Bu sayfadaki yazılar
Sayfanın metni
Sayfa 61
TRADER 2000
NIGTON,
arasında sonuncu olmamaya çalışacaksınız ki bu basamak da kolay sayılır. Bundan sonraki hedefimiz ise daha büyük bir sermaye ve daha fazla yatırım araçları ile yine diğer 3 portföy yöneticisinden daha fazla para kazanabilmek. İşte bu süreçte oldukça fazla yatırım aracı ve oldukça fazla sermaye ile başınız dönebilir. Diğer yatırımcıları da sakın küçümsemeyin, hiç de yabana atılır cinsten değiller. Ve hatta aralarında bir Türk bile olabilir! Son basamağa geçmeden önce, biraz daha yatırım bilgisi. Serkan Akkor Bey, beni mazur görürse İMKB'nin son birkaç haftadır süregelen düşüşü ile ilgili yorumunu burada anmak istiyorum: Eğer düşüş 14 binin altına sert şekilde ve tepkisiz devam ederse, bizim gibi küçük yatırımcıların bilmediği ama hükümetin arka planında gözüken bazı büyük tatsızlıklar var demektir! Cumhurbaşkanlığı seçimi ile ilgili tatsızlık olarak düşünülebilir ve yorumun tam isabet olduğu kanaatine varılabilir. Çıkarılacak sonuç, eğer oldukça büyük paralarla yatırım yapıyorsanız, ki Wall Street Trader 2000'de büyük paralar elinizin altında, herkesten birkaç adım önde olmalısınız ve hükümet içinden olsun, şirket içlerinden olsun size doğru bilgi akışını sağlamış olmalısınız. “Inside Trading" diye de tabir edilen bu durumu oyunumuzda da kullanabilirsiniz ve hatta kullanmalısınız. Ama tabii ki açılımının Sermaye Piyasaları Kurumu olduğunu tahmin ettiğim SPK, bu gibi kanunsuz işleri önlemek ile görevli ve eğer “Inside Trading" yaparken yakalanırsanız bir avukata ihtiyacınız olacaktır.
Bunun yanında, daha legal olarak, yanınıza genç yatırım danışmanları alabilir, yatırım araçlarının her biri ile kendiniz ilgilenmek yerine bu kişilere belli ücretler karşılığında araştırmalar yaptırtabilirsiniz. Bu noktada aklıma gelen rakiplerinizin de hangi araçlara yatırım yaptıklarını düzenli olarak kontrol etmenizin yararlı olacağı. Diyelim, 10 milyon dolarlık yöneticisisiniz. Size 1-2 milyonluk kredi verecek o kadar çok finans şirketi bulabilirsiniz ki. Tabii ki belli bir faiz karşılığı. Eğer iyi bir yatırım uzmanı iseniz, aldığınız paraya ödeyeceğiniz faizden fazlasını kazandırabilir böylece karınıza kar katmış olursunuz. Ama kredili oynamak her zaman karlı olmayabilir. Hatta yatırımlarınızın eksiye gittiği bir ortamda daha da çok kayıplara sebep olabilir. Ben şimdiye kadar Wall Street Trader 2000'in haricinde hiç kredili oynamadım, belirteyim. Son göreviniz ise oldukça zor: Avrupa'yı belli bir para birimini koruyarak ekonomik anlamda kurtarmanız! Bu noktada artık işin içine sadece doğru yatırımları yapmaktan çok daha fazlası giriyor. Para Teorisi ve uluslararası Makro ekonomi bilgisi bu anlamda oldukça yararlı olacaktır. Örneğin, piyasadaki para miktarının şu üç faktörün etkisinde olduğunu bilmek size oldukça yararlı olabilecektir: 1. Piyasaların likidite ihtiyacı, 2. Kamu maliyesinin ihtiyacı ve 3. Ülkenin döviz rezervlerindeki değişimler. Dördüncü ve son bölüm oyunun gerçekten bitirilemez olduğu anlamına da geliyor bence. Peki, borsanın ya da oyunumuzdaki yatırım araçlarını da içermesi “trading”in bir kumar değil yatırım olduğu noktası niçin benim için bu kadar önemli? Çünkü, “kumar” yaklaşımı, yatırım araçlarını sadece o andaki değerleri ile değerlendirip, 1 koyup kısa zamanda 3-5 alma amacı güttüğü sürece başarı kazanamayacaktır. Çünkü, “yatırım” yaklaşımı, alınacak yani yatırım yapılacak aracın yarınlardaki potansiyel gelişimi ile, ülkenin ve dünyanın ekonomik duruşu ile de ilgilendiği için kesinlikle daha çok başarı şansı taşımaktadır. Bunların pratikteki karşılığı, aldığınız araçları kısa vadeli olarak değil (1-2 haftalık), orta vadeli (3-5 aylık) ve hatta bazılarını da uzun vadeli (1-2 yıllık) olarak yapmanız gerektiğidir. Oyunumuzda da, gerçek hayatta da olması gerektiği gibi portföyünüzün belli bir kısmı uzun vadeli yatırım olarak düşündüğünüz araçlara, daha küçük bir kısmı da orta vadeli araçlara yatırılmalıdır. Tüm bunları, Wall Street Trader 2000'de bulabilirsiniz. Ama gerçek hayatta olduğu gibi, sayılardan, grafiklerden, haberlerden, birkaç küçük surattan ve aralarda patronunuzla görüşmelerden fazlasını aramayın. Gerçek hayattan farklı olarak, kazandığınız paraları dilediğiniz gibi de harcayamıyorsunuz maalesef! Yine de ekonomi öğrencisi iseniz, son günlerdeki borsa çılgınlığından etkilenmiş ve son düşüşlerde bu etki hala kaybolmamışsa, benim gerçek paralar kaybederek dersler almaktansa bu oyunla bir başlangıç yapabilirsiniz. Kapanışı, Altay Menkul Değerler A.Ş.'nin Mart 1998'deki Genel Müdürü Özlem Altay'ın, Scala Yayıncılıktan çıkan, “Borsa Sihirbazları" (Jack D. Schwager) kitabı için yazdığı Sunuş bölümünden izinsiz bir alıntıyla yapmak istiyorum: Trader'ların en önemli ortak 2 özelliği özgüven. Bağımsız ve güçlü bir kişilik geliştirmelerine izin veren aile ortamlarından geliyorlar. Son derece sakin ve soğukkanlılar. Kararlarında duygusal değiller ve başarısızlıklardan asla yılmıyorlar. Aksine başarısızlıkları birer ders olarak görüyorlar. Interplay
Klavyeyle gezinmek için ← ve → tuşları.
Sayfa 60
STREET
WALL
Borsa dünyası oyun popüler olma yolunda
Endeks yükseliyor...
Hemen ısınamazsınız ki! Yani ben ısınamam. Bir kitaba başladığımda kitap ne kadar benim zevkime uygunsa da ilk birkaç sayfa acı dolu geçer. Yeni kişilikleri, çevreyi (çerçeveyi), kavramları veya yazarın dile getirmeye çalıştıklarını biraz olsun tanıyıncaya, onlara biraz olsun alışıncaya kadar geçen dönem acı doludur, benim için. Oyunlarda da ekranlara, tuşlara, konuya alışana kadar geçen sürede bırakın zevk almayı acı çekerim resmen. O kadar uzun zamandır oyun oynamamanın verdiği açlığa rağmen Wall Street Trader 2000'de de böyle oldu. Borsaya girmem de acı dolu olmuştur maalesef. Borsada yatırımım olsun istiyordum ama nasıl başlayacaktım? Kimseye de sorulmayacak bir küçük soruyu nasıl cevaplandıracaktım: Hisse nasıl alınır, nasıl satılır? Para kime yatırılır? Hangi kağıdı alsam? Ve daha birçok soru. Sonunda arkadaşım tuttu kolumdan, bankadaki 1000 küsur doları çektik ve gittik bir menkul değerler şirketine. Eniştesinin de tüyosu üzerine Duran Ofset aldık. Bil paranın yarısına, kendimizden de iç kaldık! Tarih: Aralık '97. O günden bugüne, ne seçimler, ne depremler, ne global krizler geçirdim. Ama her gün bir şeyler öğrendim ve hala da öğreniyorum. Öğrendiğim en önemli şey ise borsanın bir yatırım aracı olduğu, kumarhane değil! Wall Street Trader 2000'de bu yatırım araçlarından o kadar çok (70 küsurmuş) karşınıza çıkacak ki ne yapacağınızı şaşıracaksınız. Çünkü gerçek hayatta da Wall Street'te de sadece değişik ülkelerin endekslerinden hisse almakla yetinmeyebilirsiniz. Döviz alabilirsiniz, petrolün varilinin yükseleceğine inanıyorsanız, yatırımınızı bu sektöre yapabilirsiniz. Daha da bir sürü sektör var tabii: Havayolları, elektronik, araba, fast food zincirleri, vs. Dediğim gibi paranızı yatıracağınız yatırım araçları çeşitlendikçe aklınız karışacak, hangi sektöre yatırım yapacağınızı ve bunları nasıl takip edeceğinizi de bulamayabileceksiniz. Ama internet denen teknoloji de bu noktada devreye girecek. Aradığınız her şeyi bulabileceğiniz net'te, tabii ki tüm yatırım araçları ile ilgili çok detaylı bilgileri de bulabiliyorsunuz. Wall Street Trader 2000'de yatırım araçlarını kullanma yetkiniz geldikçe bu alanla ilgili tüm bilgilere de ulaşmak artık çok kolay oluyor. Bu noktada sektörü bir gözden geçirmenizi ve bu alana yatırım yapmaya karar verirseniz de tüm detaylara göz atmanızı tavsiye ederim. Çünkü bu tüm detaylar, bu yatırım araçlarının hangi olaylardan nasıl etkileneceğini de kapsıyorlar. Ama dediğim gibi tüm oyun boyunca en fazla 3-4 sektörü gözünüze kestirin. Politik haberlerle hiç ilgilenmezdim. Ancak baktım ki, koalisyon bozulma belirtileri gösterdiğinde borsa düşüyor, Asya'da faizler düştüğünde borsa yükseliyor, Rusya ekonomisi adım atamayacak olduğunda bizim de cebimizde sandığımız yatırım araçlarındaki paramız azalıyor. Ve her gün elimden geldiğince ülke haberleri, dünya ekonomi haberleri ile ilgilenmeye başladım. Tavsiye edilir! Bir mühendis olarak da, sayılar ve grafikler hep anladığım lisan olmuştur. Hissenin (WST2000'de herhangi bir yatırım aracının) bundan önceki fiyat hareketleri ilerisi için bir model oluşturabilir inancı içindeyim. Teknik Analiz dedikleri, hissenin işlem hacmi, o gün içindeki en yüksek fiyatı, en düşük fiyatı ve ağırlıklı ortalama fiyatı ile hesaplanan matematiksel göstergelere dayanılarak yapılan incelemelerin yatırım aracının gelecekteki hareketlerini öngörebilmemiz için yararlı bilgiler sağladığına da inanıyorum. Gerçi Wall Street Trader 2000'de Teknik Analiz konusuna hiç girilmemiş ama fiyat grafikleri bu konuda az da olsa bir fikir veriyor. Bu yolda öğrendiğim bir diğer önemli nokta da bir amaç edinilmesi. Bir araca yatırım yaparken amacınız nedir, bunu belirlemenizde her zaman düşündüğünüzden çok daha fazla yarar vardır. Amacım para kazanmaktan başka ne olabilir gibi küçük bir cevap da vermeyin lütfen. Yatırım yaptığınız aracın fiyatının ne kadar sürede ne kadara gelmesini bekliyorsunuz? Ve eğer tahminleriniz ötesinde hangi fiyata kadar düşerse tüm malınızı satarsınız! İşte bu soruların cevaplarını önceden vermek ve bunları uygulamak çok önemli. Kendinizi sadece kendi parası ile yatırım yapan küçük bir yatırımcı olarak görmek yerine, WST'de olduğu gibi bir bankanın müdürü olarak düşünürseniz amaçlarınız daha da önem kazanacaktır. Wall Street Trader'da ilk hedefiniz sermayenizi 2 ay içinde artıya geçirebilmektir. İkinci olarak amacınız, yine az bir para ve kısıtlı yatırım araçları ile belli bir sürede diğer 3 yatırımcının