Sayfa 113

Giriş

Tüm scenerlara ve scener olmak isteyenlere merhaba. Müzik, demoların vazgeçilmez bir parçası, ve aklınızdaki müziğin hayat bulabilmesi için aracı yazılım ve donanımlara da çok iyi hakim olmak gerek. Türk demoscene topluluğunda bulunduğum kısa süre içerisinde gördüğüm kadarıyla retro-donanımların (C64, Amiga, vs..) revaçta olmasından dolayı "tracker" temelli müzik yapımı hakim. Bu konuda, Hydrogen, Wisdom ya da Impetigo gibi ustalar varken bana yorum getirmek düşmez, zaten hiç niyetli de değilim :D Benim bu noktadaki hedefim, demoscene'e ve bilgisayar destekli müziğe adım atmak isteyen arkadaşlara, basit seviyeden başlayarak "sequencer"ları tanıtmak, ve bunları kullanarak kendi müziklerini yaratmaya başlamaları için bir temel oluşturmak. Haydi hayırlısı :D

Öncelikle sorulması gereken soru; sequencer nedir? Sequencer, ölçeklendirilmiş belli bir zaman çizelgesine göre kaydedilmiş ses, nota, akor, ritim gibi müzikal öğeleri dijital olarak saklayan ve bunları gerektiğinde başka bir elektronik müzik aletine aktaran yazılım ya da donanımlardır. En büyük özellikleri ve güzellikleri hem MIDI hem de AUDIO'yu aynı ortamda kullanabilmemize olanak sağlamalarıdır. Günümüzdeki en yaygın sequencer örnekleri Cakewalk Sonar, Steinberg Cubase, Propellerhead Reason, MOTU Digital Performer, Apple Logic Studio ve DigiDesign Protools'dur. Peki sequencerlar ile trackerlar arasındaki (birinin yatay, ötekinin dikey ilerlemesi dışında :P) fark nedir? Hmm, aslında bu konuya herkesin farklı bir cevabı olabilir tabi. Benim şahsi görüşüm sequencerların trackerlara göre daha kullanıcı dostu olduğu yönünde. Bu da sanırım, sequencerların, trackerların bir sonraki nesli olmasından kaynaklanıyor. Ya da ben sequencerlarla daha çok vakit geçirdiğim için öyle olduğunu düşünüyorum :D

Şimdi, sequencerları daha somut olarak tanımaya Propellerhead firmasının Reason 3 adlı yazılımını incelemeye geçerek başlayabiliriz :)

REASON'ın temelleri

Reason'ı diğer sequencerlardan ayıran iki temel özellik vardır. Bunlardan birincisi ve en önemlisi, programın içinde herhangi bir ses kayıt özelliğinin olmamasıdır. Yani birçok sequencer'ın aksine Reason'da sadece dahili olarak bulunan software enstrümanları ve pluginleri kullanabilirsiniz. Peki bu bir kısıtlama mı? Tabii ki hayır. Çünkü Reason, "rewire" özelliği sayesinde, yukarıda adını saydığım birçok "host application"ın altında "slave" modunda çalışabilmektedir. Yani bu demektir ki siz Reason'da bir müzik hazırladıktan sonra, Reason'ı Cubase altında çalıştırıp, ses kayıtlarını da Cubase aracılığıyla yaparak amacınıza ulaşabilirsiniz. Peki bu sınırlama neden var? Sanırım bu "muhafazakar" tutum, programın çok stabil ve sorunsuz çalışmasındaki en önemli etken;)

İkinci temel özellik de, ki bu bence müzikle uğraşan biri için gayet öğretici bir özellik, program dahilinde kullanılan tüm enstrüman ve pluginlerin bir rack sistemi halinde tasarlanmış olması. Bu sayede tüm bu birimlerin gerçekte de birbirine nasıl bağlandığı hakkında görsel bir fikre sahip olabiliyorsunuz. Özellikle mikser bağlantıları konusunda.

Zaten bu iki özelliğin neler getirdiğini ve nasıl kullanılabileceğini, tutorialimiz ilerledikçe daha ayrıntılı bir şekilde göreceğiz.

REASON

ve kullanıcı arabirimi

Reason'ı ilk açtığımız zaman karşımıza tek pencere içerisine sığdırılmış olan rack sistemi ve sequencer penceresi çıkar. İlk iş olarak, daha rahat çalışmak adına bu pencerenin sağ üst tarafındaki "yanında siyah üçgen bulunan üst üste iki dikdörtgen" butonuna tıklayıp bu pencereleri birbirinden ayırabiliriz. Böylece esas müzik yazma işlemini gerçekleştireceğimiz sequencer penceresi ve sanal donanım ayarlarımızı yapacağımız rack penceresi olmak üzere iki farklı penceremiz olur.

Şekil 1. Reason'da ayrılmış pencereler

Rack penceresinden incelemeye başlayacak olursak, en tepede Reason'ın donanım arabirimi (hardware interface) bulunmaktadır. Bu kutunun hemen sol alt köşesindeki AUDIO OUT yazısının altında iki ışık vardır. Eğer Audio card yanıyorsa bu Reason'un tek başına çalıştığını ve hangi sistemdeki hangi ses kartını kullandığını gösterir. Eğer Rewire yanıyorsa o zaman Reason başka bir program altında (Cubase, Logic gibi) çalışıyor demektir. İşte rackimizi bu temel kutunun altına kurmaya başlarız. Mesela halen bu kutunun altına kurulmuş bir sistem yoksa, kutunun hemen soluna sağ tıklayarak, gelen menüden "create"e girer ve orda rack'e dahil edebileceğimiz enstrümanlardan "mixer14:2"yi seçeriz ve böylece sistemimizin temelini oluşturacak olan mixerimizi ses arabirimimize bağlamış oluruz. Rack'e yeni birim eklemek konusunda da işin bundan sonrası hemen

108