçirmek istediğiniz dosyalarınızı atabilirsiniz. Eğer HD bir disket kullandıysanız, sürücüde HD/DD ayrımı yapılmasını sağlayan disket üzerindeki write protect tabının karşı tarafındaki tabı bir şekilde kapatmanız gerekiyor. Tavsiyem ilk atacağınız dosya (eğer yoksa) Lha olmalı. Lha ile dosyalarınızı PC tarafında sıkıştırıp Amiga tarafında açabilirsiniz. Bu şekilde bir diskete daha çok dosya sığdırabilirsiniz. Başka bir güzelliği ise dosyalarınızın isimlerinin bozulmaması. PC disketlerinin kullandığı dosya sistemi klasik DOS kısıtlamaları içerdiğinden dosya isimleri 8, dosya uzantıları 3 karakteri geçememektedir. Amiga dosyalarında böyle bir kısıtlama olmadığından bu diskete attığınız Amiga dosyalarının isimlerinin değiştiğini görebilirsiniz. Dosyaları bir Lha arşivine koyup bu şekilde Amiga tarafına geçirdiğinizde bu problem ortadan kalkar.
SCSI Metodu
Floppy metodunu Workbench 2.0 üzeri olan herhangi bir Amiga'da kullanabilirsiniz. Bunun dışında eğer Amiganızda bir SCSI sürücüsü varsa, PC ve Amiga'dan ortaklaşa erişebileceğiniz bir SCSI medyasıyla da bu işi halledebiliriz. CD-ROM bunlardan bir tanesi. ZIP ve MO gibi taşınabilir medyaları da kullanabilirsiniz. Tabii ki Floppy metodunda olduğu gibi bu medyaları hem PC hem Amiga tarafında okuyabileceğiniz ortak bir dosya sisteminde formatlamanız gerekecek. Burada ufak bir sorunla karşılaşabilirsiniz çünkü Workbench ile gelen CrossDOS, Floppy dışındaki medyalara destek vermiyor. Bu durumda CrossDOS'un full sürümünü bulmanız gerekebilir, veya Aminet'teki fat95 dosya sistemini deneyebilirsiniz.
Dosya sisteminin dışında bu medyaları mount edecek mount dosyalarına ihtiyacınız olacak. Kullandığınız medyanın kapasitesine göre bu dosyalar değişebilir. Aşağıda MO medyası için kullanabileceğiniz mount dosyalarını bulabilirsiniz.
http://home.freeuk.net/markk/Amiga MO FAQ/mount files.html
Seri Kablo Metodu
Kullanabileceğiniz bir başka metod PC ile Amiga'nızı bir seri kablo vasıtası ile bağlayıp haberleştirmek. Bu oldukça etraflıca incelenmiş bir konu olduğundan çok ayrıntısına girmeyeceğim.
Coze'nin Amiga Köşesi
Amiga Forever gibi bu işlemi kolaylaştırıcı paketler de mevcut. Türkçe içerikli en büyük dokümantasyon projesi olan Amiga Dokümantasyon Projesi'nde bu işlemi ayrıntılarıyla anlatan bir yazı bulabilirsiniz.
Seri kablo metodunun bir negatif yönü bağlantı hızının yavaş olması. Bu Amiga seri portunun PC seri portuna göre yavaş kalması sebebiyle oluşan bir durum. SilverSurfer gibi hızlı seri port sağlayan arabirimlerle daha hızlı bir bağlantı sağlayabilirsiniz.
PCMCIA Metodu
Amiga 600 ve 1200 sahiplerinin kullanabilecekleri bir başka metod ise PCMCIA kartuş yuvası üzerinden dosya transferi. Her ne kadar günümüz PCMCIA kartları ile uyumlu olmasa da bu yuva ile uyumlu adaptörleri bulmak hala mümkün. Amiga PCMCIA veriyolu 16 bit olduğundan aldığınız adaptörün 16 bit olduğuna dikkat etmeniz gerekiyor. Eski 16 bit standardı PC Card, yeni 32 bit standart ise Cardbus olarak adlandırıldığından bu tanımlamalar adaptörünüzü seçerken size yardımcı olabilir.
PCMCIA yuvasında Compact Flash, SD/MMC gibi medyaları kullanmanızı sağlayan adaptörler mevcut. Yalnız öncelikle Amiganızda CFD (Compact Flash Driver) ve fat95 dosya sisteminin kurulmuş olması gerekiyor. Bu yazılımları Aminet'ten ücretsiz olarak indirebilirsiniz. Kullanmak istediğiniz medyayı önce PC'nizde FAT olarak formatlayıp sonra Amiga'nızda mount edebilirsiniz. PCMCIA'ın sunduğu bir başka olanak ise Ethernet kartı kullanımı. 16 bit bazı çipsetleri destekleyen sürücüler yine Aminet'te mevcut.
WinUAE Metodu
Kullanabileceğiniz bir başka metod ise WinUAE üzerinden dosya alışverişi yapmak. Bu metodu kullanabilmek için Amiganızda harddisk bağlayabileceğiniz bir arayüz olması gerekiyor (SCSI, IDE gibi). WinUAE emülatörü, Amiga formatlı harddiskleri mount edebilecek şekilde tasarlanmıştır. Amiga harddiskinizi kısa bir süreliğine PC'ye takıp atmak istediğiniz dosyaları geçirebilirsiniz. Tüm yollar içinde (Ethernet dahil) en hızlı veri transferinin bu yolla yapılabildiğini söylemeliyim. Eğer yüksek miktarda veri transferi yapacaksanız bu yöntemi tercih etmelisiniz (Birkaç Gigabyte'lık WHDLoad arşivleri gibi). Amiga 600 ve 1200'lerde kullanılan 2.5 IDE harddiskleri PC'nize ufak bir adaptör yardımıyla bağlayabilirsiniz (Tabii PC'nizde IDE portu olduğunu varsayıyorum, bazı yeni anakartlar artık sadece SATA ile geliyor). Eğer Amiga harddiskiniz SCSI ise, PC'nize bir SCSI kart almanız gerekecek. Fazla masrafa girmeden temin edeceğiniz en ucuz SCSI kartları bile işinizi görecektir.
Bu yöntem ile formatlanmamış bir harddiski WinUAE altında formatlayıp Amiganızda kullanmanız da mümkün. Bu şekilde gerçek Amiga üzerinde Workbench kurulumu esnasında yapacağınız disket değiştirme eziyetinden de kurtulmuş olursunuz. Ayrıca herhangi bir driver, yazılım kurulumu gerekiyorsa bunları direkt harddiskinize atabilirsiniz.
Daha önce Amiga tarafından formatlanmamış harddiskleri WinUAE altında görebilmek için ise WinUAE'yi bir parametre ile başlatmanız gerekiyor. WinUAE, kullanıcıların PC harddisklerini kaza ile uçurmaması için PC formatlı harddiskleri görmeyecek şekilde programlanmıştır. Ama komut satırına disableharddrivesafetycheck parametresini vererek WinUAE'yi çalıştırırsanız bu korumayı bypass edebilirsiniz. Tabii ki bu noktadan sonra harddisk seçiminde çok dikkatli olmanızda fayda var. Zira yapacağınız bir hata sisteminizde telafisi mümkün olmayan kayıplara neden olabilir.
Samba Metodu
İnceleyeceğimiz son metod ise Samba üzerinden PC-Amiga arası dosya alışverişi yapmak. Bu metod için doğal olarak Amiganızda bir network kartı olması ve PC ve Amiganızın sorunsuz olarak ev içi networküne bağlanmış olması gerekiyor.
Bu yöntemin güzel bir artısı, Amiganıza aynı zamanda internet bağlantısı sağlaması. İnternete bağlı bir Amiga'nın zaten PC ile fazla dosya alışverişi yapmasına gerek kalmıyor, birçok şeyi direkt internetten indirmenin daha pratik olduğunu söyleyebilirim. Tabii burada Amiga'mızı nasıl networke bağlayabiliriz sorusu akıllara gelecektir. Amiga 2000/3000/4000 serisi kasalı bir Amiga'ya sahipseniz, Individual Computers firması tarafından üretilen X-Surf ethernet kartlarından satın alabilirsiniz. Bu kartlar hâlâ üretilmekte ve çeşitli Amiga satıcılarından alınabilmektedir.
Amiga 1200 ve 600'ler için ise oldukça ucuz ve pratik olan PCMCIA ethernet kartları mevcut. Aminet'teki driver'ın desteklediği çipsetleri inceleyip, almak istediğiniz kartın desteklenip desteklenmediğini önceden kontrol etmenizi tavsiye ederim.
Amiga 500'ler içinse durum biraz daha karışık. Yine çeşitli seçenekler mevcut ama oldukça zor bulunan parçalar gerektiriyorlar. İlki Amiga 500 yan genişleme yuvasını Zorro 2 yuvasına çeviren adaptörlerden bulmak. Bu genişleme yuvasına direkt takılabilen ethernet kartları da mevcut ama oldukça zor bulunuyorlar ve destekledikleri network protokolleri biraz eski. Network'ü kurarken zorlanabilirsiniz.
Diğer bir metod ise Amiga 500 clockport kartlarından takıp buraya bir Subway clockport USB kartı takmak. Subway ile USB üzerinden ethernet çıkışı yapabilirsiniz (Bazı USB-Ethernet kartları, Poseidon USB sürücüsü tarafından destekleniyor). Ölme eşşeğim ölme olarak adlandırabileceğimiz bu yöntemin artısı, gerekli olan parçaların hepsinin hâlihazır üretilen ve kolaylıkla elde edilebilen ürünler olması. Eksi tarafı ise Subway'in biraz pahalı olması ve çalışmak için en az 68020 işlemci istemesi olarak gösterebiliriz (Subway, normalde Amiga 1200 clockportunda çalışması için tasarlandığından 68000 desteklemiyor).
Şekil 2.
Bir şekilde Amiga'mızı network'e bağladıktan sonra PC'de paylaşmak istediğimiz dizini paylaşıma açıyoruz. Burada size tavsiyem, Amiga üzerinde bir dizini paylaşıma açmak yerine, PC üzerinde bir dizini paylaşıma açın. Amiga üzerinde Samba sunucusu çok verimli çalışmıyor. Yine Aminet üzerinden SambaFS dosya sistemini indirebilirsiniz. SambaFS'i kullanarak PC üzerinde paylaştığınız dizine Amiga üzerinden erişebilir ve dosyalarınızı transfer edebilirsiniz.
PC ve Amiga arası dosya transferi için söyleyeceklerimiz şimdilik bu kadar. Bir dahaki sayıda yeni piyasaya çıkan Deneb Zorro2/3 USB kartı incelemesi ve başka donanım tanıtımları ile karşınızda olacağız.
Arda 'CoZe' Karaduman