Bu sayfadaki yazılar
Sayfanın metni
Sayfa 96
- Super Hires ve Super MultiColor: Bu modlarda Bitmap grafiklerin önüne veya arkasına sprite katmanları konularak fazladan bir veya birkaç renk kullanma şansı elde edilir.
- FLI, AFLI: Bu modlar yazılım yoluyla her raster satırında VIC çipinin yazmaçlarının hassas bir zamanlama ile değiştirilmesi sonucu bir cursor karesinde kullanılan renk sayısını artıran modlardır. Örneğin FLI, Multi color modunda bu triği uygulayarak cursor karesinin her satırında kullanılan 3 rengin 2'sinin değiştirilebilmesine izin verir. AFLI aynı şeyi Hires için yapar (kullanılan arka plan ve ön plan renkleri, cursor karesi içinde her satırda değiştirilebilir.)
- Interlace Modlar: MCI, IFLI, I-AFLI: Ekrandaki bir piksel saniyede 50 kere taranır. Eğer pikselin rengi bir taramada koyu mavi, bir sonrakinde siyah olmak üzere sürekli değiştirilerek 50 taramada 25 kere siyah 25 kere koyu mavi gösterilirse, ekranda mavi ile siyah arası (lacivert) olarak görünür. Bu methodla C64'ün gösterebildiği renk sayısı olan 16, 136'ya çıkarılabilir. Fakat pratikte 136 rengin hepsi iyi gözükmez. Şimdiye kadar bahsettiğimiz modlarda iki grafik çizilir ve bu grafikler saniyede 50 defa değiştirilirse Interlace modları elde edilir. Aynı zamanda bu switchleme esnasında resimlerden biri 1 piksel sağa kaydırılarak kalın pikselli modlarda piksel kalınlığı azaltılabilir.
- UFLI, SHFLI, SHIFLI, XFLI vs: Bunlar daha da uç noktalardaki modlardır. Ama henüz kullanan insan sayısı az.
- Border: C64'te text ve Bitmap gösterilebilen alan ekranın ortasındadır. Üstten, alttan, sağdan ve soldan bir çerçeve ile çevrilidir.
- Spritelar: Bitmap veya karakter grafiklerin önünde gösterilebilen donanım destekli 8 grafik bloğu vardır. Bunlar 24x21 (Tek renkli - 12x21 3 Renkli) bloklardır. Yazılım hackleri kullanılmadan 8 tanesi aynı anda ekranın herhangi bir yerinde gösterilebilir. Spriteların bir diğer önemli özelliği de yine bazı yazılım hackleri ile borderlar açıldığı zaman o bölgede gösterilebilmeleridir.
Müzik
C64'ün SID çipi bugün bile zaman zaman ticari albümlerde kullanılan çok özgün bir sese sahiptir. Tabii onun da sahip olduğu kısıtlamalar belirleyicidir.
- 3 Kanal ses. Herhalde bunu bilmeyen yoktur. Aynı anda üç ses kullanılabilmesi genelde C64 müziklerinde sıklıkla kullanılan bazı trickleri beraberinde getirmiştir. Örneğin aynı kanaldan bas ile baterinin çaldırılması, veya tek kanaldan akor sesi verebilmek için hızlı arpej sesleri kullanılması gibi.
- 3 kanaldan bir veya birkaçının çıkışına uygulanabilen filtre. Bu filtreler seslerin şekillendirilmesinde çok etkin olabilmelerine karşın SID çipinin iki versiyonu arasındaki farklar yüzünden müzisyenler genelde filtre değerlerini belli aralıkta tutarlar.
- Sample kullanımı. Uzun yıllar sampler donanımlarının pahalı olması, fazla bellek olmaması gibi sebeplerden sample kullanımı demolarda sevilen ama kısıtlı bir seviyede kaldı. Fakat yıllar içinde sample sesler ve SID seslerini beraber kullanan müzikler ve ilerleyen tekniklerle, artan bit derinlikleri elde eden çaldırma rutinleri görüldü.
Efektler Tarihi (Özeti)
Klavyeyle gezinmek için ← ve → tuşları.
Sayfa 97
1. Dönem (1985-1992): VIC Sihirbazları
Herkesin bildiği logo + scroll dönemlerini bu yazıda atlayıp doğrudan efektlerden bahsetmek gerekiyor. C64 scene'de 91-92'lere kadar yapılan demolarda kullanılan efektler çoğunlukla VIC çipinin raster interrupt triklerini kullanan efektlerdi. Bu efektleri izlerken hatırlanması gereken şey bunların genelde çok çok hassas zamanlamalı (cycle-exact (*4)) kodlanması gerektiği. Bunlardan bir kaç tanesine değinelim.
- Raster Bars: Ekran rengi her satırda değiştirilerek renkli yatay çizgiler elde edilir. Bunlar anime edilebilir. En ilkel demo efektidir.
- Raster Splits: Ekran rengi satır içinde birden fazla kere değiştirilerek raster barlar bir satır içinde farklı renkler alır.
- Tech Tech: Ekranı sağa sola piksel piksel kaydırmaya yarayan yazmaçlar, her satırda değiştirildiğinde dalgalanma efekti oluşur.
- FLD: VIC çipi kandırılarak ekran çiziminin başlaması geciktirilir. Böylece ekran komple aşağı kayar.
- Border açma:
- Alt üst borderlar: Her taramada ekranın en altına gelindiğinde border ebadı değiştirilir. Böylece VIC çipi borderı zaten kapattığını sanır oysa kapatmadan devam eder. Alt ve üst borderlar yok olur. Bu bölgede sprite gösterilebilir.
- Yan borderlar: Her satır taranırken ekranın en sağına gelindiğinde border ebadı değiştirilir. Böylece VIC çipi borderı zaten kapattığını sanır oysa kapatmadan devam eder. O satırda yan border yok olur. Yan borderın açık olduğu her satırda bu işlem tekrarlanır. O yüzden daha zor bir efekttir.
- VSP: FLD yapılırken aynı zamanda çok hassas bir zamanlamayla satır başlangıcı da geciktirilebilir. Böylece ekran hem x hem y yönünde hiç bayt kopyalamadan kaydırılabilir.
- Sprite stretch: Spritelar normalde iki katı büyütülebilir. Bu durumda sprite her satırını iki kere tekrar eder. İşte bu tekrar etme devresinin davranışı hacklenerek, bir sprite'ın istenilen satırları istenildiği kadar tekrar ettirilebilir. Böylece spritelar y yönünde istenildiği gibi elastik esnemeler yapabilir.
- Raster efektleri önünde spritelar: Spritelar ile ilgili en önemli problemlerden biri bir sprite'ın bulunduğu satırlarda kod zamanlamasında değişiklik gerektirmesidir (*5). Bu yüzden hassas zamanlamalı bir efektin önünde uçuşan spritelar görürseniz (özellikle y değişiyorsa) bilin ki efekt bir kaç kat zorlaşmış demektir.
- Multiplex: Ekranda 8 sprite çizildikten sonra kesinti yaratıp 8 spriteın yeri değiştirilerek VIC'in onlarca sprite çizmesi sağlanabilir.
- DYSP: Multiplex ile artırılmış spritelar eğer sürekli birbirlerine göre y sıralamasını değiştirecek şekilde hareket ederse işler zorlaşır. Çünkü bu sefer her taramada spriteların yeni sırasının tespit edilip multiplex kodunun farklı sırayla çalışması gerekir. Bu efekt zamanının en prestijli efektlerindendi.
- DYCP: Bir kayan yazının her harfi y yönünde salındığı zaman o efekt DYCP oluyor. DYCP yapan birden fazla kayan yazı aynı anda kaydırılarak dünya rekorları elde ediliyor.
- FLI: Bu bir grafik modu olduğu kadar bir efekt de sayılır aynı zamanda. Ekranda çok detaylı bazı tricklerle VIC çipinin normalde 8 raster satırında bir yaptığı renk belleğine erişimi her satırda yapması sağlanıyor. Bu sayede grafiklerin renk bilgileri daha özgürce değişebiliyor.